Trang chính » Bàn Tròn: Chính trị, Quan Điểm Email bài này

Ba gánh xiếc to trên một quê hương nhỏ

 

Sáng tác mới của nhạc sĩ Tuấn Khanh mang tựa đề Gánh xiếc to trên quê hương nhỏ được phổ biến rộng rãi đúng vào ngày bầu cử đại biểu Quốc Hội, trùng với cuộc viếng thăm của Tổng Thống Mỹ Obama tới Việt Nam. Và tại sao ông Obama tới Việt Nam, hầu như ai cũng biết, nhưng lý do ông đưa ra không giống như nhiều người nghĩ. Một bài hát thật hay và thấm thía. Xin mời nghe chính tác giả trình bầy tác phẩm của mình:

https://youtu.be/G0Hbf2JBI20

Gánh xiếc to trên quê hương nhỏ

Sáng tác & trình bày: Tuấn Khanh

—————————–

Ai đem từng trò hề
Đem đến thành thị
Đem đến thôn quê
Ca ca hát hát ê chề

Ai đem từng trò hề
Che khuất đường về
Gieo rắc u mê
Nơi quê hương đã lắm bộn bề

Gánh xiếc to trên quê hương bé nhỏ
Mẹ phải vỗ tay
Mà cười buồn mắt âu lo

Gánh xiếc to trên quê hương cháy đỏ
Người người hỏi nhau
Thì thầm với đắn đo

Ai đem từng trò hề
Thay những mộ phần
Chôn lấp nhân gian
Cho quê hương nhỏ bé hoang tàn

Sao không đem mộng lành
Trong thế kỷ dài
Mơ tới tương lai
Quên đi bao chia chác tranh giành

Gánh xiếc to trên quê hương bé nhỏ
Người người lặng yên, u uất trong tim
Gánh xiếc to trên quê hương cháy đỏ
Bài học tự do đâu chỉ cơm no

Gánh xiếc to sao không nghe tiếng cười
Tiếng vỗ tay sao như tiếng khóc người
Vuốt mặt nhìn nhau
Bỗng thấy nghẹn lời

***

Nhạc sĩ Tuấn Khanh không xác định có bao nhiêu gánh xiếc. Nếu chỉ có một gánh, đích thị đó là gánh xiếc diễn trò bầu cử. Nhưng trước một tác phẩm nghệ thuật, người thưởng ngoạn có quyền tự do suy luận theo ý riêng mình.

Theo suy nghĩ của người viết, có tới ba gánh xiếc to cùng đua nhau diễn trò trên một quê hương nhỏ.

Xiếc là những trò khéo léo, do con người hay con vật dầy công luyện tập mà thành. Nhưng diễn trò lạ chỉ là một phần. Món ăn khách hơn là chọc cười và ảo thuật. Vai chính hài càng tỏ ra vô lý, ngớ ngẩn, càng ăn khách. Ngược lại, vai ảo thuật gia phải cực kỳ lanh lợi, phải biết qua mắt khán giả; nói nôm na, càng bịp giỏi, càng ăn khách. Tóm lại, một gánh xiếc to, cần có đủ nhân sự thuần thục cả ba mặt: khéo léo, ngớ ngẩn, bịp bợm.

Từ bài hát của nhạc sĩ Tuấn Khanh, có thể dễ dàng nhìn thấy ba gánh xiếc to đang thi nhau diễn trò trên một quê hương nhỏ. Tài năng của gánh thứ nhất là phối hợp khéo léo với ảo thuật. Chỉ với bụi bẩn trong không khí hòa với máu, họ biến thành một loại mực đặc biệt, rồi viết thành những khẩu hiệu vàng óng ánh, có loại ngắn bốn chữ, loại dài mười sáu chữ. Viết xong, rất nghiêm trang, nói là chữ bằng vàng thật. Dân dã thấy họ đóng vai ngu như thật, cười hô hố.

Gánh xiếc thứ nhì có tài ảo thuật vào loại thượng thừa. Giữa thanh thiên bạch nhật, đứng tại Washington, chủ gánh cầm chiếc micro, vẫy tay, thổi phù một cái, tượng Nữ Thần Tự Do hiện ra sừng sững. Lại vẫy tay, thổi phù một cái, Nữ Thần bỗng biến thành xe tăng, máy bay, tầu chiến…. Rồi lại “phù” một cái, bỗng thấy ảo thuật gia bá vai một tướng công an đứng giữa Hà Nội, nói vào micro “Tôi đến đây vì tình bạn thắm thiết, chẳng phải vì ai khác”. Mọi người tấm tắc khen, tài khôi hài của tay này nghiêng ngửa tài ảo thuật.

Gánh thứ ba nổi tiếng về màn đi giây, đi hoài mà chưa ngã. Ngoài ra, về ảo thuật cũng rất cao cường. Thói thường, mọi người phải há miệng để ăn. Gánh xiếc này ngậm miệng mà vẫn ăn được. Dân gian gọi là ngậm miệng ăn tiền. Đặc biệt hơn nữa, người thường ăn thì no, gánh này ngậm miệng ăn mà không bao giờ no. Riêng về mặt khôi hài, như màn diễu bầu cử, họ không hề phải đóng vai diễn, mà do tài năng bẩm sinh. Cho nên khi cả nước cười, và thế giới cười, họ vẫn nghiêm trang như chẳng có gì đáng cười. Cái hay là ở chỗ đó.

Tóm lại, cả ba gánh xiếc to đều tài. Riêng quê hương nhỏ lãnh chữ “tai”. Nguyễn Du: Chữ tài liền với chữ tai một vần.

bài đã đăng của Đinh Từ Thức

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

1 Bình luận

  • black raccoon says:
    24/05/2016 at 10:30 am

    Lịch sử cũng lập lại

    Bài ca làm nhớ tới những tự (sự) khúc phản chiến của Trịnh Công Sơn, Tôn Thất Lập, Miên Đức Thắng. Cũng kể chuyện quê hương hay tình yêu với nỗi niềm đớn đau phẫn hận. Cái khác nhau lớn giữa hai thời kỳ, ngoài yếu tố chiến tranh, là thời trước 75 TCS có thể ôm đàn xuất hiện và ca hát trước khán giả tuy không đông lắm vài trăm, một vài ngàn. Còn hiện nay, nhờ kỹ thuật điện tử, con số views có thể lên vài triệu trong nháy mắt.

    Tự khúc thời VNCH cũng còn khối nhạc hay đáng kể của Nguyễn Đức Quang, Phạm Duy hay những giáo viên Chí Linh.

    Mẹ người (2) ở đất Phù Sa
    Mới năm mươi tuổi đã già như tám mươi
    Mẹ ngồi (2) bấm đốt ngón tay
    Xóm tuy là tuy xóm nhỏ
    Ðổi thay, đổi thay bao lần
    (Bà Mẹ Phù Sa, PD)

    Hy vọng đã vươn lên trong màn đêm bao ưu phiền
    Hy vọng đã vươn lên trong lo sợ mùa chinh chiến
    Hy vọng đã vươn lên trong nhục nhằn tràn nước mắt
    Hy vọng đã vươn dậy như làn tên đang rực lên trong màn đêm
    (Hy Vọng Đã Vươn Lên, NĐQ)

    Tự khúc của TCS như người tình. Tự khúc của Nguyễn Đức Quang như người vợ. Viết về người bạn tình đầu ấp tay gối tuy thế không dễ.

    Trả lời »
@2006-2025 damau.org ♦ Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)