Một sáng thứ bảy, không biết làm gì, tôi tới quán Crimson and Clover Cafe uống cà phê đen một mình.
Có một lúc, trên màn ảnh TV, tôi thấy người ta chiếu lại phim Doctor Zhivago. Tôi thích hình ảnh những khóm hoa vàng vây quanh căn nhà của Zhivago. Hoa thì còn rất rực rỡ, rất lãng mạn, nhưng người tình thì không còn nữa… Somewhere my love. Có tiếng balalaika mất mát đệm cho cảnh buồn mênh mang đó.
Những đóa hoa vàng của Zhivago và Lara làm tôi nhớ những nụ hoa bí vàng của tôi ở trại tù Long Khánh.
Câu chuyện hoa vàng và ong đen nó liên quan tới Đệ Thất Hạm Đội của Mỹ và những tờ giấy viết thư vợ tôi gửi cho tôi. Có tới hơn 100 tờ. Mỗi hai tháng trại tù cho chúng tôi viết một lá thư về nhà, tính ra thì một năm chỉ viết được sáu lá thư thôi. Như vậy kinh quá! Nếu sử dụng hết 100 tờ pelure thì tôi sẽ bị “bóc lịch” ít nhất là 7 năm! Giấy vẫn còn thừa! Điều khôi hài là lá thư nào cũng chỉ có ba điều phải viết:
1. Anh rất khỏe mạnh.
2. Anh vẫn lao động đều
3. Anh tin tưởng vào chính sách “trước sau như một” của Đảng và nhà nước.
Nếu họ cho copy thì đỡ phải viết thư mỗi hai tháng! Ở trại tù thì không có máy copy và cũng chẳng thể thực hiện được điều này!
Tôi suýt quên một điều. Câu chuyện này cũng liên quan tới những chiếc phi cơ tối tân F111 của Mỹ thuộc Đệ Thất Hạm Đội…
Một buổi trưa, sau khi ăn cơm chúng tôi nghe kẻng đánh, khá hồi hộp vì tiếng kẻng có ba ý nghĩa:
1. Đổi phòng.
2. Đổi trại. Sợ nhất là phải đi Bắc
3. Khám đồ, quần áo, giày dép, lon guigoz và các thứ linh tinh khác
Tiếng kẻng lần này ở trường hợp thứ ba.
Nhưng trước hết tôi phải nói về cây bí của tôi đã. Có lần vợ tôi và mẹ tôi thăm tôi, có mang cho tôi vài hạt bí đao để tôi trồng, hy vọng có thêm thức ăn cho đỡ đói phần nào. Tôi trồng chung với Khánh, một giáo sư Anh Văn tốt nghiệp ở New Zealand, anh có râu quai nón và rất giống tài tử Mỹ Clint Eastwood Jr. trong phim The Good, The Bad and The Ugly. Có một lần, lúc cây bí ra hoa, chúng tôi hy vọng lắm nhưng khi cây bí ra quả thì chúng tôi lại phải đổi trại về Hóc Môn -cái cổng hóc! Chưa kịp ăn nhưng cũng vui vui. Vui nhất là một hôm Khánh tìm được một bãi cứt bò. Ở trại này có con bò mẹ và con bê con. Mẹ bò thì đang chờ bị giết thịt để chúng tôi ăn tết. Thật tội nghiệp anh đã lấy cứt bò bón cho cây bí. Anh vừa bón phân vừa hát bài Oui Devant Dieu! Bài này thường chỉ được hát ở đám cưới của những cô dâu chú rể theo đạo Thiên Chúa. Điều tức cười là anh hát rất hồn nhiên như trong không khí của một xứ văn minh như New Zealand.
Còn bài hát làm tôi nhớ vợ và con gái. Cũng không hiểu tại sao! Rất bâng khuâng. Rất buồn mênh mang như nhìn những khóm hoa vàng quanh căn nhà xưa rất là hiu hắt của Zhivago.
Tôi phải nói thêm mỗi lần mẹ và vợ con tôi thăm tôi, tôi lại làm một cái quà cho con tôi. Con gái tôi mới lên năm. Lần thứ nhất, tôi cố săn bắt bướm màu trong trại -thứ 7 và chủ nhật- Rồi ép xác bướm trong tập giấy viết thư, cũng được độ hơn mười con. Lần thứ hai, tôi nặn được một con búp bê bằng đất sét nhân dịp chúng tôi phải đào giếng để tắm và thổi cơm, luộc rau muống, cá ngừ. Lần thăm này, tiện có giấy và bút Bic, tôi vẽ một chuyện khoa học giả tưởng với 4 tờ giấy viết thư cho con gái tôi. Trang thứ nhất tôi vẽ con gái tôi được một bà tiên hóa phép cho bé tí bằng một hạt đậu. Trang thứ hai, cô bé cầm walkie talkie (máy bộ đàm) gọi mấy con ong vò vẽ đến thả phấn đực trên bông hoa bí cái. Trang thứ ba, hoa bí thụ phấn nở ra hoa vàng rất đẹp. Trang thứ tư, cô bé rất vui được ngồi trên quả bí đao vừa được Thượng Đế cho kết trái. Đó là một sự kết hợp đẹp đẽ của con ong vò vẽ và hoa bí vàng. Tôi chỉ tội nghiệp cho mấy con ong vò vẽ đã bị tôi vụt chết bằng một cái que tre để làm mẫu vẽ cho chính xác và linh động.
Trở lại tiếng kẻng. Sau khi tiếng kẻng vang lên chát chúa, đe dọa. Chúng tôi mang hết đồ đạc lên trên sân trại. Lần này các quản giáo ở trại kế bên đến lục soát. Chính họ cũng không tin tưởng nhau!
Khi đến lượt tôi, quản giáo có bộ mặt lạnh lùng u ám, cầm ngay 4 tờ giấy tôi vẽ cho con tôi và ra lệnh cho tôi lên “làm việc”. Làm việc là phiền rồi!
Tôi lên bàn giấy của anh ta. Anh ta hỏi:
– Anh vẽ cái gì đây?
-Tôi vẽ hoa bí và quả bí cho con gái tôi để nó hiểu về thiên nhiên.
Hắn quát:
– Đúng rồi! Anh nói chúng tôi đưa các cháu nhi đồng vào ngõ bí phải không?
Tôi vừa tức vừa buồn cười vừa phục lối chụp mũ của anh ta nhưng cũng phải nói một cái gì để biện hộ cho mình chứ. Tôi trả lời anh ta:
– Thực sự thì tôi không có ý nghĩ đó. Anh có thể thấy cây bí tôi trồng sau bếp ở đội chúng tôi.
Tiếp theo hắn chỉ vào cái máy bộ đàm và những con ong vò vẽ:
– Còn cái này anh có ý gì! Anh còn nể phục đế quốc Mỹ lắm! Anh còn mong mấy cái máy bay “cánh cụp cánh xòe khốn kiếp này thả bom giết hại nhân dân!”
Cái lối chụp mũ này thật khá hay, tôi đành chịu trận, nhưng cũng phải nói một cái gì chứ.
– Thật sự tôi hoàn toàn không có ý nghĩ đó. Nhưng tôi sẽ rút kinh nghiệm.
Anh ta đứng phắt dậy và xé nát 4 tờ giấy pelure vẽ con ong vò vẽ, nụ hoa vàng và quả bí của con gái tôi.
Khi anh ta xé bằng chứng về những chiếc máy bay F111 “cánh cụp cánh xòe” là tôi yên chí. Tôi nghĩ cùng lắm là hắn cho nhốt tôi vào cô-nếch một tuần ăn cơm không. Hắn nói hằn học:
– Về đội làm giấy kiểm điểm và đưa cho quản giáo của anh và bỏ cái ý nghĩ phản động của anh đi!
Sau sự kiện “cánh cụp cánh xòe” này tôi rút được một kinh nghiệm là không nên vẽ một cái gì dù là vẽ một bông hoa bí vàng, một con bướm, một con chuồn chuồn dù là một con chuồn chuồn kim! Tập giấy để viết thư còn lại tôi phát một phần cho những người bạn nghiện thuốc lá rê, kể cả thứ thuốc lào ngâm bằng nước thuốc lào cũ với lá rau dền phơi khô.