Trang chính » Chuyên Đề, Sáng Tác, Tạp ghi, Tưởng Niệm Phạm Chi Lan Email bài này

Một thoáng nhớ về Phạm Chi Lan với tạp chí “Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng” và nhóm “Ô Thước”

tuyentap1 Nhắc đến văn chương liên mạng, không thể không nhắc đến tạp chí “Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng”, là diễn đàn văn chương Viêt Nam đầu tiên khai mở một nền văn học liên mạng toàn cầu. Tạp chí “Văn Học Nghệ Thuât Liên Mạng” (VHNT/LM) bắt đầu có mặt vào ngày 17 tháng 7 năm 1995, do Phạm Chi Lam chủ xướng, cùng với ban biên tập gồm:”Chủ biên: Phạm Chi Lan. Phụ tá chủ biên gồm các tác giả như Phùng Nguyễn, Nguyễn Phước Nguyên, Nguyễn Sung, Nguyễn Tiến Dũng, Trần Thái Vân. Đến năm 1997, ngoài các Phụ tá biên tập ghi trên , Ban biên tập còn có thêm Đinh Chinh, Lê Tạo, Trần Hoài Thư, Nguyễn Vy Khanh, Nguyễn Phúc Đan Thanh, Nguyễn Kỳ Phong, Đinh Yên Thảo, Trịnh Thanh Thủy và Phạm Thiện Mạc.

Giới thiệu về Phạm Chi Lan và sự ra đời của VNHT/LM, Phùng Nguyễn viết: ”Là một trong những cây viết trẻ hải ngoại xuất hiện cùng thời với Phạm Thị Ngọc, Vũ Quỳnh NH, Trần Vũ, Phạm Chi Lan “hiểu cái lạc lõng của thế hệ trẻ, và rất muốn những người cùng trang lứa, những người trẻ trưởng thành tại hải ngoại có phương tiện để bộc lộ mình qua sáng tác, sáng tạo trong những bộ môn nghệ thuật”. Đó là cái lý do chính yếu ngoài cái đam mê văn chương thiên bẩm đã khiến cô khai sinh tờ báo văn học điện tử đầu tiên của người Việt Nam hải ngoại trên Liên Mạng.”(1)

Theo Phạm Chi Lan, “Văn Học Nghệ Thuật” xuất bản số đầu tiên ngày 17-7-1995. ”Để biết rõ thêm về sự ra đời của tạp chí VHNT/LM, cùng những kinh nghiệm làm báo văn học nghệ thuật trên siêu không gian lúc ban đầu ấy, xin mời qúy vị đọc bài trả lời phỏng vấn Phạm Chi Lan của Thụy Khuê đã phát thanh trên đài RFI ngày 28-01-1996 và được trích đăng trên VHNT/LM số 148.”

Và cũng theo Phùng Nguyễn trong bài viết vừa dẫn, trong vòng sáu tháng đầu, con số độc giả hội viên lên đến 350 người, trong số đó khoảng 70% là giới chuyên gia và 30% là sinh viên. Trong một thư trao đổi giữa Phùng Nguyễn và nhóm Ô Thước ngày 28-10-1996, nhân đọc lá thư đầu tiên của tôi viết ngày 24-10-1996 gởi cho Phạm Chi Lan và Ban biên tập VHNT/LM, qua nhà văn Trần Hoài Thư, người đầu tiên giới thiệu tôi về tạp chi VHNT liên mạng này, Phùng Nguyễn viết :”Về tập san VHNT, Lương Thư Trung đã đánh giá rất cao. Điều này tuy làm chúng ta cảm thấy hãnh diện, nhưng đồng thời khiến cô Chủ biên và nhóm Ô-Thước cần đánh giá lại “chức năng” của VHNT. Theo ước tính, VHNT hiện có khoảng trên 500 subscribers, trong số đó có khoảng 4, 5 group-subscribers, và mỗi group có khoảng 200 members. Có thể nói một cách an toàn, có khoảng hơn 1,000 độc giả thường xuyên theo dõi VHNT. Con số này là một bước nhảy vọt cho một tập san vừa mới thôi nôi.”(2)

Trong “Thư Văn Học Nghệ Thuật”, viết cho “Tuyển Tập Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng”, số 1, năm 1996, Phạm Chi Lan viết :”Văn Học Nghệ Thuật không phải là một diễn đàn của các cây viết thành danh hay chuyên nghiệp trong văn giới. Người viết là những người trẻ hoặc những chuyên gia đã phải tranh thủ thì giờ để viết và đọc trong những giờ phút xen kẽ giữa giờ làm việc, giờ học và giờ giải lao. Họ là những cây viết chưa được biết tới, bị bỏ quên, những tác giả chưa ai khám phá hay tự khám phá, tự khai triễn khả năng của mình. Họ đến từ khắp nơi trên thế giới, địa chỉ của họ là những ký hiệu mơ hồ lạ lùng ở một hộp thư điện tử nào đó trên cõi siêu không gian, nhưng sáng tác của họ thì lại gần gũi, thật và chuyên chở rất nhiều.”(3)

Về hình thức, mỗi số VHNT/LM gồm “Thư Văn Học Nghệ Thuật” của người Chủ biên hoặc các phụ tá biên tập thay phiên nhau viết, nhưng tác giả thường nhất của các lá thư văn học nghệ thuật này là do Phạm Chi Lan viết. Các phần khác bao gồm các mục như “Thơ”, “Mỗi kỳ một người viết” (nhằm giới thiệu một tác giả nào đó, như ngày nay thấy Talawas có mục “Talawas Chủ nhựt”), tiếp theo là “Diễn Đàn Văn Học”, và mục “Truyện ngắn và sáng tác”. Lúc đầu, như Phùng Nguyễn có nói về số lương người đọc, tạp chí VHNT/LM được gởi qua “e-mail” đến bạn đọc mỗi tuần ba lần. Rồi vì nhu cầu bài vở bị ối đọng, báo tăng lên, mỗi ngày đều có cập nhật bài vở mới và báo ra hằng ngày. Vào thời điểm đó, nghĩa là trong lúc chưa có báo điện tử nhiều như ngày nay, thì tạp chí VHNT/LM có thể nói được rằng đó là tờ nhựt báo về văn học nghệ thuật đầu tiên trên liên mạng toàn cầu.

Sở dĩ tạp chí VHNT/LM có nhiều người đọc và người viết như vậy vì nó đáp ứng được cái khao khát của người đọc và người viết, do nó mới mẻ, trẻ trung và trong sáng. Nội dung các bài viết của nó phù hợp với cái đói về các món ăn tinh thần của lớp người trẻ và nó cũng làm dịu đi nỗi lo không có người đọc của người già. Và người ta đọc VHNT/LM như một bắt gặp người khách bộ hành cùng đi với mình qua một cánh đồng trưa nắng gắt mà chung quanh toàn là những lung vũng bạt ngàn không tìm ra được một vũng nước mát trong ngần. Người đọc đến với VHNT/LM không phải băn khoăn về một điều gì chưa vừa ý mình; mà ở đó là những san sẻ chân tình, có thật dù nó đang xảy ra trên một không gian ảo. Người đọc bắt gặp “Vườn mộng mưa về”, “cánh cò ca dao” của Trần Thị Hạ Anh , đăc biêt tác phẩm “Vườn mẹ ta xưa” của Đồng Vọng thật dễ thương biết chừng nào… Và còn nhiều vô số kể những tình cảm dạt dào, những nghĩ suy mới mẻ nằm ẩn mình dưới những trang chữ của các tác giả trẻ trên gần năm, sáu trăm số báo VHNT/LM trải dài nhiều năm như vậy, những tác phẩm gói gọn cái hồn cùng tài năng của các bạn trẻ Việt Nam viết văn khắp moi nơi trên địa cầu này, đã là một kho tài liệu về văn học nghệ thuật vô cùng qúy báu, mà ngày nay, mỗi lần ai cần điều gì khi ghi trích dẫn từ VHNT/LM, tự nó có cái giá trị về “bút lục”, không thể chối cãi được.

Nhờ đâu mà bài vở của VHNT/LM nhiều và phong phú như thế? Để trả lời câu hỏi này có lẽ là nhờ Phạm Chi Lan và Ban chủ biên đã có sáng kiến lập ra một “Diễn Đàn Văn Học” lấy tên là nhóm “Ô-Thước.” Những trao đổi và thảo luận từ nhóm này chính là cái kho bài vở dồi dào đó. Bên cạnh những trao đổi về văn học nghệ thuật, nhóm Ô-Thước còn chia sẻ những vui buồn trong đời sống thường ngày qua những người bạn trong nhóm chưa biết nhau và chưa gặp nhau lần nào nhưng rất thân ái. Dù ngày nay VHNT/LM và nhóm Ô-Thước không còn và tôi đã xa các diễn đàn này khá lâu, nhưng tôi vẫn không quên các bạn Ô-Thước một thời như Dũng Vũ, Phạm Thiện Mạc, Phạm Thế Định, Lê Tạo, Nguyễn Phước Nguyên, Đinh Trường Chinh, Sung Nguyễn, Y Khanh, Đỗ Danh Đôn, Thu Hồng, Đồng Vọng, Trịnh Thanh Thủy, Thu Thuyền, Tường Vi, Phạm Văn Tiên, Hàn Trân, Đinh Yên Thảo, Phùng Nguyễn, Khải Minh, Nguyễn Tiến Dũng, Bùi Thanh Liêm, Trần Thái Vân, Thận Nhiên, Lili Nguyễn, Phạm Hoàng Đan, Trần Hoài Thư, Nguyễn Vy Khanh, Phạm Chi Lan và còn nhiều bạn khác nữa, mà tôi không làm sao kể ra cho hết nổi… Nhớ vì ở đó rất thẳng thắn khi trao đổi về mọi vấn đề văn học, đôi khi rất gây cấn, mà vẫn giữ được cái nét ôn hòa, tương kính lẫn nhau.

Ngoài ra, tạp chí VHNT/LM từ những năm 1996, 1997 đã cho ra đời Tuyển tập 1 (1996) và Tuyển tập 2 (1997) như những đúc kết các bài viết được chọn lọc sau những số báo phát hành hằng tuần. Ngoài ra, diễn đàn này còn in và phát hành nhiều tác phẩm của các tác giả trong nhóm như “Về Miền Sâu Thẳm” viết về thi ca và kịch nghệ của Nhật Bản của tác giả Đồng Vọng; “Quái phong”, thơ của Nguyên Nhi; “Miền Lặng”, tập truyện, của Phạm Chi Lan và nhiều sách khác nữa, kể cả của tác giả trong nước. Ngoài ra, hằng năm nhóm Ô-Thước còn tổ chức một kỳ họp mặt nhằm để gặp gỡ, trao đổi, hàn huyên những chuyện văn chương, chuyện đời sau một năm trúng mùa.

Thật sự tôi không biết tạp chí VHNT/LM đình bản từ khi nào, nhưng đây là một điều đáng tiếc. Nay tình cờ mở lại chồng báo cũ, bắt gặp lại những trang báo xưa thấp thoáng bóng hình những bạn “Ô-Thước” một thời, dù chưa biết mặt bao giờ, và thấp thoáng trong tim nỗi nhớ một thời Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng đã qua rồi, nay còn đâu! Nhưng chắc chắn cái còn lại trong dòng sông văn học nghệ thuật liên mạng toàn cầu ngày nay, nếu bạn có lòng, chắc chắn bạn không thể nào quên Phạm Chi Lan, người đã khai sinh ra một diễn đàn đầu tiên về văn học nghệ thuật trên liên mạng toàn cầu, và đây là tờ báo mạng có một không hai 14 năm về trước…

Nhắc đến Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng và nhóm Ô Thước là nhớ đến Phạm Chi Lan. Riêng cá nhân tôi, sau hơn sáu năm góp mặt cho các trang báo điện tử này, tôi rất quý mến cô, một người trẻ đầy tài năng và biết trân trọng những ý kiến của bạn đọc. Nhân được tin Phạm Chi Lan mới vừa mất, tôi mở lại chồng điện thư cũ và đọc được lá thư đề ngày thứ Năm, ngày 23 tháng 4 năm 1998, Phạm Chi Lan viết, trong đó có đoạn chia sẻ rất chân tình về các bài viết được các báo in trích đăng lại:

“Anh Lương Thư Trung thân mến,

……………………….

Mai này, nhóm VHNT mình sẽ có những giai thoại bên lề trong những ngày hoạt động trên internet, mà tấm lòng của anh hy sinh chia sẻ, đóng góp bài vở, khích lệ… sẽ là một điều rất đáng để ghi nhớ đó anh Trung à.

Lan vẫn quí những bài viết của anh về các đề tài miền quê miền Nam, đọc thấy ấm lòng, càng thấy thương quí quê hương của mình. Bài của anh đã được rất nhiều độc giả khắp nơi tán thưởng khen ngợi, từ trên internet tới các báo in dưới đất trích đăng lại, mà có khi họ tự động không hỏi xin phép anh hoặc VHNT trước. Nhưng dù sao, với tính cách để phổ biến rộng rãi tới nhiều độc giả, thì mình cũng bỏ qua cho họ, anh Trung nhỉ.

Một ngày nào đó, tình cờ anh qua tận Úc Châu hay Á Châu, thấy một tờ báo Việt Nam của dân địa phương đăng lại bài của anh hoặc của các anh em trong VHNT, thì anh cũng không ngạc nhiên.

……………………

Thân mến,

Phạm Chi Lan”

Ngoài ra, tôi còn nhận nhiều điện thư khác của Phạm Chi Lan và các bạn Ô Thước khác khích lệ, và nhờ đó mà tôi có các bài viết về ruộng lúa và các mùa màng vùng lúa mùa quê tôi vào những ngày còn Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng ấy. Mãi tới những ngày trung tuần tháng 7 năm 2008, sau 13 năm quen biết qua VHNT/LM và nhóm Ô Thước, tôi lần đầu mới gặp Phạm Chi Lan, và các “quạ” Nguyên Nhi, Nguyễn Xuân Thiệp, Đinh Yên Thảo, IanBùi, qua anh Phan Xuân Sinh lúc anh Sinh đang ở Dallas. Lần đó, Phạm Chi Lan dù đang bịnh nhưng cô vẫn cùng Nguyên Nhi ngồi chơi với chúng tôi tới nửa khuya mới ra về. Gương mặt Phạm Chi Lan rất hiền, tóc cắt ngắn, dù ít nói nhưng nụ cười luôn trên môi… Điều đó cho thấy Phạm Chi Lan không muốn làm anh em có mặt hôm đó bận lòng về căn bịnh hiểm nghèo mà cô đang phải cố chống chọi với nó trong nhiều ngày tháng qua.

Hôm nay thì Phạm Chi Lan đã ngủ yên rồi! Cô sẽ không phải lo cho bằng hữu biết mình đau nữa. Cầu nguyện linh hồn cô Chủ Biên tạp chí Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng sớm siêu thăng nơi cõi vĩnh hằng. Xin chân thành chia buồn cùng nhà văn Nguyên Nhi và gia đình trước sự mất mát lớn lao này.

Houston, 21 tháng 9 năm 2009

Phụ chú:

1/”Đôi điều về Văn Học Trẻ Trên Liên Mạng” trong Tuyển tập 1 “Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng”, tháng 9 năm 1996., Hoa Kỳ, trang 5.

2/Điện thư trao đổi của Phùng Nguyễn và nhóm Ô-Thước ngày 28-10-1996 với tiêu đề “Thư độc giả từ Boston”

3/”Thư Văn Học Nghệ Thuật” của Phạm Chi Lan, Tuyển tập 1 VHNT/LM, sđd.

bài đã đăng của Lương Thư Trung


4 Bình luận »

  • LTT says:

    Houston, ngày 06 tháng 11 năm 2015

    Mến chào bạn Ngọc Hồ,
    Thất thú vị sau gần một năm rưỡi lại đọc được ý kiến của bạn về tạp chí Văn Học Nghệ Thuật Liêng Mạng; điều đó cho thấy những suy nghĩ và nhận xét cùng nỗi băn khoăn của bạn về tạp chí VHNT/LM chẳng những rất kỹ lưỡng mà còn thâm thúy nữa…

    Tôi và bạn Đinh Yên Thảo xin chân thành cảm ơn bạn rất nhiều.

    Trong bài viết trên tôi có nhắc lá thư gởi cho Phạm Chi Lan và tạp chí VHNT/LM vào mùa Thu 1996, và trời đất bây giờ cũng đang là mùa Thu, dịp này tôi xin copy lá thư ấy gởi chia sẻ cùng bạn và các bạn đọc đang đọc Da Màu. Tôi không quên cảm ơn BBT/Da Màu giúp chuyển lá thư này giùm.

    Trân trọng,
    Lương Thư Trung.

    THƯ GỞI TẠP CHÍ VĂN HỌC NGHỆ THUẬT LIÊN MẠNG

    Boston, Mùa thu 24 tháng 10 năm 1996
    Mến gởi Cô Phạm Chi Lan và Ban Biên Tập tạp chí Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng

    Đất trời vùng Đông Bắc Mỹ nói chung và thành phố Boston, nơi mà tôi đang cư ngụ nói riêng, đã vào Thu. Tiết Thu lành lạnh pha lẫn chững mảng cây dọc những công viên hoặc hai bên con đường xa lộ 93 xuôi nam hoặc ngược lên hướng bắc nhuộm những sắc màu đỏ thẫm hoặc vàng thắm như màu hoa quỳ, hoa cúc, hoa vạn thọ. Bất chợt, tôi nhớ lại hai câu thơ tả cảnh mùa thu thật dễ thương của thi sĩ Bích Khê:
    “Đây mùa hoàng hoa, mùa hoàng hoa
    Đông nam mây đùn nơi thành xa…”

    Một mùa thu với chiếc áo mới rực rỡ như dãy lụa đào vàng óng nơi xứ người, làm lòng tôi thêm quạnh vắng, xót xa chợt nghĩ về vùng đồng bằng quê tôi, dọc hai bên bờ con sông Cửu Long. Mùa Thu cũng có lá rụng nhưng như một bức tranh quê không kiêu kỳ, vương trạch. Không có lá vàng, không có gió heo may, không có nắng thu, không có tiết thu. Ở đó chỉ có mưa và nước ngập. Ở đó chỉ có dông gió với sấm sét, chớp gầm. Ở đó với những con đường lầy lội, ngập nước, ẩm mục. Ở đó chỉ có những ánh đèn dầu leo lét của những người dân quê nghèo len lỏi theo từng gốc ớt, bụi chuối, bụi mía, bụi tre kiếm tìm những con nhái, con cóc để bán mua gạo, mua muối sống lây lất qua ngày …

    Mùa thu ở quê tôi hay nói đúng hơn, mùa mưa, mùa nước ngập ở quê tôi là một biển nước mênh mông, là trời thấp với những áng mây đen chực chờ đổ những cơn mưa bất chợt, là đất bùn, là xuồng xuôi ngược rẽ nước trên cánh đồng, là những căn nhà thấp bị ngập loi ngoi lót ngót… Mùa thu ở quê tôi là cá, là tôm, là rắn rít, là những con chuột ngồi trên ngọn dừa, ngọn tre, là ếch, là nhái, là cóc gom lại các gò đất cao, là nghèo khó, là cơ cực, là quê mùa, là mộc mạc, chân tình. Từ nơi chốn ấy, tôi được sanh ra và lớn lên. Từ nơi chốn ấy, tôi được vun bón bằng những tình tự dân tộc, quê hương, chòm xóm ngập đầy yêu thương.

    Và hôm nay đây, tôi mạo muội viết cho Cô và các bạn trong Ban Biên Tập tạp chí VHNT/LM với tấm lòng chân tình ấy, với cái chất phác, với cái mộc mạc, quê mùa ấy. Như một cảm nhận đến như gần gũi giữa hai thế hệ, hai trình độ dù cách biệt về tuổi đời cũng như về học vấn và kiến thức.

    Phải thành thật mà nói rằng, với những dòng chữ làm quen này, tôi thật sự áy náy vô cùng. Nhưng qua sự khích lệ của nhà văn Trần Hoài Thư đã giới thiệu tôi qua bài viết “Cảm nhận thi ca” (VHNT số 215 ngày 14-8-1996) và gọi tôi là một độc giả gốc nông dân. Và cũng qua nhà văn Trần Hoài Thư, tôi có hai bài viết được các bạn chọn đăng trên Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng (số 223 ngày 04-9-1996 và số 232 ngày 02-10-1996). Đó là những bài viết mà tôi mới chập chững viết về một vài ý nghĩ của mình về cuộc đời, về thi ca, về bạn bè dưới ngòi viết cùng tấm lòng của một người làm ruộng.
    Thật thế, các bạn ạ! Tổ tiên, ông bà, song thân tôi là những người làm ruộng nhiều đời. Đến đời tôi, tôi cũng từng lặn ngụp trong ruộng, trong nước lút đầu, lút cổ để dọn rong, dọn cỏ. Tôi đã từng thay trâu, thay bò kéo những cây chuối nặng trịch trang bằng mặt ruộng để rải lên đó những hạt lúa giống hầu kiếm gạo, kiếm cơm. Tôi cũng đã vui với cái vui của những ngọn lúa rì rào theo gió. Tôi cũng đã biết thế nào là tiếng nấc nghẹn ngào khi cánh đồng lúa bị dông bão làm ngã sập, bị sâu rầy tàn phá, bị nắng hạn đốt cháy, bị nước lụt nhận chìm với những hệ lụy là đói, nghèo, nợ nần chồng chất…

    Thưa Cô Phạm Chi Lan và các bạn,
    Sở dĩ tôi phải có mấy lời dài dòng như vậy để xác định chỗ đứng của mình, vị trí của mình, may ra mình mới hiểu các bạn và ngược lại. Qua làm quen với một vài số Văn Học Nghệ Thuật và qua tuyển tập Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng số I-1996 (tháng 9) mà nhà văn Trần Hoài Thư gởi tặng, cho phép tôi có một cái nhìn mới dưới mắt một đôc giả nông dân như tôi về thế hệ trẻ ở hải ngoại nghĩ và viết về văn học nghệ thuật.
    Tôi có thể mạo muội nói với các bạn về niềm vui của tôi mà không ngượng ngùng là diễn đàn Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng là ánh sáng, là hy vọng, là niềm tin cho một tương lai tươi tốt của thế hệ trẻ hải ngoại trong việc giữ gìn và làm mới một giai đoạn văn học Việt Nam hiện đại.

    Vì rằng các bạn còn rất trẻ, đầy tài năng và điều cần yếu nhất mà các bạn chẳng những đã có, đang có, đó chính là tấm lòng yêu mến tiếng Việt. Hơn thế nữa, dường như các bạn đang trên đà bị cuốn hút vào công cuộc giữ gìn và tô bồi tiếng Việt mãnh liệt đến độ gần như say sưa thì làm sao mà chúng tôi – những người nông dân – không tin tưởng, không tán đồng, không hưởng ứng cho được. Chúng tôi đang mong đợi các bạn trẻ. Dù kém cỏi về nhiều phương diện như lớn tuổi, sức khỏe yếu, sức học thấp, cảm nhận chậm, suy nghĩ bị hạn hẹp, nhưng chúng tôi biết được sự cần thiết của những người trẻ như các bạn để cây văn học nghệ thuật Việt Nam đâm thêm nhiều chồi non, nhánh tốt, nở thêm nhiều hoa thơm, kết thêm nhiều trái chin ngọt ngào …

    Thưa các bạn,
    Dường như, ở bất cứ thời kỳ nào, lịch sử cũng như văn học đều có những vị anh hùng trẻ và những bậc văn tài trẻ xuất hiện vào những lúc lịch sử đi vào khúc quanh cay nghiệt, cũng như văn học sử ở giai đoạn bế tắc. Nhìn lại dòng văn học sử Việt Nam, có lẽ các bạn đã thấy rõ điều đó hơn chúng tôi. Mỗi giai đoạn văn học sử chuyển mình thường được mở đường bởi một hoặc nhiều người viết trẻ với những tác phẩm tiêu biểu…

    Điểm đặc biệt là sự xuất hiện của những tạp chí văn học nghệ thuật là những dấu ấn đậm nét, mạnh mẽ đánh dấu những giai đoạn văn học nghệ thuật chuyển mình, thay đổi, biến chuyển. Những tạp chí như Đông Dương, Nam Phong, Tiểu Thuyết Thứ Bảy trước đây, cũng như sau này với Thời Tập, Khởi Hành, Văn, Bách khoa, Trình Bày, Sáng Tạo, Ý Thức, Vấn Đề, Văn Học … xuất hiện, nhất nhất cho phù hợp với từng giai đoạn trên đà chuyển mình ấy.

    Hôm nay đây, với tạp chí Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng, chúng tôi cũng tin tưởng rằng các bạn đã mở ra một kỷ nguyên mới trong lãnh vực văn học nghệ thuật. Các bạn đã chọn một hướng đi phù hợp với trào lưu tiến bộ của khoa học tin học. Đồng thời các bạn vẫn giữ trong lòng ngập đầy những tình tư dân tộc, quê hương qua ngôn ngữ yêu thương của chúng ta, đó là tiếng Việt.

    Thưa Cô Phạm Chi Lan và các bạn,
    Thông thường, những người làm công việc văn học nghệ thuật nói chung, viết văn, làm thơ, biên khảo nói riêng, đều nhắm tới một đối tượng. Và đối tượng ấy là những độc giả có một trình độ tương đối bằng hoặc cao hơn chính tác giả, hoặc đối tượng ấy là những người cùng cảnh ngộ với mình, để dễ cảm nhận, chia sẻ, cảm thông.

    Vì rằng, nói tới văn học nghệ thuật, người ta thường liên tưởng đến những người có học thức ở nơi các thành thị. Ít ai quan tâm đến một giới người như chúng tôi là những nông dân tay lắm chân bùn -những độc giả rất thèm đọc, ham thích đọc, say mê đọc – đã và đang bị bỏ quên. Dưới một cái nhìn nào đó, những người nông dân được coi như những người không am hiểu văn chương, không cần văn chương và tệ hơn nữa họ bị coi là những người ít học hoặc dốt nát. Thật là một điều đáng tiếc biết bao ! Vì rằng có thật sự đi vào đời sống nông dân, các bạn mới thấy rằng người nông dân họ khát khao văn chương như ruộng lúa khao khát phân bón, khao khát cái mát lạnh của dòng nước đục ngầu phù sa. Điều đó cũng dễ hiểu, vì nông dân cũng chỉ là là một con người như mọi người. Mà con người thì ai cũng có hai phần tách bạch, đó là thể xác và tâm hồn. Và cái phần tâm hồn ấy của họ cũng như mọi người đều có thể cảm nhận được văn chương, cảm nhận thi ca không kém phần nhạy bén. Và các bạn, có lẽ không quên thời kỳ văn học truyền khẩu phong phú với tục ngữ, ca dao, phong dao, đồng dao – một vốn quí hiếm của nền văn học Việt Nam- đã phát xuất từ đấy. Cho mãi tới bây giờ, qua biết bao thế hệ, biết bao năm tháng, tôi nghĩ rằng nền văn chương truyền khẩu với ca dao, tục ngữ, phong dao, đồng dao ấy vẫn giữ một vị trí độc tôn trong lịch sử văn học Việt Nam mãi hoài, không thể thay thế hay lãng quên được.

    Thưa các bạn,
    Trên đây là một vài ý nghĩ nhỏ nhoi trong việc viết văn làm thơ của các bạn. Xin các bạn đừng quên đối tượng độc giả là nông dân. Các bạn đến với họ, các bạn sẽ có nhiều niềm vui, hạnh phúc… Trước khi dứt lời tôi xin chân thành cầu chúc cô Phạm Chi Lan và các bạn trong Ban Biên Tập thành công hơn nữa trong việc giữ gìn và làm mới văn học nghệ thuật Việt Nam trong những năm tháng mà mọi người đang chuẩn bị bước vào thế kỷ thứ 21 này.

    Trân trọng,
    Lương Thư Trung

  • Ngọc Hồ says:

    Rất cám ơn hai nhà văn Lương Thư Trung và Đinh Yên Thảo giải thích về sự biến mất của Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng. Tôi thấy rất buồn vì không thấy VHNTLM trên mạng nữa vì làm sao mình có thể trả lời cho con cháu các câu hỏi về văn học nghệ thuật của người Việt tỵ nạn khi một mảng văn học nghệ thuật lớn của họ biến mất. Nếu có ai sưu tầm và giữ lại tôi đề nghị nên mang ra cho vào USB và bán cho độc giả và các người nghiên cứu VHNT của người Việt trong và ngoài Việt Nam.

  • LTT says:

    Kính chào bạn Ngọc Hồ,
    Trong khi chờ đợi BBT/Da Màu phúc đáp về câu hỏi của bạn, tôi đọc lại bài tró chuyện với bạn Đinh Yên Thảo cùng đăng trên Da Màu có câu hỏi và câu trả lời có liên quan đến các số báo Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng mà bạn muốn tìm đọc lại, xin copy ra để bạn tiện việc sưu tầm:

    “LTT:

    Khởi đi từ 1994 như ĐYT nhắc, đến khi nào thì VHNT/LM ngưng phát hành, tổng kết được bao nhiêu số báo trên liên mạng? Có khi nào ĐYT và BBT có ý định sẽ trở lại với VHNT/LM một lần nữa không? Và qua rồi hơn 15 năm, có dịp nhìn lại như anh em mình trò chuyện hôm nay, bạn có cảm nhận gì về những đứa con tinh thần của PCL và BTT cùng các tác giả một thời ấy ?

    ĐYT:

    Thưa anh, theo em thì thời kỳ phát triển nhất của VHNT/LM là những năm trước 2000 khi tờ báo còn là đất dụng võ của nhiều tác giả và chưa có nhiều các trang mạng tiếng Việt. Nhưng chỉ đôi năm sau, khi bắt đầu có quá nhiều sân chơi và các bài viết được san sẻ khắp các trang mạng internet, chẳng có lý do gì để tiếp tục một công việc là đăng lại các bài viết đã được đăng tải khắp mọi nơi. Đây là lý do chính để VHNT/LM đình bản, bên cạnh việc các thành viên BBT cũng đã bắt đầu đa đoan hơn với đời sống gia đình. Số báo cuối cùng là số VHNT/LM 562 ra ngày 5 tháng 5 năm 2004, sau đúng 10 năm ra đời. Nhà văn Nguyên Nhi và riêng em còn lưu giữ hơn 500 số báo này trong máy điện toán của mình, đang và sẽ được đưa lên toàn bộ trở lại trong một thời gian ngắn nữa tại trang mạng vanhocnghethuat.org để tưởng niệm PCL và cho các tác giả, độc giả tìm lại những sáng tác một thời đam mê của mình.

    Một số người đã không nhắc đến VHNT/LM khi điểm lại các sinh hoạt nghệ thuật người Việt bởi không xem đó là một trang mạng văn học chính thống và trội bật đã từng xuất hiện. Họ cũng có lý do vì như bên trên chúng ta đã có dẫn qua, xu hướng của VHNT/LM là mở rộng đến giới trẻ gốc Việt, đăng cả những sáng tác đầu tay, hồn nhiên tuổi học trò của họ bên cạnh một số tác giả đã thành danh, không chấp nệ bất cứ điều gì. Nhưng mặt khác chúng ta khó chối bỏ rằng việc ra đời một trang mạng văn học nghệ thuật tiếng Việt đầu tiên và trẻ trung trong giai đoạn phôi thai của internet đã có một vị trí và vai trò đầy ý nghĩa trong việc phổ biến, cổ súy và gìn giữ văn hoá cùng ngôn ngữ Việt vào giai đoạn này. Nó là một cuộc flashmob tụ hội ngẫu nhiên, tươi vui, có ý nghĩa. Mà cần gì lớn lao hơn phải không anh, mọi chuyện đến rồi đi, có phải mỗi chúng ta đều mong muốn rằng chúng ta đã đến, hiện diện và đã “sống” qua một thời đam mê của mình? Điều mà Phạm Chi Lan đã làm được.”

    Trân trọng,
    LTT
    Ngày 29-06-2014

    Xin ghi chú thêm: Trong phần trả lời của bạn Đinh Yên Thảo có nhắc nhà văn Nguyên Nhi (phu quân của Cô Chủ Biên Phạm Chi Lan)cùng ĐYT lưu giữ trong máy hơn 500 số báo VHNT/LM nhưng nay anh Nguyên Nhi cũng đã mất, vậy chắc các số báo VHNT/LM hiện chỉ còn ĐYT lưu giữ thôi.

  • Ngọc Hồ says:

    Kính nhờ quí báo cho biết địa chỉ để đọc các số cũ của Tạp Chí Văn Học Nghệ Thuật Liên Mang.
    Cám ơn quí báo.
    Ngọc Hồ

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)