Category: Biên Khảo
Đọc The English Patient
Có thể nói Ondatjee là một nhà văn có tài phù thủy. Ông táo bạo kết hợp tinh túy của hai nền mỹ thuật, Ai Cập thời tiền sử và La Mã từ thế kỷ 15 và 16, rồi dùng tính chất tàn phá của kỹ thuật vũ khí hiện đại để tương phản với sự tinh túy của mỹ thuật trong tác phẩm này.
Nỗi băn khoăn của "con" và "cái" trong tiếng Việt
Tôi nhớ, thuở nhỏ, đọc được ở đâu đó một bài viết về mạo từ trong tiếng Việt. Tác giả, không nhớ là ai, cho biết, Việt ngữ chỉ có một mạo tự giống đực duy nhất là “đực rựa”, còn lại rặt giống “cái”. Không hiểu bài tiểu luận ngôn ngữ ấy được viết theo khuynh hướng nào…
“Bài học” & Phong cách Hậu hiện đại
Bài thơ mở ra với phác vẽ chân dung của hình mẫu “đạo mạo” đĩnh đạc đường bệ, lấp lánh ánh vàng hào quang kiêm đủ cứng mềm thâu tóm cả âm dương trong cái bị càn khôn còn khuất lấp bao nhiêu bí mật chưa giải mã. Hình như ai cũng phải ngưỡng mộ cúi đầu truớc cái cung cách cánh và khuỷu tay cứng, cổ tay & ngón tay mềm?
“HUYỀN THOẠI GOÁ PHỤ HÀNH ĐỘNG”- LEE KRASNER (1908-1984)
Đã không chỉ có duy nhất Krasner, họa sĩ và vợ của Pollock, mà còn họa sĩ Krasner tiền Pollock và nghệ sĩ Krasner hậu Pollock. Sớm như năm 1956, nhà phê bình nghệ thuật Clement Greenberg đã tuyên bố – đối lập với sự suy xét truyền thống – rằng “ngay cả trước khi thành hôn, cách nhìn và cách đánh giá của bà đã trở nên quan trọng trong tác phẩm của ông, và đã tiếp tục duy trì như thế.”
việt nam khai quốc, chương 3, phần 5: nhà Tống với Lâm Âp
Khi thay thế nhà Tấn cai trị Giao Châu, việc đầu tiên nhà Tống làm là tìm cách dẹp yên các cuộc quấy phá từ lân bang Lâm Ấp. Dưới trướng Phạm Dương Mại, một vị vua trẻ và luôn rắp tâm bắc tiến, năm 424, quân Lâm Ấp tiến chiếm phần còn lại của Nhật Nam và đột kích Cửu Đức.
ĐỌC KỊCH kẻ phá cầu của LỮ KIỀU
Nhưng, qua lời nói hổn hển của người chỉ huy bị thương trở về, chứng nhân cuối cùng của cuộc ám sát, ta bỗng thấy dung nham của sự thật đang trào lên sau tiếng nổ lớn. Như đêm bỗng sang ngày. Như chết bỗng thành sống. Tất cả đã quay ngoắt 180 độ.
CLAUDE LEVI-STRAUSS: Bách niên giai lão
Claude Lévi-Strauss là một trong vài người khai sáng trào lưu cấu trúc luận đã gây ảnh hưởng sâu và rộng trong những khoa học nhân văn, xã hội thế giới năm mươi năm gần đây. Tại Việt Nam, đã có nhiều người giới thiệu như Nguyễn Văn Trung ở miền Nam[2], Hoàng Trinh ở miền Bắc[3] thời kỳ đất nước còn bị phân chia.
Một Bọn – Điêu Khắc Ta Thán của Nguyễn Thúy Hằng / THAT BUNCH OF WOMEN – The Sculptural Lament of Nguyen Thuy Hang
những khó khăn của những phụ nữ cùng thế hệ được biểu lộ với những hình hài xiêu vẹo, những thân hình tự biến dạng cong queo trong khi cưu mang những thân thể khác cũng bị bóp méo như thế—một lời bình phẩm về những đòi hỏi cũ xưa áp đặt vào đời sống của phụ nữ …
một chút về tác phẩm “địa ngục âm nhạc” của Bosch
Ông bị lãng quên suốt bốn thế kỉ vì “tính khai sáng” trong hội họa của Rafael, Rubens, Boucher (và thậm chí tới cả Mondrian, Kandinsky…) đã thuyết phục cái ham muốn hướng tới vẻ đẹp thần thánh cao siêu, tuyệt đối, hài hoà của công chúng.
Một vài kinh nghiệm về việc giúp người cận tử giữa Mật tông Tây Tạng và Kitô giáo
Tôn giáo ngày càng đánh mất cái thẩm quyền kinh nghiệm về cận tử cũng như thấu thị về cảnh giới bên kia cõi chết của mình ngay khi nó nắm trong tay lưỡi gươm quyền lực, nhất là các tôn giáo có tổ chức như Do thái, Kitô giáo…
Trên những đường bay của chữ
Bài viết này muốn đóng góp một vài ý nhỏ vào câu chuyện ngôn ngữ được thảo luận trong thời gian qua trên diễn đàn Da Màu. Đặc biệt, tôi cũng muốn chia sẻ và bổ túc một số những suy nghĩ được trình bày trong bài “Ngôn Ngữ Ngậm Ngùi” của anh Lê Hữu.
NHỮNG ĐỨA CON CỦA TỰ DO
Nhưng sững sờ nhất, bàng hoàng nhất là khi đọc truyện Cái Xương Cụt của Chinh Ba. Bằng cảm quan của một con chó sói lạc bầy, tác giả tru lên tiếng kêu lạnh buốt báo trước một cuộc chà đạp phỉ nhổ không thương tiếc những gì dược gọi là văn hóa văn nghệ Miền Nam.
Đi tìm “bài thơ trên xương cụt” của Chinh Ba
Mấy ngàn trang sách, bao nhiêu công sức đổ ra, ít ra phải được đền bù tương xứng. Không phải là chọn lựa bừa bãi. Một bài văn mà nhà văn Nguyên Minh vẫn còn in khắc vào tâm trí sau 44 năm không thể nào là một bài văn đọc-xong-rồi-bỏ được.
tân hình thức: ba bài thơ và các bình luận
mỹ rộng quá biết đâu
mà hỏi em đẹp thế
biết sao mà hỏi cũng
vì ta đã có bàn
chân đã có con tim
Năm nhà văn nữ dưới mắt họa sĩ Chóe
Nhà thơ Chu Ngạn Thư vừa chuyển cho tạp chí Da Màu một số hí họa của họa sĩ Chóe dành cho Giai Phẩm Văn số đặc biệt “Năm Nhà Văn Nữ nổi tiếng nhất của văn chương tiểu thuyết hiện nay”.
việt nam khai quốc: nhà tấn với lâm ấp (chương 3, phần 4)
Các chế độ nối tiếp nhau của Trung Quốc ngày càng hiểu rõ rằng mầm mống ly khai ấy không thể diệt trừ hết được. Trải qua bao nhiêu thăng trầm, các ước vọng ly khai và độc lập ấy cuối cùng rồi cũng đơm bông kết trái thành một nước Việt Nam độc lập.
Học hành tục ngữ, ngôn ngữ
Bài này viết cho mạng Da Màu, trả lời thắc mắc của vài bạn đọc Da Màu về ngôn ngữ. Nó chỉ có nội dung ngôn ngữ học thuần túy, từ tốn đóng khung trong việc chữ nghĩa. Vô bổ cho nhiều người.
Trò chuyện với bạn về Trần Phong Giao
Đó là một lần duy nhất tôi có thể thong thả ngồi uống nước chè xanh, trò chuyện với anh, tại nhà riêng của anh, được nhìn thấy anh trong bộ quần áo bình dị mặc ở nhà và được ngắm nhìn hai bức tranh sơn dầu rất đẹp của họa sĩ Đinh Cường và hoạ sĩ Rừng mà anh đã treo trang trọng trên bức tường đối diện với salon chúng tôi đang ngồi.
Chào Mừng & Hạnh Phúc, Choi Jeong-Hwa (1961-)
Vật liệu sáng tác của ông đến từ các sản phẩm tiêu dùng thông dụng trong nhân gian, được sản xuất hàng loạt, tính chất tiện dụng, dễ tìm kiếm, rẻ tiền, màu sắc bắt mắt,… những thứ mà giới yêu thích nghệ thuật, giới có mắt thẩm mỹ thường coi thường và khinh rẻ…
hội chứng "Xuân Tóc Đỏ"
Đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm ngày mất nhà văn Vũ Trọng Phụng, thời gian gần đây lại rộ lên thông tin trên các trang báo về việc một người có tên Vũ Trọng Khanh tự xưng là con trai duy nhất của nhà văn còn sống tại nước ngoài. Sự kiện này đã làm cho ông Nghiêm Xuân Sơn là chồng của bà Vũ Mỵ Hằng – con gái độc nhất của nhà văn Vũ Trọng Phụng hết sức tức giận…
Tái ám ảnh về một bài thơ ám ảnh
Một sáng tác thơ đặc sắc đến rùng mình! Đọc bài trên phongdiep.net, tôi cũng bị “ám ảnh” theo người bình, và thấy nó ánh lên một thứ “thi pháp” khác lạ. Khác lạ, không chỉ với thơ phương Đông (điều quá rõ!) mà có lẽ cả trong thơ phương Tây.
Nobel văn chương cho HM: PHÉP MẦU NGÔN NGỮ
Không phải ngẫu nhiên mà người ta có cảm giác được gợi nhớ đến Paul Celan …, Xích đu hơi thở (Atemschaukel), phát thệ một trại lao động thuộc Nga cho người Lỗ mã ni với những ẩn dụ như “thiên thần đói” hay “cái xẻng tim”. Tiếng Đức của HM, [như của Celan], không liên kết với văn chương liên bang Đức.
Có một luồng thi ca… mở miệng
…là tất cả những gì có trong đầu 1 nhà thơ nhằm phục vụ cho việc ra đời 1 tác phẩm, nói ngắn gọn thơ là 1 ý niệm về trò chơi và người chơi làm thế nào càng bày được nhiều trò càng thành công. Quan niệm của một nhà thơ về thơ chỉ được bắt đầu từ khi tác phẩm chuẩn bị thành hình và nó biến mất ngay khi tác phẩm kết thúc.
Georgia O’Keeffe (1887-1986)
Trong cuộc thực nghiệm để khám phá tiếng nói cá nhân qua những gì mà bà có thể biểu lộ cảm xúc và ý tưởng của chính mình, bà bắt đầu với loạt tranh vẽ trừu tượng bằng chất liệu than trên giấy, mà bây giờ được nhận ra là một trong những đổi thay mới nhất đối với toàn bộ nền nghệ thuật nước Mỹ trong giai đoạn ấy.
Khi vui thì vỗ tay vào…
Tôi quay về lại Da Màu, mảnh đất văn học quen thuộc của mình. Có một cái gì đó, hay sự vắng bóng một cái gì đó, không thể nhận dạng và gọi tên, lởn vởn bên trên không gian của Da Màu những ngày gần đây. Giữa tấn kịch này chúng ta đang ở đâu? Hãy tạm không nói đến nội dung bài vở. Tôi đếm lại các nhận xét phản hồi (comments) suốt tuần qua. Có khoảng 30 phản hồi như vậy…
Lọc lừa như một cách sống
… sự ngược ngạo côn đồ của chính phủ là cảnh phông cho những hành động tàn bạo và lọc lừa con người cư xử với nhau mỗi ngày, bất kể vợ chồng, thân thích hay bạn bè thâm giao. Müller nồng nhiệt tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra; nhân vật của bà suy ngẫm những tiêm nhiễm lọc lừa không sao đếm xuể của chính phủ trong đầu óc người dân.
phỏng vấn herta mueller: qua ngôn ngữ tìm thấy chân lý
Chỉ có văn chương cho ta khả thể trổi lên từ lịch sử của mỗi con người riêng lẻ. Văn chương đạt được chân lý qua sáng tạo, văn chương hình dung chân lý qua ngôn ngữ. Nhưng chỉ có sự nghiên cứu lịch sử mới có thể tài liệu hóa một biến cố và giới thiệu nó như một hình ảnh toàn thể.
Theo dấu Huyền Trang
Muốn trở thành một Bồ tát mà không vướng víu khát vọng trở thành Bồ Tát trông hơi giống như một trò đùa. Nói thế cũng chẳng khác gì nói: để biết một điều gì thì phải quan sát nó, nhưng ngay khi ta đang quan sát thì nó thay đổi và đó là một điều phi lý.
New Comments