Category: Biên Khảo
NHỮNG CON CHỮ CÓ BÙA
LDV ở độ tuổi ba mươi, chín rộ yêu thương, mình nói chuyện mình một cách xuất sắc hiện thực, phải chăng đấy là lối viết trẻ, mới? Tôi thích thơ Lưu Diệu Vân bởi 7 giờ 47 phút là những con chữ có bùa!”
Diệu nghĩa chữ «Không»
Chỉ khi cảm nhận được cái Không thì chúng ta mới hiểu thêm về cái Hữu, nói theo Simone Weil thì phải cảm nhận được hư không, và do đó phải cận kề với cái chết thì mới thể hội được chân lý …. Tồn tại trong cõi Không mới là sự tồn tại vô ngại, giữ được cái Tâm không thì mặt trời trí huệ sẽ tự nhiên chiếu sáng, và mới có thể “viễn ly điên đảo, mộng tưởng.”
Thơ Việt Nam đương đại, buổi ra đi và trở về
Nhận diện thơ Việt Nam đương đại thông qua báo chí, các phương tiện truyền thông đại chúng và dựa trên những mối quan hệ cá nhân với từng tác giả, quả là công việc nặng nhọc nhưng đầy hào hứng với tôi. Nó phản ánh khá rõ nét bước ngoặt quan trọng trong định hình và phát triển một giai đoạn văn học Việt Nam, đặc biệt thơ ca, vừa đa diện vừa phức tạp.
Bài giảng của Vladimir Nabokov về “Hóa thân” của Franz Kafka
Kafka về mặt văn học chịu ảnh hưởng lớn nhất là từ Flaubert. Flaubert, ghê tởm những thước văn mỹ miều, có lẽ sẽ ngợi ca thái độ của Kafka đối với công cụ của mình. Kafka thích lấy ngôn từ của mình từ ngôn ngữ của luật và khoa học, ban cho chúng một sự chính xác đến châm biếm, không có sự xâm phạm của cảm xúc riêng tư của tác giả ….
Tản Mạn Về Phụ Nữ Ngày Nay
Con gái tỉnh thành có nhan sắc, không túng thiếu vẫn tự bán mình, gạt gẫm đàn ông để có thêm tiền. Con gái quê, nhà nghèo, thất học bị lợi dụng, bị bán buôn như nô lệ. Con gái có cơ hội được học hành tới nơi tới chốn thì ích kỷ và bàng quan trước những tệ nạn xã hội, đất nước. Cứ như thế này mãi, đất nước Việt Nam sẽ đi về đâu?
việt nam khai quốc: an nam đô hộ phủ (chương 5, phần 1)
Thật ra Giao Châu đã không trải qua một nền hành chánh rập khuôn theo kiểu Trung Quốc vì Trung Quốc chỉ luôn coi Giao Châu như là một địa hạt ở biên giới mà dân cư toàn là “bọn man di” không phải là người Trung Quốc; nhưng Giao Châu lại học được các kinh nghiệm của Trung Quốc nhiều hơn bất cứ châu nào khác …
Không có chỗ cho Camus trong điện Panthéon
Camus lại trở nên nguy hiểm cho Sarkozy …, Camus đã nhắc quần chúng Pháp nhớ rằng mối liên hệ của Sarkozy với văn chương, tóm lại, là một tai họa! Ở các quốc gia khác, người ta không đòi hỏi các chính trị gia phải đọc sách nhiều hay giỏi văn chương, nhưng nước Pháp mãi cho tới gần đây, vẫn là trường hợp ngoại lệ.
Umberto Eco: “Danh Sách Cũng Biểu Lộ Sự Bất Tuân [Với Chính Thể]” (phần 2)
Tôi thích những danh sách cũng giống như người thích bóng đá hay có thói đồng dâm con nít. Con người ta có những sở thích đặc thù của họ …. Barthes thích rau xà-lát, quế, các loại phó mát và gia vị. Ông ta không thích người chạy xe gắn máy; đàn bà mặc quần dài, cây phong lữ, quả dâu và cây đàn hạc.
Umberto Eco: “Chúng Ta Thích Những danh sách vì Chúng Ta Muốn được Bất Tử” (phần 1)
Lúc nào chúng ta cũng bị cuốn hút bởi sự vô biên của không gian, bởi những chuỗi sao trời vô tận …. Một con người cảm thấy như thế nào khi ngẩng mặt nhìn trời? Hắn nghĩ hắn không đủ ngôn ngữ để tả những thứ hắn nhìn thấy, nhưng loài người vẫn chưa ngừng chuyện tả trời …
John Maxwell Coetzee: nỗi đau là chân lý
Coetzee bảo: “Đau khổ là chân lý. Tất cả mọi cái khác đều đáng hoài nghi”. Hậu quả đó xuất hiện bàng bạc trong hầu hết các truyện dài của Coetzee, ngay cả trong những truyện được lấy khung cảnh từ các xứ sở khác. Đề tài căn bản trong các truyện dài của ông dính líu đến việc xét đoán những giá trị và đức hạnh xuất phát từ chế độ phân biệt chủng tộc của Nam Phi, cái mà, theo quan điểm của ông, “có thể xuất hiện bất cứ nơi đâu”
việt nam khai quốc: nhà tùy xuống miền Nam (chương 4, phần 5)
Khi đi tìm ý nghĩa của thế kỷ 6 đối với lịch sử Việt Nam chúng ta cần phải nhìn vào cả quá khứ lẫn tương lai …. Việc chuyển cái móng từ người này qua người khác là theo một khuôn mẫu huyền tích sẵn có về hôn nhân và phản bội.
Về bông điên điển và vài khía cạnh khác trong cuốn “Hương Vị Ngày Xưa” của tác giả Trần Văn Chi
Đọc xong cuốn “Hương vị ngày xưa” của tác giả Nam Sơn Trần Văn Chi, tôi mới nghiệm ra một điều là viết về nhà quê coi đơn giản vậy mà rất khó viết vì nó đòi hỏi cái chất liệu thật nhiều hơn là hư cấu, nó cần cái vốn trải nghiệm của chính tác giả ….
Sự thật về bản thân là bất khả
Tác giả làm “phá sản” chính mình và tự xây dựng lại trên những đổ nát này để rồi lại tự huỷ diệt sau đó, quá trình này tiếp tục cho đến hết tác phẩm …. Nhưng tự huỷ diệt chính mình bằng hành động viết là một cách để đi vào vĩnh cửu : viết là những gì còn lại của một ai đó, của một cái tôi, những gì sẽ giúp nó tiếp tục tồn tại sau khi chết ….
Suy nghĩ về tứ thơ
Chia ra một loại tứ thiên vê tạo hình, một loại tứ thiên về dòng suy nghĩ liên tưởng cũng là cách phân biệt giản đơn cho tiện trình bày. Thông thường các nhà thơ thường thể hiện một tứ lớn bằng cách sử dụng xen kẽ các biện pháp tạo hình và biện pháp biểu hiện nên khó có sự phân chia rạch ròi.
NGHIÊN CỨU VĂN HỌC và XÃ HỘI DIỄN GIẢI
Đúng là các môn nghiên cứu văn học đang đứng trước ngã rẽ: bên phải là con đường nền nếp của loại kiến thức thực nghiệm/thực chứng (savoir positiviste) đang dẫn về lối bí của thần học nếu không chịu chất vấn vị thế của mình; bên trái là con đường phi chuyên ngành của các cách đọc hoạt khởi /lectures actualisantes lấy lịch sử và văn bản tính làm dưỡng chất ….
Nhàn đàm từ chiếc máy tính
Nếu ngày xưa chúng ta phải tốn quá nhiều thời gian để tìm kiếm dữ liệu, thì giờ đây chúng ta lại phải tốn nhiều thời gian hơn thế nữa để tiêu hóa cả núi thông tin cho mỗi một vấn đề. Chiếc máy tính ra đời vừa góp phần vào sự bùng nổ thông tin, vừa như một công cụ để giúp con người xử lý vấn nạn này.
Pablo Neruda: nhà thơ đa dạng
Việt Nam chưa có và có lẽ không cần lắm phải có một Neruda. Nhưng rất cần một thái độ sám hối và hòa giải chân thành từ nhà cầm quyền Cộng Sản, biến nó thành một lễ hội quốc gia. Như nước Chile đang làm, chẳng hạn. Hãy thử quên đi những kiêu hãnh phù du về quá khứ. Vì bất kỳ một chiến thắng nào cũng chứa đựng trong bản thân nó vô số bi kịch.
Tôi đọc Trên vỉa hè Sài gòn – Phần Hai : thi ca trí tuệ
Văn chương phải gió thời nào cũng có. Cảnh hoan lạc trong phòng the mang phong vị khác khi không còn ở nơi kín cổng cao tường. Người thiếu nữ nạn nhân có vẻ không trách cứ, không oán hờn cái thằng mắc dịch. Theo pháp y học, bạo hành cưỡng dâm không thể xảy ra nếu nạn nhân nhất định quyết liệt chống cự…
việt nam khai quốc: lý phật tử & sư tổ tỳ ni đa lưu chi (Vinitaruci) (chương 4, phần 4)
Phái Tỳ Ni hay còn gọi là Thiền Tông Phái là phái thứ nhất trong ba tông phái Thiền Phật Giáo chính trong lịch sử Việt Nam. Ba tông phái Phật Giáo Việt Nam này [Thiền Tông, Tịnh Tông, và Mật Tông] đã đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ độc lập sơ khai và kéo dài mãi cho tới thế kỷ 13.
ngày xuân, đọc thơ trần mộng tú
Theo chân Trần Mộng Tú, bước xuống cuộc đời, ta gặp thơ mỗi ngày … Thơ quanh quẩn đâu đây, thơ không ở đâu xa. Thơ sẵn đâu đó, tưởng cứ xòe tay ra là nắm bắt được thơ ngay, tưởng có thể chia nhau mỗi người một mẩu thơ. Mỗi người đến và đi đều có mang thơ theo.
câu chuyện văn học miền Nam: tìm ở đâu?
Một điều không ai từ miền Bắc đặt chân vào miền Nam lần đầu sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975 bây giờ còn có thể phủ nhận: đó là cả rừng sách báo, từ sáng tác tới dịch thuật, muôn hồng nghìn tía phơi bầy ra trước mắt họ trước khi có cái chiến dịch man ri mọi rợ “đốt sách” của nhà nước Cộng sản vào cuối năm 1975.
Cọp Bốn Món
Trong mấy thập niên qua, dư luận đã nói nhiều tới mấy con cọp kinh tế của châu Á .… Những năm gần đây, dư luận còn nói tới con cọp nhỏ Việt Nam, đang cố gắng vươn lên để nhập đàn cọp Á châu.
Hy vọng Cọp Việt Nam sẽ không là cọp đông lạnh.
Ngô Hương Giang, hành động đạo văn & những phản ứng kỳ lạ
Bài “Bàn thêm về cái gọi là ‘đạo văn” của Nguyễn Hưng Quốc” trên Da Màu ngày 10/02/2010 là một trong một loạt những phản ứng kỳ lạ của Ngô Hương Giang, kẻ đã đạo văn của Nguyễn Hưng Quốc.
Đầu đuôi câu chuyện như sau:
Ngày 4/1/2010,…
Tôi đọc Trên vỉa hè Sài gòn
Phong kiều dạ bạc của Trương Kế đã tạo thành giai thoại văn học, Đề tích sở kiến xứ của Thôi Hộ đã cung cấp điển tích cho văn chương. Nếu phải viết “luận đề” về những bài thơ thuộc tầm cỡ như vậy, quả không quá khó.
Nhưng nếu đem Trên vỉa hè Sài gòn ra bình giữa chốn công cộng, trong một câu lạc bộ…
Lời trần tình (với vài góp ý cho nền cộng hòa liên mạng)
Trong mấy ngày qua tôi đã bình tâm tự kiểm và suy xét với khoảng cách cần thiết biến cố media tai tiếng lôi thôi quanh bài dịch “The Death of Postmodernism and Beyond” của Alan Kirby được công bố lần đầu trên Da Màu. Kinh nghiệm dù không vui vẫn là kinh nghiệm quí khi con người khám phá ra ý nghĩa của nó bên dưới những âm thanh và cuồng nộ…
J. D. Salinger (1919 – 2010) : Người Mỹ (Không) Thầm Lặng
Nguyễn Hưng Quốc (qua Umberto Eco) đã thể hiện quan điểm của đa số thích được viết để chia xẻ với đám đông, nhưng tôi không khỏi lấy làm thú vị khi nghĩ đến một ngoại lệ, đó là trường hợp cố nhà văn Mỹ J.D. Salinger, người đã tuyên bố, “[Cuộc sống] của tôi rất hiền hòa, yên tĩnh. Chuyện xuất bản sách là sự xâm chiếm tàn ác đến đời tư của tôi. Tôi thích viết. Tôi yêu nghề viết. Nhưng tôi chỉ viết cho tôi, để làm tôi vui.”
Nguyễn Hữu Liêm: Con đường Thực Dụng Mới & Khái niệm Thể Thức
Trong lần “cafe Gypsy” sắp tới, tôi sẽ có một câu hỏi dành cho anh. “Liệu anh sẽ dấn thân tranh đấu cho sự cáo chung của chế độ độc đảng toàn trị ở Việt nam nếu quả thực có một mảy may hy vọng nào đó?”
việt nam khai quốc: triệu quang phục (chương 4, phần 3)
Triều đại Triệu Quang Phục đã để lại ấn tượng sâu đậm trên tâm tư người dân bản xứ nhưng chỉ có Lý Bí và Lý Phật Tử được sử Trung Quốc nhắc đến, còn Triệu Quang Phục thì không. Họ Lý được Trung Quốc nói đến vì tổ tiên là người Trung Quốc và đã được Bắc Triều chính thức bổ nhiệm. Vì họ Triệu đã đi sát với văn hoá bình dân bản địa và mang sắc thái riêng của Phật Giáo Giao Chỉ nên Trung Quốc không muốn nhắc đến.
New Comments