Trang chính » Chuyên Đề, Phỏng vấn, Văn Chương Thiếu Nhi Email bài này

Nhà văn cần tránh tham gia “đánh cắp” tuổi thơ

0 bình luận ♦ 14.10.2020

 

 

 

(1) Những tác phẩm thiếu nhi hoặc thiếu niên nào đã gây ấn tượng sâu đậm với bạn trong thời đi học/đang lớn? Tại sao?

Con Thúy của Duyên Anh.  Do trong tác phẩm có những trò chơi trẻ con mà anh em chúng tôi thường chơi.  Chim Hót Trong Lồng của Nhật Tiến. Do văn phong của nhà văn  và sự đồng cảm với nhân vật.  (Chim Hót Trong Lồng cũng là đề tài bài luận văn tôi được điểm 16/20, điểm cao nhất trong lớp, bài luận được thày cho đọc trước lớp)

 

(2) Lúc đó bạn thường hay đọc những thể loại văn chương nào?

– Truyện tranh mạo hiểm (thí dụ “Kho Tàng Đảo Mai Sơn”), tiểu thuyết Kiếm hiệp (thí dụ “Cô gái Đồ Long” của Kim Dung)

 

(3) Xin hãy kể lại những phương tiện sách báo vào thời điểm đọc sách thời đó: bạn mượn sách từ thư viện nhà trường, từ nơi cho mướn sách, được gia đình mua sách cho đọc, hay tự để dành tiền mua sách báo, v.v.?

– Tự để dành tiền để mua sách, đọc cọp báo ở sạp báo trước nhà.

 

(4) Bạn nhận được những thông tin hoặc nhận xét về các tác phẩm thịnh hành/đáng đọc từ đâu: bạn bè, nhà trường, người thân, v.v.?

– Tự tìm kiếm.

 

(5) Bạn có thường trao đổi về những tác phẩm, hay những nhân vật mà bạn yêu thích với bạn bè? Ở lứa tuổi nào bạn bắt đầu có những trao đổi về sách báo, văn chương?

– Đọc những tác phẩm của Duyên Anh, Nhật Tiến và truyện Kiếm hiệp của Kim Dung, tôi thường “trao đổi” với anh, em trong gia đình. Nhưng đó không phải là “trao đổi” về sách báo, văn chương; mà chỉ bàn về các nhân vật yêu thích, ngưỡng mộ và những chi tiết gây cấn, hồi hộp.

Tôi bắt đầu “trao đổi” văn chương sau khi truyện dài, truyện ngắn của tôi được phổ biến.

 

(6) Những tác phẩm, nhà văn, hay những nhân vật ấn tượng này có làm bạn muốn trở thành một người viết? Tại sao (có hay không)?

– Khi đọc Con Thuý, Chim Hót Trong Lồng, tôi thấy đó là những tác phẩm hay; tuy nhiên, tôi chưa mơ mộng làm nhà văn. Chính Ý Thức Mới Trong Văn Nghệ và Triết Học của Phạm Công Thiện tôi đọc năm 18 tuổi, và Con Đường Sáng Tạo của Nguyễn Hữu Hiệu đọc năm 23 tuổi mới khiến tôi muốn trở thành một người viết. Dĩ nhiên đó không phải là tác phẩm thiếu nhi/ thiếu niên mà “rất rất người lớn”. Dù khó nuốt trôi, Ý Thức Mới Trong Văn Nghệ và Triết Học đã mở ra trong tôi những chân trời văn chương, triết học bí ẩn, bát ngát, thú vị; gieo vào lòng tôi ý thức về văn chương. Hai lá thư gởi Huy và Hồng ở đầu quyển sách đã làm tôi xúc động mạnh. Tôi bắt đầu viết năm 18 tuổi (cũng năm này đoản văn “Hãy cùng anh ngày đầu năm” ghi lại cảm xúc Tết Mậu Thân của tôi được đăng trên báo Tuổi hoa), tuy nhiên, tay tôi còn run, chân bước còn ngập ngừng. Mãi đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ những câu cuối của Nguyễn Hữu Hiệu trong lời giới thiệu Con Đường Sáng Tạo: “Tôi cho rằng Con đường sáng tạo sẽ khích lệ nhiều người; mong sao có chàng trẻ tuổi nào đó thêm hăng hái dấn bước trên đường định mệnh, ra đi mà không mang theo bất cứ hành lý gì ngoài ý chí sáng tạo, lòng đam mê, ngạo nghễ như chàng Rimbaud tóc rối tung bay, áo quần tơi tả, túi rỗng nhưng hồn đầy chất ngất. Vì ra đi là đủ rồi”;  Vâng, chính những giòng chữ ấy đã khiến tôi hăng hái dấn bước trên đường văn chương. Và giống như chàng Rimbaud tóc rối, tôi ra đi với túi rỗng nhưng hồn đầy.

 

(7) Bạn có bao giờ đọc lại những tác phẩm ngày còn bé hay mới lớn? Cảm giác sau (những) lần đọc lại ra sao?

–  Tôi không có cơ hội đọc lại Con Thuý của nhà văn Duyên Anh, Chim Hót Trong Lồng  của nhà văn Nhật Tiến. Bới lại đống cát bụi thời gian ủ dày tôi chỉ nhặt được vài mảnh vụn cỏn con mục nát: đó là chi tiết con Thúy chơi đánh đũa. Nhà văn Duyên Anh viết về trò chơi này rất hay, có thể là trò chơi hay nhất của con gái, theo tôi. Còn với Chim Hót Trong Lồng, tôi chỉ nhớ câu cuối của tác phẩm: “Mưa bụi vẫn bay ở lưng chừng trời” 

Nhưng Con Chim Trốn Tuyết của nhà văn Paul Gallico (do Trần Phong Giao và Hoàng Ưng dịch), là tác phẩm tôi đọc từ thời trẻ và đã đọc đi đọc vài lần; lần nào đọc cũng xúc động, lặng người. (Tôi xem Con Chim Trốn Tuyết là tác phẩm mà cả thiếu niên và người lớn đều nên đọc. Vả chăng, nhân vật Fritha chỉ mới 12 tuổi)

 

(8) Tại sao bạn vẫn nghĩ về các tác phẩm/nhà văn này? Hoặc, tại sao bạn không còn nghĩ về họ như vậy?

– Cảnh vàTình trong Con Chim Trốn Tuyết thật tuyệt vời! Hiếm có ai diễn tả hay như vậy. Cánh đồng lầy đầy cỏ lác, lau sậy và chim muông giữa thôn Chelmbury và Wickaedroth dọc bờ duyên hải Essex thuộc miền Đông-Nam nước Anh nơi xảy ra câu chuyện của 2 nhân vật Rhayader- một họa sĩ vẽ chim muông tật nguyền tóc đen râu rậm trốn tránh con người và Fritha- một cô bé 12 tuổi, mảnh mai lem luốc, có đôi mắt thăm thẳm màu tím sẫm cùng “Nàng Công chúa lạc loài”- một con ngỗng lông trắng hai đầu cánh có đốm đen, dưới ngòi bút Paul Gallico, không chỉ hiện ra vừa chi tiết vừa bao quát mà còn đầy màu sắc, ánh sáng tựa tranh Ấn tượng của Claude Monet. Phải có con mắt của một bậc thầy hội họa, cảm xúc cùng khả năng ngôn ngữ của bậc thầy văn chương mới mô tả được như thế (Phải kể đến tài chuyển ngữ của 2 dịch giả nữa)

Tác phẩm cũng cống hiến cho người đọc một câu chuyện tình vừa nhẹ nhàng vừa sâu sắc, một triết lý về Xấu-Đẹp, Nhân sinh, Trời-Đất.

Trước khi đọc Con Chim Trốn Tuyết tôi có thành kiến với người diện mạo xấu xí, nghĩ rằng tâm hồn họ không thể đẹp (Thằng Gù Nhà Thờ Đức Bà cũng không xóa được ý niệm ấy). Đã có sự biến chuyển trong tôi sau khi đọc tác phẩm.Tôi nghĩ “Ừ, cũng hợp tình hợp lý thôi, Trời đã lấy đi thứ này, tất cho thứ khác”.

Đọc tác phẩm lần nữa, tôi nghĩ: “ Nếu Trời lấy đi càng nhiều, ông sẽ bù đắp càng nhiều”.

Lần đầu đọc Con Chim Trốn Tuyết, tôi nghĩ kết thúc sao mà bi thảm. Đọc lần nữa tôi nhận ra không phải thế, mà trái lại.

Lần đầu đọc Con Chim Trốn Tuyết, tôi không thấy cái hay ở sự miêu tả cảnh vật mà chỉ thấy thích lời đối thoại giữa 2 nhân vật chính. Đọc lại, tôi nhận ra nghệ thuật miêu tả cảnh trí của tác giả quá tuyệt vời, tâm lý nhân vật quá hay.

Con Chim Trốn Tuyết là tác phẩm thực sự hay; nếu không thế, tại sao càng đọc lại, người đọc càng khám phá nhiều điều mới mẻ, càng thấy hay?

 

(9) Theo bạn thì một tác phẩm viết cho thiếu nhi/thiếu niên, nếu thành công, phải hội đủ những yếu tố nào? Tại sao?

– Một tác phẩm viết cho thiếu nhi/thiếu niên muốn thành công nên có nhân vật thiếu nhi/thiếu niên, cần bút pháp giản dị, trong sáng. Nếu có triết lý thì nên nhẹ nhàng, kín đáo. Và dĩ nhiên cần hay, hợp tâm lý trẻ em.

 

10) Một tác phẩm viết cho thiếu nhi/thiếu niên có nên bảo vệ tinh thần trẻ em/thiếu niên, tránh những đề tài có thể làm các em bị sốc, tránh đoạn kết bi thảm, hay không? Đề tài, đoạn kết nào nên được tránh? Tại sao (nên/không nên tránh)?

– Tinh thần trẻ em/thiếu niên thời nay khác xưa.Trẻ em thời nay “khôn trước tuổi”. Điều ấy không đáng mừng vì như thế là “bị giú ép”. Quãng đời  đẹp nhất của đời người là thời gian vô tư, hồn nhiên, không lo toan, suy tính, sợ hãi.  Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ em/thiếu niên “chín sớm”, thí dụ công nghệ thông tin, sự trải đời. Nhà văn cần tránh tham gia “đánh cắp” tuổi thơ.

Vậy mà Con Chim Trốn Tuyết

Đề tài của Con Chim Trốn Tuyết có làm các em bị sốc”? Đoạn kết của tác phẩm có “bi thảm?” Tôi nghĩ rằng không. Bởi vì đề tài của Con Chim Trốn Tuyết là tình yêu, một tình yêu đẹp. Và nếu có trẻ em nào đặt câu hỏi  “Sao người tốt lại chết?” tôi sẽ trả lời: “Không, Rhayader không chết, anh ấy chỉ hy sinh, hy sinh cho người khác sống. Và như thế anh ấy không chết mà vẫn sống, sống mãi trong lòng Fritha của anh, trong lòng những người lính đã được anh cứu vớt”.

Cám ơn Da Màu đã cho tôi cơ hội được bày tỏ chút ý tưởng vụn vặt về văn chương.

 

Thu Phong

 

 

bài đã đăng của Thu Phong


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)