Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 14, Nhận Định Email bài này

F.k & Đéo

TIẾNG DỘI là nơi độc giả và thân hữu bày tỏ thái độ/quan tâm của mình về các vấn đề liên quan đến nội dung và hình thức của tạp chí văn chương online damau.org
Những ý kiến đóng góp có khả năng tạo phản hồi từ các độc giả khác xin vui lòng gởi đến Ban Biên Tập để được đưa vào mục Tiếng Dội.

BBT damau.org

——————————————————————————–

Da Màu số 12 có một mục mà tôi đọc rất là thích thú. Đó là mục bảy thi sĩ cùng phiên dịch, phỏng dịch, một bài thơ Anh ngữ của Phùng Nguyễn. Chuyện một bài thơ được nhiều người dịch có thể là một chuyện thường tình; nếu cứ đọc các bài bình thơ thì thể nào các bạn cũng gặp được một số trích dẫn về những bản dịch khác nhau về cùng một bài thơ, nhất là dịch thơ Đường, thơ chữ Hán, chữ Nôm. Tuy nhiên, phần lớn các bài dịch thường được dịch qua nhiều thời điểm khác nhau, và người dịch đã có chọn lựa khi cảm nhận bài thơ, thích thú để ra tay dịch.

Cái thích thú ở đây, thứ nhất, là bẩy người dịch thơ, (ngoại trừ một hai người trong BBT) chắc đã không có quyền chọn lựa bài thơ; chỉ được lệnh từ BBT là đây là bài thơ, anh chị dịch thế nào thì tùy hỉ, và phải dịch cho nhanh để kịp ngày lên mạng.

Cái thích thú thứ hai là cả bảy người có thể được coi là sống cùng một thời, trẻ có, trung trung có (tính viết chữ già nhưng viết như vậy sợ mất lòng, với lại không biết rõ tuổi tác của các vị ra sao), nam có, nữ có, ở Bắc Bán Cầu có, ở Nam Bán Cầu có; có thể coi là đại diện tiêu biểu cho giới dịch giả.

Cái thú thứ ba, là khi đọc những giòng cuối bài

The day after [the other day]
I packed my things into a thermos,
travelled light,
and alongside,
fucked away
the remains of my life!

tôi bật cười (không phải là vì bài thơ) mà là nghĩ tới không biết các thi sĩ dịch giả sẽ dịch các chữ ‘fucked away…’ ra sao; quý vị sẽ dịch ‘fucked away…’ hay sẽ dịch ‘fucked away…’ và sẽ dịch như thế nào.

Tôi bật cười vì có lý do. Lý do là như vầy; tôi là người ít chửi thề, từ hồi nhỏ đã bị cha mẹ ông bà cấm; bạn bè trung học, đại học cũng không mấy người chửi thề, nên nếu nói tục thì không quen, ngượng miệng. Nhưng cũng phải thú thật là có một khoảng thời gian ngắn, tôi chửi thề không thể tưởng tượng được. Cứ hai ba chữ là ‘fucking this, fucking that’. Thời gian đó là khi đi làm hè giữa hai niên học đại học tại một xưởng lao động kiếm thêm tí tiền còm. Công việc thì dễ thôi, trông coi mấy cái máy nén, nhưng gã thợ làm chung người Nam Tư, gã nói và chửi thề luôn miệng. Làm việc tám tiếng một ngày, trừ nửa tiếng ăn trưa, thế là bảy tiếng rưỡi nghe tới nghe lui, chỉ vài tuần thấm hồi nào không biết; thế là tôi cũng chửi thề tiếng đệm thao thao như là môt người lao đông Úc. Được môt cái là, khi nói chuyện với bạn bè lúc đó, thường vẫn nói chuyện với nhau bằng tiếng Việt (vì nói tiếng Anh chưa thạo) và không chửi thề nên bạn bè không biết. Cũng may là khi nghỉ việc làm đó cũng bỏ được cái tật ấy ngay.

Cho nên khi đọc những hàng chữ đó, tôi thoáng nghĩ là không biết có vị nào có gan, không ngượng miệng và dùng những chữ tục trong bản dịch của mình hay không? Nếu có, thì có lẽ sẽ là một người nam.

Đọc xong những bài phỏng dịch, chuyển ngữ, kiểm kê thì chỉ thấy có một Đỗ Lê Anh Đào, một người nữ mới [là] chết [người chứ!], là bạo gan bạo phổi nhất, dám dùng cả hai chữ đéo và đụ trong bài của cô. Hai người khác, một nam, một nữ (Lê Đình Nhất Lang, Đặng Thơ Thơ) chỉ dùng chữ đéo. Bốn vị còn lại tránh không dùng những từ tục; Nguyễn Hoàng có ý nhưng không lộ liễu và dùng chữ “đíu”. Như vậy đa số (4 người) đã tránh dùng những từ tục, có lẽ vì tuổi đời hay chăng?

Một điều lạ nữa là, bản dịch của ĐLAĐ, và ĐTT được ghi chú là phỏng dịch, nhưng lại dịch khá sát nghĩa, không như là bài của chị Trần Mộng Tú.

Cũng cho người đọc biết, để chắc ăn, tôi kiểm tra một số tự điển trên mạng và có ở nhà để coi chữ “fuck” được dịch ra sao, và khám phá ra những điều như sau:
a) Tự Điển Anh-Việt , Nguyễn Văn Khôn, Nhà Sách Khai Trí (năm ấn hành không rõ) – tìm không ra chữ “fuck”.
b) Trong 3 tự điển Anh-Việt trên mạng, chữ “fuck” được dịch với những từ thanh (“giao cấu”, “làm tình”); chỉ có một tự điển cho thêm chữ tục khác là “địt”.
c) Ngược lại, cả ba chữ tục (“đéo, đụ, địt”) đều có trong cuốn Tự Điển Việt Anh – Sanh Phúc – Ngọc Tùng – Quang Thụy – NXB Đồng Nai – và tiếng liệt kê Anh Ngữ là “fuck”
Cũng cần phải nói ở đây là dường như chỉ có người Bắc mới dùng chữ “đéo”, chứ tôi ít hoặc chưa nghe người Nam, người Trung dùng chữ này. Chữ này cũng thường dùng để chửi đổng, và có lẽ cái tục của chữ cũng đã bớt đi đôi chút; vì thỉnh thoảng có nghe một số cha mẹ người Bắc mắng yêu con cái qua câu “đéo mẹ chúng mày chứ…”.

Nhưng thôi, nói về những chữ tục như vậy là đủ. Nhân dịp đang đọc một cuốn sách về tử thi (death poems) của Nhật Bản qua một vài thể dạng thơ Nhật như tanka, haiku; và để quân bình sĩ số (cho thành 4 thanh, 4 tục), xin mạo muội chuyển thể, chuyển dịch những dòng thơ cuối của Phùng Nguyễn sang haiku , một thể 17 chữ, 3 hàng (5,7,5) như sau

ngày nọ (sau ngày đó)
bình thủy đầy, thơ thới bên đường
đi đéo đời còn lại

 

NDN
24/11/2006

bài đã đăng của Nguyễn Đức Nguyên


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)