Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

KHI ĐÀN BƯỚM VỀ

0 bình luận ♦ 23.05.2019


Tim đứng tần ngần trước cổng nhà giáo sư Bình, chưa muốn bấm chuông vội. Anh lùi lại một chút để phóng tầm mắt nhìn qua cánh cổng vào tận bên trong. Toàn cảnh khu nhà có một nét gì đó lạnh lùng và buồn bã. Từ chỗ Tim đứng, bên phải là căn nhà hai tầng bằng gỗ nâu. Tầng dưới là nhà xe. Có một cầu thang nằm lộ ra bên ngoài dẫn lên tầng hai. Một cây thông to mọc gần bên căn nhà, chia hẳn không gian chung ra làm hai phần tương đối đều nhau. Về phía tay trái của Tim là khoảng sân lát những miếng đá xám từ đậm đến nhạt, với nhiều hình thù và kích thước khác nhau. Ngoài ra không có hoa lá gì khác nữa. Khoảng trống còn lại của không gian cho phép Tim nhìn thẳng ra tận phía sau, nơi có một hàng rào gỗ nâu cao đến khoảng nửa căn nhà. Bên kia hàng rào thấp thoáng làn nước trắng đục của một con sông, tiếp giáp với màu xanh thật nhạt, trong trong của nền trời. Lùi lại một chút nữa, Tim thấy toàn cảnh khu nhà của giáo sư có một bố cục làm anh liên tưởng đến một con bướm khổng lồ được ráp nối lại bằng những đường nét kỷ hà. Cây thông chính giữa là thân bướm, căn nhà bên phải là chiếc cánh màu nâu, còn khoảng không gian bên trái là chiếc cánh kia, nửa dưới màu nâu, nửa trên màu trắng với nhiều sắc đậm nhạt khác nhau.

Cuối cùng, Tim tiến gần lại cái chuông của và bấm nhẹ vào nút. Không lâu lắm, giáo sư Bình xuất hiện ở khung cửa chính trên tầng hai rồi khoan thai bước xuống từng bậc thang để ra mở cổng cho anh. Hai thầy trò chào hỏi nhau rồi cùng im lặng đi vào nhà. Giáo sư Bình ở tận cuối khu xóm, không có tiếng động của xe cộ hay những sinh hoạt nào khác vào đến tận đây. Không gian thơm nhè nhẹ mùi lá thông và những trái thông còn xanh trên cành.

Được giáo sư Bình mời ngồi, Tim đặt cái cặp đen của mình xuống bàn và lấy ra một cái máy ghi âm nhỏ. Anh vừa ngồi xuống vừa nói:

– Cám ơn thầy đã cho phép em đến thực hiện buổi phỏng vấn này.

Giáo sư Bình mỉm cười:

– Tôi cám ơn em mới phải chứ. Lúc biết em chọn đề tài về một chứng sợ hãi cho một bài tiểu luận cuối khoá của em, tôi nghĩ đây là một cơ hội tốt cho tôi có dịp nói về chứng sợ loài bướm của tôi.

– Em có tìm hiểu tên của chứng sợ hãi này. Nó vừa dài, vừa khó hiểu và khó nhớ. Có phải là lepidopterophobia không thầy?

– Đúng vậy. Tôi tự đặt ra một cái tên khác ngắn và dễ nhớ hơn: butterflobia!

Nghe có lý lắm, thầy ạ—Tim cười và hỏi lại giáo sư Bình:

– Trong suốt cuộc phỏng vấn, em sẽ gọi thầy là giáo sư, thi sĩ hay nhà thơ ạ?

– Em hãy gọi tôi là ông và xưng là tôi. Còn tôi sẽ gọi em là anh nhé.

Tim khẽ gật đầu rồi bấm nút record trên chiếc máy nhỏ.

CUỘC PHỎNG VẤN

TIM Chào ông. Trước khi bắt đầu, xin phép ông cho tôi được nhắc lại mục đích của cuộc phỏng vấn hôm nay. Mùa học trước tôi học với ông trong lớp Comparative literature, ông có cho sinh viên trong lớp Biết về chứng sợ bươm bướm của ông. Nhân mùa này tôi đang hoàn tất lớp Psycholinguistics và phải viết một bài tiểu luận cuối khoá về ảnh hưởng của tâm lý đối với ngôn ngữ, tôi có xin phép ông và được ông ưng thuận cho tôi làm cuộc phỏng vấn này. Trước hết, xin ông nói tổng quát về chứng sợ loài bươm bướm của ông và những chi tiết nào ông nghĩ là đặc biệt muốn thêm vào đó nữa.

GS Khi một cảm xúc được xác định là phobia rồi, nó không phải là một sự sợ hãi bình thường mà đã trở thành một nỗi ám ảnh thường trực cả về sinh lý lẫn tâm lý. Bươm bướm là nỗi sợ hãi, nỗi ám ảnh của tôi trên nhiều bình diện khác nhau: trong cuộc sống, ngày cũng như đêm, kể cả trong nhiều tác phẩm của tôi nữa. Đặc biệt, tôi còn bị một chứng kỳ lạ khác. Đó là cơ thể tôi có một sức thu hút loài bướm hết sức mạnh mẽ. Có lần tôi phải tháo chạy khỏi một công viên vì có hàng chục con bướm bám vào người tôi. Điều này càng làm tôi sợ loài bướm gấp nhiều lần nữa.

TIM Ông có tìm hiểu vì sao cơ thể của ông lại có một sức hút lạ lùng như thế không?

GS Tôi có hỏi bác sĩ gia đình của tôi về chuyện này. Ông nghĩ rằng tôi có một mùi cơ thể đặc thù hay cấu tạo mồ hôi của tôi có một hấp lực đặc biệt đối với loài bướm.

TIM Chứng bệnh này, xin lỗi ông, nếu chúng ta có thể gọi như thế, đã ảnh hưởng đến ông như thế nào trong sinh hoạt hằng ngày?

GS Tất nhiên là nó có ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống hằng ngày của tôi. Chẳng hạn như anh thấy ngoài sân nhà tôi không hề có một cây hoa nào cả, để không có con bướm nào có thể đi lạc vào đây. Hay những nơi công cộng như công viên, vườn tược, đồng hoa cỏ, bất cứ chỗ nào có hoa và có thể có bướm là tôi tránh hết, không để có thêm một lần bỏ chạy ra khỏi công viên như lần đó nữa. Còn nhiều chi tiết lắm, nhưng đại thể là lúc nào trong đầu tôi cũng thắc thỏm về cái phobia của mình ở mọi nơi, mọi lúc.

TIM Mọi người biết đến ông như là một giáo sư văn chương, nhưng cũng rất nhiều người biết ông qua những bài thơ mà ông đã đăng trên nhiều tạp chí văn chương có uy tín. Đặc biệt, ông thường nói về loài bướm trong một số bài thơ của ông, đến nỗi có nhiều người còn đặt cho ông biệt danh là “nhà thơ bướm” nữa.

GS … mà không biết rằng tôi bị chứng sợ bươm bướm, phải không? Đúng vậy, loài bướm ám ảnh tôi vào đến tận thế giới thi ca của tôi. Đâu đó trong những câu thơ của tôi thường thấp thoáng hình ảnh của loài bướm, dưới nhiều hình thức mỹ từ pháp khác nhau. Lúc thì so sánh, lúc thì ẩn dụ, có khi là miêu tả trực tiếp hoặc dưới dạng dụ ngôn.

TIM Xin lỗi phải ngắt lời ông nơi đây một chút. Tại sao ông sợ bướm ở ngoài đời nhưng lại gần như tận dụng hình ảnh và ngôn ngữ về loài bướm trong thơ của ông? Điều đó có gì mâu thuẫn không ạ?

GS Điều này thì chính tôi cũng không hiểu nổi. Hy vọng bài tiểu luận có tính chất nhập môn của anh sẽ được một nhà nghiên cứu về các chứng phobia để mắt đến và biến nó thành một case study để phân tích rõ hơn. Anh nói đúng, chính tôi cũng thấy có sự mâu thuẫn. Trước đây, tôi có biết một đồng nghiệp có chứng bệnh sợ mèo. Ông ta sợ đến nỗi phải yêu cầu sinh viên của mình khi viết bài đừng bao giờ nhắc đến loài mèo cả, vì ông có thể bị tác động tiêu cực, ảnh hưởng đến việc đánh giá, thưởng thức và chấm điểm những bài luận của họ. Về phần tôi, tôi chỉ sợ những con bướm thật hay những hình chụp của chúng thôi. Còn những hình có tính chất minh hoạ hay trang trí thì tôi lại thấy bình thường, thậm chí còn thấy thích một vài hình nữa mới lạ. Chẳng hạn như tôi đặc biệt rất thích hình vẽ một con bướm có hai cái cánh là hình trái tim. Trong rất nhiều câu thơ, tôi đã dùng hình ảnh của bướm để làm cho chúng đẹp thêm, ít nhất là theo ý của riêng tôi.

TIM Những câu thơ của ông có diễn tả tính chất phức tạp của chứng butterflobia không, theo như chữ ông dùng, hay là như thế nào?

GS Cố nhiên là rất phức tạp. Nếu miêu tả một phobia nào đó một cách đơn giản là sự sợ hãi không thôi thì rất thiếu sót. Có thể nói nó như là một viên thuốc đắng bọc đường, đem lại vị ngọt ngào lẫn đắng chát, mà cũng cả những cảm giác xoa dịu, êm ái khi nó giúp chữa được một cơn bệnh nào đó. Chứng sợ hãi còn tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Ví dụ như nó được thể hiện ở những không gian và thời gian nào. hoặc là cảm xúc thay đổi của chính người mang chứng sợ hãi đó.

TIM Ông có thể trích dẫn một vài câu thơ nói lên những biến thiên đó hay không ạ?

GS Ồ, tôi rất sẵn lòng. Này nhé, nỗi sợ của tôi đối với loài bướm không phải lúc nào cũng làm tôi tránh né chúng, mà nhiều lúc tôi còn tìm đến hình ảnh của chúng để ví von với một thực thể nào đó, như thể tôi cố tình mơn trớn nỗi sợ hãi của chính mình vậy.

TIM Ông có viết câu thơ nào nói về sự ám ảnh thường xuyên của loài bướm trong cuộc sống của ông không ạ?

GS Không những trong cuộc sống ban ngày mà cả cuộc sống về đêm, nghĩa là trong giấc ngủ của tôi nữa:

Nhiều lần
Bướm ngập vườn đêm
Là lần
Thảng thốt
Oan khiên mộng hờ

TIM Chi tiết nào của một con bướm làm ông kinh sợ nhất?

GS Tất nhiên là đôi cánh của nó. Nỗi sợ hãi đó không chỉ thuần là một sự sợ hãi vật lý. Nó còn làm tôi thắc mắc tại sao lại có nỗi sợ đó. Có sự liên quan nào giữa kiếp này với kiếp trước hay không? Nếu có sự luân hồi, kiếp trước đã có gì xảy ra giữa tôi với loài bướm để kiếp này lại có cơ sự như vậy? Cái sợ của tôi đối với đôi cánh bướm tăng theo cấp số nhân đối với kích thước, màu sắc và hoạ tiết của chúng. Đôi cánh càng to, càng có nhiều màu sặc sỡ, càng có nhiều hoạ tiết công phu càng làm tôi kinh sợ và ghê tởm:

Những đôi cánh bướm khổng lồ
Mang hình mặt nạ
Cười man rợ hay nham nhở
Từ tiền kiếp nào xa lăng lắc
Về đòi lại chiêm bao

TIM Ông nhắc đến sự ghê tởm đối với đôi cánh bướm. Ngoài ra, ông còn những cảm xúc hay cảm giác gì khác nữa?

GS Nhiều, nhiều lắm. Đối nghịch lại, một cách lạ kỳ, sở thích của tôi là dùng hình ảnh bướm để trang trí câu thơ, tôi lại còn dùng chính nhừng lời thơ của tôi để giúp giải toả nỗi sợ hãi đến thù ghét loài bướm nữa. Nhất là mùi phấn bướm, nó làm tôi nhờm tởm khôn xiết. Ngoài ra, tôi còn có một cảm giác thoả mãn độc ác nếu tôi giết được chúng. Chỉ tưởng tượng thôi là tôi đã thấy rạo rực lên với nhiều cảm xúc thật mãnh liệt pha trộn với nhau rồi:

Không gian sặc sụa mùi phấn bướm
Xác bướm lớp lớp hàng hàng
Dàn trải đến vô biên
Từng thân mình vỡ tung ra
Nhầy nhụa
Be bét
Dưới đôi chân
Nhờm tởm và thống khoái
Buổi chiều nôn oẹ lai láng
Trên tấm thảm màu rực rỡ
Ngạo nghễ
Vô minh

TIM Cám ơn ông đã cho những chi tiết và trích dẫn làm người đọc có thể hiểu thêm về tính phức tạp, thậm chí chất chứa nhiều mâu thuẫn, trong sự tương tác giữa chứng phobia và ngôn ngữ trong thơ của ông. Bây giờ, tôi xin được phép hỏi ông một câu hỏi có tính chất cá nhân.

GS Anh cứ hỏi.

TIM Thưa ông, ông đang ở giai đoạn nào của cuộc sống, tất nhiên không phải về phương diện tuổi tác mà là về nhận thức?

GS À, tôi nghĩ hai điều đó thường đi đôi với nhau chứ, ít nhất là đối với tôi. Tôi đang ở giai đoạn nào ư? Có thể nói giai đoạn sống này của tôi là lúc tôi suy nghĩ thật nhiều về chuyện có không. Không phải nói một cách huề vốn như ông Phật là sắc tức thị không, không tức thị sắc, mà là phải hiểu rõ muốn có cái có cũng phải biết là tới lúc nào đó nó sẽ trở thành cái không, chứ hai khái niệm không nhất thiết phải tồn tại cùng một lúc. Nếu hiểu được như vậy thì cứ việc mà đi tìm cái có, để lúc nó thành cái không thì mình đã được chuẩn bị rồi.

TIM Như vậy sự suy nghĩ của ông có dựa vào một triết lý sống cá nhân nào không?

GS Triết lý rất quan trọng. Nó là một cái bè cho người sắp chết đuối. Tôi nghĩ, ngay đến những kẻ vô thần, họ có sống sót được chắc cũng nhờ có một triết lý nào đó cho riêng mình. Nói khác đi, nếu trong tôn giáo chúng ta tin vào một đấng vô hình thiêng liêng, thì trong triết lý, chúng ta đinh ninh về một quan niệm đã chọn để theo đó mà sống cho đến cuối đời. Về phần tôi, tuy thấy ông Phật thường huề vốn qua những lời ông dạy dỗ chúng sanh, triết lý cá nhân của tôi cũng rất ư là huề vốn: nó là chủ nghĩa trung dung.

TIM Xin ông cho một ví dụ.

GS Chẳng hạn như sự tranh giành thắng thua trong một cuộc thảo luận hay đấu khẩu. Chúng ta có thể chọn làm kẻ thua cuộc nếu không bênh vực nổi một lý lẽ. Nếu lý lẽ đó là chân lý, thì dù chúng ta không bênh vực nó được, nó cũng chẳng mất đi đâu cả. Trong một ý nghĩa nào đó, chúng ta thắng trong cái thua vì đã kiếm được sự bình an khi chọn cách làm thinh.

TIM Nghe như ông đã ngộ được mọi sự rồi.

GS I wish! Anh biết không, đây cũng là giai đoạn đen tối nhất của cuộc đời tôi đó. Nãy giờ anh không để ý thấy gì sao? Căn nhà tôi to lớn, rộng thênh thang, mà chỉ có một mình tôi trong đó. Vợ con tôi đã bỏ tôi đi cả rồi.

TIM Xin lỗi ông, nhưng lỗi là của ai ạ?

GS Xin mượn lời Chúa: Lỗi tại tôi mọi đàng. Tôi buồn phiền, yếu đuối (chắc là giống loài bướm), uống rượu nhiều đến nỗi trở thành kẻ nghiện. Trong lớp các anh chị thấy tôi chỉnh tề, đàng hoàng, nhưng không thể nào biết được khi ở nhà, tôi chỉ là một thằng nát rượu. Vợ tôi đã từng cho tôi bao nhiêu cái tối hậu thư (an oxymoron!), mà tôi vẫn chứng nào tật nấy. Nói ra thì phản ngôn ngữ, nhưng vợ tôi đã bỏ cuộc sau cái tối hậu thư cuối cùng!

TIM Ông buồn phiền gì đến nỗi phải tìm đến rượu? Gia đình ông có điều gì ngang trái để làm ông phải đến chỗ đó ạ?

GS Đã bảo là lỗi tại tôi mọi đàng mà lị. Nguyên do của nỗi buồn phiền của tôi nói ra thì vô cùng xấu hổ, anh ạ. Nhưng thôi, tôi coi buổi phỏng vấn này là những phút nói thật đầu tiên của tôi, mà cũng có thể là lần cuối cùng cũng nên. Anh có nghe nói về Hội Nhà Thơ Đương Đại chứ?

TIM Thưa có. Và ông cũng là một hội viên trong đó chứ ạ?

GS Again, I wish! Không. Tôi chưa được, hay chắc là sẽ không bao giờ được hân hạnh trở thành hội viên của cái hội đầy đặc quyền đặc lợi trong cả nước này. Anh đã biết thể lệ gia nhập hội chưa? Mỗi nhà thơ phải được ba nhà thơ hội viên giới thiệu vào hội. Nhà thơ đó phải từng được xuất bản trên tạp chí cũng như thành những tuyển tập thơ. Hội đồng xét tuyển hội viên mới gồm có mười người. Nếu ai đã được giới thiệu và xét tuyển mà không được thu nhận, phải đợi đến năm năm sau mới được giới thiệu lại. Anh biết tôi đã được giới thiệu mấy lần không? Bốn lần! Hai mươi năm. Anh nghe rõ đó. Mà vẫn chưa được. Và tôi còn mấy lần hai mươi năm nữa? Dê-rô! Anh biết tôi có một cái blog chứ? Trên cái blog đó, tôi có để hai câu thơ này ở trang chính, như một tiểu đề để nói lên điều tôi suy nghĩ về thời gian nói riêng và cuộc sống nói chung:

Mỗi lần ngó lại, mười năm
Mười lần ngó lại, hồng trần phôi pha

Xin mở ngoặc chỗ này một chút cho vui. Ông bác sĩ nha khoa làm răng cho tôi cũng là một người sính chữ nghĩa, thơ văn. Một hôm ông tình cờ đi lạc vào cái blog của bệnh nhân thường xuyên của ông tức là tôi, và đọc được hai câu thơ đó. Ông ta tức… thơ sinh tình, bèn text cho tôi hai câu tiếp mà ông ta sáng tác như sau:

clip_image002

Hoá ra có người còn bi quan—một cách tiếu lâm—hơn tôi nữa, anh thấy không? Nhưng chuyện thơ thẩn này thì dính líu gì đến việc nghiện rượu của tôi hả? Có gì đâu, tôi đâm ra thất chí vì thấy mình sao lận đận trên con đường thi nghiệp quá. Đành rằng tôi không trực tiếp đứng ra làm đơn xin vào hội, nhưng được giới thiệu đến bốn lần mà người ta vẫn từ nan thì thật là mất mặt cho tôi. Mà tôi có tệ lắm đâu? Thơ tôi từng xuất hiện trên hầu hết những tạp chí thơ và văn chương uy tín. Tôi đã được ba nhà xuất bản có máu mặt cho ra mắt ba tập thơ của mình trong vòng mười năm. Đọc thơ của những tay hội viên, kỳ cựu lẫn tân tòng, thì thấy chữ nghĩa, tư tưởng của họ cũng có đặc sắc gì hơn tôi đâu? Thế là những lúc buồn giận vì chuyện này, tôi đều mượn tay lưu linh để giãi sầu.

TIM Ông có bao giờ cố thoát ra khỏi chính mình để nhìn nhận và đánh giá mình về vấn đề hay không?

GS Anh hỏi mà nghe như anh nói cho tôi biết đó là cách cá nhân anh thường giải quyết vấn đề khi cần thiết vậy. Có chứ! Và đây chính là điều dằn vặt tôi nhất. Chủ nghĩa trung dung của tôi đã làm tôi hổ thẹn khi soi rọi vào cái mơ ước tầm thường đó của tôi. Thèm muốn một điều mà đã biết một ngày nào đó nó sẽ không còn là cái gì cả. Thật xấu hổ. Nó chỉ là một cái danh xưng không hơn không kém. Nó chẳng làm những lời thơ của tôi trở nên sâu sắc hơn một tị nào. Ngược lại, nó còn làm cho con người của tôi trở nên phiến diện, rỗng tuếch. Tôi đã cho phép nó định nghĩa con người tôi, kể cả sự nghiệp của tôi. Thế có đáng buồn không? Vì vậy, nỗi buồn của tôi bị nhân đôi. Buồn vì mình không được điều đó. Và buồn vì tại sao phải buồn như vậy. Không, hình như nó còn bị nhân ba mới đúng. Nỗi buồn thứ ba của tôi là, những lúc tỉnh táo như lúc này, tôi trách mình sao quá yếu đuối, để rượu chè làm chủ mình. Rồi cuối cùng tôi vẫn không giải quyết được điều gì. Và chỉ có những ly rượu nồng nàn là đủ sức giúp tôi quên đi những gì tôi muốn quên, và nhớ những gì tôi muốn nhớ mà thôi.

TIM Ông có hy vọng một ngày nào vợ con ông sẽ tha thứ cho ông không?

GS Con cái thì may ra, vì chúng chỉ đi theo mẹ chúng để được lo toan, săn sóc, chứ chúng chẳng hề ly dị tôi. Còn vợ tôi thì xong rồi. Tờ giấy đã xé nát ra còn làm sao ráp nối lại được nữa.

TIM Theo ông, chứng sợ loài bướm của ông có tác động nào đến tình trạng trầm uất và chứng nghiện rượu của ông?

GS Tôi nghĩ là có, nhưng nó không dựa vào một căn bản khoa học nào cả. Có thể nói một cách mỉa mai rằng nhờ loài bướm mà thơ tôi làm nhiều người chú ý đến. Nhưng bên cạnh đó, cũng có thể nói một cách xuẩn ngốc và dị đoan rằng cũng vì chúng mà tôi lận đận hoài. Có thể là những hình tượng về bướm lúc nào cũng thấp thoáng trong những bài thơ của tôi đã thành một lời nguyền, một sức mạnh vô hình nào đó đã ngăn cản ước mơ cuối cùng của đời tôi là được trở thành hội viên của Hội Nhà Thơ Đương Đại. Nghe cũng buồn cười ra phết! Và ngớ ngẩn nữa. Cuộc sống này tự nó đã là một giấc mơ dài. Vậy mà ai trong chúng ta cả đời vẫn cứ loay hoay đi tìm những giấc mơ nhỏ trong đó. Rốt cuộc rồi cũng ta cứ để tình trạng dằng dai ấm ớ đó xảy ra mãi cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay: mộng lồng trong mộng, mộng lồng trong mộng, mộng lồng trong mộng, mộng lồng trong mộng, mộng lồng trong mộng…

TIM Cám ơn ông đã thổ lộ rất nhiều tâm tình. Cuộc phỏng vấn đã khá dài. Ông còn muốn nhắn nhủ gì nữa không?

GS Tôi muốn nhắn nhủ điều này, không phải cho những ai sẽ đọc bài tiểu luận của anh, nếu một ngày nào đó nó sẽ được xuất bản, mà là cho chính anh. Tôi mong rằng bài tiểu luận của anh, một khi đã được hoàn tất, không chỉ chứa đựng những dữ kiện, phân tích và bình luận như hầu hết những bài tiểu luận mà tôi đã từng đọc. Tôi ao ước anh sẽ trình bày nó, không đơn thuần về một trường hợp cá biệt, không phải chỉ về một chứng sợ hãi, mà tất cả những điều đó được minh chứng như là một phần không tách rời của nhân loại. Hơn thế nữa, tôi còn mong anh có thể, bằng cách nào đó, thể hiện những nhược điểm của tôi—do ảnh hưởng của butterflobia, sự thất chí và rượu—sao cho chúng trở thành những ảnh hưởng tốt đẹp cho người đọc.

Tim tắt máy ghi âm, thở dài thật nhẹ:

– Em còn đang rối bời với nhiều ý nghĩ, làm sao để lồng cuộc phỏng vấn thầy vào bài tiểu luận của một cách tự nhiên, với trong tâm là ảnh hưởng của tâm lý đối với ngôn ngữ. Chỉ vậy thôi đã là một thử thách quá lớn cho em rồi. Nay thầy lại đặt cái trọng trách nhân bản lên vai em, chắc em chết mất!

– Anh đừng nói đến chữ chết với một ý nghĩa vu vơ như thế.

Giáo sư Bình nói một cách buồn bã và nhìn Tim một hồi lâu. Đôi mắt ông chợt trở nên thăm thẳm. Lần đầu tiên Tim mới để ý đến hai con mắt của ông. Đôi đồng tử của ông to và đen đến nỗi chúng làm cho anh quên mất phần tròng trắng còn lại. Hàng mi rậm, dài và cong vút. Hai lông mày của ông của rậm và đen không kém. Rậm, đen và buồn.

Tim đứng lên cám ơn giáo sư Bình một lần nữa rồi từ giã ông ra về. Giáo sư ân cần tiễn anh ra đến tận cổng rồi mới quay trở vào. Trời đã sụp tối. Màu trắng của con sông và bầu trời phía sau căn nhà đã tan biến mất. Tim quay lại nhìn cảnh vật một lần nữa. Lúc này, toàn thể khu nhà của giáo sư Bình đã hiện nguyên hình thành một con bướm đen khổng lồ.

KHI ĐÀN BƯỚM VỀ

Sau hôm đó, Tim lao vào với sách vở để hoàn thành chương trình cử nhân văn chương Anh và nộp đơn xin vào các trường luật anh chọn. Bài tiểu luận anh viết về trường hợp của giáo sư Bình đã giúp anh được điểm khá cao trong lớp ngôn ngữ tâm lý học của anh. Nhưng anh cũng mau chóng quên nó đi vì những điều mới lạ đang chờ anh trước mắt. Anh được nhận vào một trường luật tư khá nổi tiếng trong vùng. Ba năm trôi qua, thấy như vừa nhanh chóng, vừa chậm chạp. Ngoài bài vở và những kỳ thi, anh còn tập sự không công trong toà án của quận hạt nơi anh cư ngụ. Giáo sư Bình và anh, tuy có số điện thoại của nhau, đã không còn liên lạc với nhau như trước nữa. Thỉnh thoảng, anh có chợt nhớ đến ông, không biết bây giờ ông ra sao. Anh cũng muốn gặp ông để thăm hỏi và chuyện trò qua ly cà-phê hay tách trà nóng, nhưng quả tình thời khoá biểu quá bận rộn của anh không cho phép. Ngày anh làm lễ ra trường, cầm tấm bằng trong tay giữa bao nhiêu người nói cười huyên náo chung quanh, anh chợt bâng khuâng nhớ đến giáo sư Bình. Mới đó mà đã ba năm rồi. Bỗng dưng anh nhớ đến hai câu thơ trên blog của ông và muốn biến nó thành

Mỗi lần ngó lại, ba năm
Mười lần ngó lại…

Tuần trước, như một trùng hợp ngẫu nhiên, thình lình anh nhận được một tin nhắn của giáo sư Bình, sau khoảng thời gian không liên lạc đó:

clip_image004

Khá bất ngờ với thời gian tính của cái text và nội dung của nó, Tim chỉ biết gởi lại cho ông một cái bitmoji mà anh tìm vội trong phone:

clip_image006

Rồi bị cuốn hút trong công việc, nhất là với văn phòng pháp lý anh đang hoàn thành cho mình, Tim quên bẵng cái tin nhắn đó. Một buổi chiều của tuần lễ kế tiếp, sau khi ghé thăm văn phòng còn thơm nức mùi sơn và bàn ghế mới, anh vui vẻ lái xe về nhà, không bận tâm đến dòng xe cộ đang nhích từng chút một mà thường ngày vẫn làm anh phát cáu. Ở nhiều đoạn xa lộ, anh phải dừng xe hẳn lại, nhưng anh vẫn mải mơ màng nghĩ đến căn phòng làm việc mới tinh tươm của mình. Chỉ thứ hai tuần tới thôi là anh sẽ xách cái cặp, cũng mới tinh, hân hoan đi vào văn phòng đó, rồi sẽ ngồi chễm chệ nơi cái bàn bằng gỗ mahogany như những luật sư khác mà anh từng chiêm ngưỡng. A dream has really come true for me.

Đột nhiên, lúc ngước nhìn lên, anh thấy nhiều con bướm nhỏ đang lượn lờ trước kính xe của mình. Nhìn quanh, anh thấy nhiều con bướm nữa cũng đang bay khắp xa lộ. Ban đầu, lũ bướm còn bay chập chờn và lác đác, chừng như còn bỡ ngỡ, ngại ngùng trong thế giới văn minh của con người. Chỉ một lúc sau, anh thấy càng nhiều bươm bướm hơn nữa. Bây giờ chúng có kích thước to hơn những con anh thấy ban đầu. Cuối cùng, tuy trời vẫn còn sớm, đoạn xa lộ mà anh đang lái xe qua chợt tối sầm đi vì đàn bướm càng lúc càng đông, giống như những đám mây che khuất ánh mặt trời. Đột nhiên, anh thảng thốt la lên trong xe với chính mình:

– Giáo sư Bình!

Anh vội vã tìm lối ra gần nhất của xa lộ. Phải len lỏi một hồi lâu anh mới đi vào được đường trong. Lúc này cả thành phố đã tràn ngập những đàn bướm. Xe cộ trên đường phố như cũng hoảng hốt, nháo nhác ai chạy về nhà nấy. Tim nghiến răng cho xe chạy nhanh về hướng nhà giáo sư Bình, hai bên là lũ bướm im lặng và lạnh lùng bay theo nhiều hướng khác nhau. Thành phố y hệt như trong một cảnh phim giả tưởng.

Dừng xe lại trước nhà giáo sư, Tim cho xe đậu sát vào cổng. Anh hấp tấp nhảy xuống xe, leo lên phần mũi xe và nhảy vào phía bên trong. Đàn bướm đã vào tận khu nhà của giáo sư Bình. Chúng đậu kín hết cả cây thông cao vút giữa nhà và cả hai bên bức tường vốn không có hoa lá gì. Tim chạy như bay lên cầu thang mà hai tay cầm hai bên cũng đầy những bướm là bướm. Cánh cửa chính của nhà giáo sư vẫn đóng kín. Anh đập mạnh cửa mấy lần mà không nghe tiếng trả lời từ bên trong. Tim dùng hết sức bình sinh lấy thân mình tống cửa vào nhà. Cửa bật mở ra. Cảnh tượng trước mắt làm anh thấy lợm giọng ngay lập tức. Cửa sổ bên trái đang mở tan hoang. Chắc đàn bướm đã ùa vào theo ngả đó. Phòng khách của giáo sư tràn ngập bướm, trên vách, trên các tấm màn cửa, trên bàn, trên ghế, trên dãy kệ sách và trên cả sàn nhà. Tim bước đi và có thể nghe những thân bướm liên tiếp bị vỡ ra, nổ lốp bốp dưới từng bước chân của mình. Một số khác lượn qua lượn lại, chao đảo khắp gian phòng. Mùi phấn bướm bay sặc sụa khắp không gian ngột ngạt.

Trên chiếc sofa, có một hình thù đang nằm bất động mà Tim đoán là giáo sư Bình. Giáo sư nằm vắt vẻo trên chiếc ghế dài, tay phải và chân phải buông thõng xuống một bên, gần chạm đến nền nhà. Toàn thân ông bị cơ man nào là bướm bao phủ kín mít. Lũ bướm chậm rãi bò trên người ông, tạo thành một hình ảnh kỳ dị của một tấm thảm đủ màu, chuyển động tại chỗ. Dưới chân sofa, anh thấy nằm vương vãi—lẫn vào những con bướm đang tha thẩn bò trên sàn nhà—những chai rượu đã uống cạn, những lọ thuốc rỗng hay còn một phần, và những viên thuốc nằm lẻ tẻ chung quanh.

Tim nhìn quanh quất. Anh vớ một tờ tạp chí nằm trên bàn, quạt mạnh vào đàn bướm đang lúc nhúc trên người giáo sư Bình. Lũ bướm bay lên tán loạn. Giáo sư nằm như đang ngủ nhưng gương mặt nhăn nhúm lại, xám xịt, không có chút thần sắc nào. Anh run rẩy đưa tay sờ vào cánh tay giáo sư. Cánh tay của ôngcứng đờ, lạnh ngắt như bị đông đá, không có dấu hiệu nào của sức sống. Tim để bàn tay ngang mũi của giáo sư, không cảm thấy có hơi thở nào. Anh vừa rụt tay lại, đàn bướm đã xấn xả vào thân hình gầy gò của giáo sư, phủ kín lại như trước một cách chóng vánh.

Tim cảm thấy ngộp thở, cả người bải hoải như muốn ngất xỉu. Anh vùng chạy ra khỏi căn nhà, hấp tấp nhào xuống cầu thang. Anh rút cái điện thoại trong túi ra, và lần đầu tiên trong đời, anh run rẩy bấm ba số 911. Chuông điện thoại reo dài không dứt. Không có ai bắt máy cả. Chẳng lẽ giờ này trung tâm điện thoại cấp cứu đang tràn ngập hàng ngàn cú phone chỉ vì đàn bươm bướm? Tim đứng sững người trong vài phút. Anh không còn can đảm nào để lên trở lại phòng khách của giáo sư Bình. Bóng tối đã phủ ngập không gian, không biết vì đêm đã xuống hay vì đàn bướm đã bao trùm tất cả. Anh lao về phía cổng, cuống quýt mở cái then ra và vội vã leo lên xe, nhấn ga chạy như bị ma đuổi.

Đường phố đã bắt đầu lên đèn. Đàn bướm dường như có thưa thớt đi đôi chút. Xe cộ vẫn chạy hối hả trên đường. Hai bên phố xá vắng vẻ, không thấy một bóng người đi bộ nào. Lúc đó Tim mới cảm thấy hơi thở của mình điều hoà lại phần nào. Nhưng anh chợt nôn thốc tháo trong xe. Anh quặn người theo từng đợt nôn mửa, nhăn mặt đau đớn vì anh nôn đến mật xanh mật vàng, không còn gì để nôn ra nữa. Hai tay anh ghì chặt lấy tay lái, mắt cố nhìn ra phía trước trong khi chiếc xe vẫn chạy một cách khó nhọc. Nước mắt sống chảy dầm dề trên hai má anh. Người anh đẫm mồ hôi, lạnh toát như một cái xác. Anh rùng mình liên tục, người vẫn còn run lên từng hồi.

Tim tiếp tục cho xe lao đi, không biết mình đang chạy về hướng nào. Đầu óc anh rối loạn, chập chờn như đang mê ngủ. Trong cơn hốt hoảng, anh vẫn tự hỏi, không biết giáo sư Bình đã chết vì uống quá nhiều rượu với thuốc, vì uống thuốc quá liều, vì cố tình quyên sinh, hay chỉ đơn giản là vì khiếp sợ tột cùng. Hình ảnh giáo sư Bình bị đàn bướm phủ kín cứ lởn vởn trong đầu anh, chẳng khác nào hình ảnh của một xác ướp Ai Cập trong viện bảo tàng. Một xác ướp nhúc nhích vì chuyển động của đàn bướm. Một xác ướp đủ màu sặc sỡ một cách tởm tuốc. Chợt anh vô tình ngẩng nhìn vào tấm gương chiếu hậu. Qua tấm gương, anh thấy một con bướm khá lớn đang bám vào phía trong tấm kính sau của xe. Chắc nó đã lọt vào xe lúc anh mở cửa. Con bướm màu đen tuyền, nổi bật trên nền sáng của những ánh đèn đủ màu ở đường phố hai bên phía sau. Tim thở hắt ra, đạp ga mạnh cho xe lao tới, nghe như có một tảng đá vô hình nào đang đè nặng lên ngực mình.


bài đã đăng của Trần C. Trí


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)