Trang chính » Biên Khảo, Chuyên Đề, Kiểm Duyệt Văn Hóa Nghệ Thuật, Tư Liệu Email bài này

Chung quanh vụ tiểu thuyết Trăng Nguyên Sơ của tác giả Nam Dao bị cấm phát hành tại Việt nam

13 bình luận ♦ 30.03.2009

Văn bản đính kèm:

I. Thư của Cục trưởng Cục Xuất bản Nguyễn Kiểm gởi nhà xuất bản Lao Động (VN)

II. Bản giải trình của nhà văn Đoàn Tử Huyến, người chịu trách nhiệm

III. “Vài lời cho một số phận” của nhà văn Nam Dao, tác giả Trăng Nguyên Sơ

Phóng ảnh thư của Cục trưởng Cục Xuất bản Nguyễn Kiểm gởi nhà xuất bản Lao Động (VN)

SucoTNS


BẢN GIẢI TRÌNH của Đoàn Tử Huyến

Cộng hoà xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

ĐỘC LẬP – TỰ DO – HẠNH PHÚC

BẢN GIẢI TRÌNH

Đoàn Tử Huyến, nhà văn – dịch giả, biên tập viên Nhà xuất bản Lao động,

người chịu trách nhiệm biên tập tiểu thuyết Trăng nguyên sơ của tác giả Nam Dao,

theo yêu cầu của Lãnh đạo Nhà xuất bản Lao động,

xin có Giải trình liên quan đến việc xuất bản quyển sách này như sau:

1. Cuốn sách Trăng nguyên sơ được xuất bản và phát hành theo đúng mọi qui trình và thủ tục của Pháp luật hiện hành.

2. Tác giả Nam Dao tên thật là Nguyễn Mạnh Hùng, sinh năm 1944 tại Nam Định, hiện là Giáo sư Kinh tế học Đại học Laval, Canada, giảng dạy và nghiên cứu tại nhiều Đại học có tiếng, như Havard, Paris – Sorbonne, Toulouse, Montpellier, Paris 10, CEPREMAP, National Australian University, University of New Southwales. Ông đã có trên 40 công trình nghiên cứu in trên những tờ báo chuyên môn có uy tín cao trong ngành, được giải bài nghiên cứu xuất sắc nhất của tờ Asian Pacific Economic Review năm 1999, thành viên Ban tuyển chọn của Hội Đồng Nghiên cứu Khoa Học Nhân Văn của Canada về Kinh tế học và của nhiều Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế tại Canada và Pháp.

Ông cũng là tác giả của hàng chục tiểu thuyết, kịch, kí, tập truyện, thơ… sáng tác bằng tiếng Việt, nhiều lần về Việt Nam và quen biết với các văn nghệ sĩ trong nước, có sách in tại các nhà xuất bản Việt Nam như Trăng thuê ảo ảnh (tập truyện, Nxb Hội Nhà văn, 2004), Đất Trời (tiểu thuyết lịch sử, Nxb Đà Nẵng, 2007), và lần này là Trăng nguyên sơ (tiểu thuyết, Nxb Lao động, 2008).

3. Trăng nguyên sơ là tác phẩm văn học thể loại hư cấu (tiểu thuyết), được viết với thủ pháp Hậu hiện đại ít nhiều mới lạ với bạn đọc truyền thống trong nước, như chính tác giả nói trong Lời phi lộ: “Cấu trúc tiểu thuyết này kết hợp với thể cổ điển nào là phóng sự, rồi cả chưởng Kim Dung, tức một món lẩu đủ yếu tố "hậu hiện đại" có thể gây sốc cho người đọc”. Thông qua những trang “du kí” kể về hành trình vừa thật vừa giả tưởng, qua không gian và qua cả thời gian, của một nhóm người đi tìm báu vật “Bảo Quốc Hộ Dân” và đi tìm những người đi tìm báu vật đó, tác giả muốn ghi lại những ấn tượng về đất nước và con người qua những thăng trầm của lịch sử. Đây là tác phẩm nghệ thuật có những cố gắng tìm tòi, cách tân trong hình thức thể hiện cũng như trong suy ngẫm mang tính triết lí nhân sinh về lịch sử, về số phận người và về quan hệ người với người, với xã hội, thiên nhiên…

4. Với tư cách là một biên tập viên Văn học, một người làm công tác xuất bản lâu năm và có trách nhiệm, đối chiếu với các văn bản Luật hiện hành, tôi thấy cuốn sách Trăng nguyên sơ không vi phạm vào 4 hành vi bị Luật pháp nhà nước Việt Nam cấm. Xin trích dẫn đầy đủ điều khoản từ Luật Xuất bản số 30/2004/QH11 được Quốc hội khóa 11 thông qua ngày 03 tháng 12 năm 2004 để đối chiếu:

Điều 10. Những hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản

1. Tuyên truyền chống lại Nhà nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

2. Tuyên truyền, kích động chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước; kích động bạo lực; truyền bá tư tưởng phản động, lối sống dâm ô, đồi trụy, hành vi tội ác, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, phá hoại thuần phong mỹ tục.

3. Tiết lộ bí mật của Đảng, Nhà nước, bí mật quân sự, an ninh, kinh tế, đối ngoại, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác do pháp luật quy định.

4. Xuyên tạc sự thật lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, vĩ nhân, anh hùng dân tộc; vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân.

5. Không chỉ thế, tôi thấy tác phẩm Trăng nguyên sơ toát ra một tinh thần nhân văn cao đẹp, một triết lí nhân sinh lành mạnh, kêu gọi con người gìn giữ và trở về với lối sống giản dị, hoà đồng, với bản sắc văn hoá dân tộc – tôn trọng những nét trinh nguyên của tự nhiên, “cõi tình” thiêng liêng của truyền thống. Điều này được thể hiện càng về cuối tác phẩm càng rõ nét, đặc biệt là ở hai chương cuối (chỉ riêng tên chương – Trăng nguyên sơCõi tình – cũng đủ nói lên ý đồ nghệ thuật và chủ đề tư tưởng mà tác giả muốn thể hiện, và nhất là ở Cõi tình – là tên mà lúc đầu tác giả định lấy đặt cho cuốn tiểu thuyết này). Xin hãy đọc hết cuốn sách và ngẫm nghĩ về những thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc sau khi gấp sách lại!

6. Tuy nhiên, có thể thấy rằng trong cuốn tiểu thuyết này có những điều sau đây dễ gây phản ứng ở những người quen đọc sách một cách đơn giản, một chiều, muốn thấy mọi chuyện từ trong xã hội vào đến trang sách đều phải tốt đẹp; đó là:

a. Cuốn sách có những trang, những đoạn mô tả, bình luận, phê phán những hiện tượng tiêu cực trong cuộc sống hiện đại tại Việt Nam, “như chuyện đòi “boa” ở khách sạn, ăn xin, bán dâm, loạn luân bố chồng ngủ với con dâu, bạn bè lừa lọc nhau, người vô tội bị quản thúc 3 năm chỉ vì đưa thơ ra nước ngoài, sự bất lực của bộ máy công quyền trong việc giải quyết các vụ kiện về đất đai…” (trích Công văn của Cục Xuất bản gửi Nhà Xuất bản Lao động ngày 03/12/2008).

b.. Ngôn từ đối thoại của nhân vật, và của cả tác giả, mang tính “Hậu hiện đại”, diễu nhại, trào lộng, dễ gây mất thiện cảm, thậm chí là sốc với một số người.

Về điểm này tôi xin có ý kiến giải trình:

– Những hiện tượng trên có được mô tả trong cuốn sách, nhưng chỉ là đơn lẻ (không lặp lại), không đậm đặc, chiếm không nhiều số trang sách và số sự kiện (đoạn Công văn vừa dẫn đã liệt kê gần hết những hiện tượng “tiêu cực” có trong sách); ngoài ra trong sách còn nhiều những sự kiện, những suy tư và cảm hứng tích cực khác, nên không thể nói là nội dung tác phẩm chỉ “tập trung phản ánh hiện thực một cách phiến diện khách quan, chỉ thấy tiêu cực, yếu kém” như nhận định của Công văn.

– Diễu nhại, trào lộng, châm biếm, phê phán là một số trong những đặc tính của văn chương, nhất là của văn học Hậu hiện đại. Không thể tước bỏ, loại trừ chúng (như đã có thời, có người mong muốn làm nhưng thất bại); cái chính là sử dụng chúng với ý đồ gì, thái độ đối với cái xấu, cái tiêu cực như thế nào? Hơn nữa, tất cả những hiện tượng trên đều là có thật trong hiện thực cuộc sống ở Việt Nam (và không chỉ ở Việt Nam). Ở đây tác giả dùng thủ pháp “phóng sự” đưa những sự kiện đó vào trang sách để làm nền cho ý đồ nghệ thuật của mình – phê phán cái tiêu cực để đi tìm cái tích cực, cái nguyên sơ của tính người. Thái độ của tác giả trong cuốn sách là khẳng định cái tốt đẹp, phê phán những cái xấu trong xã hội – đó là đặc trưng tất yếu của nghệ thuật văn chương. Điều này có thể tìm thấy trong rất nhiều tác phẩm của các tác giả, tác phẩm khác được dư luận đáng giá cao ở trong nước.

– Tóm lại, do vậy, từ đó tôi thấy không thể nói là tác phẩm Trăng nguyên sơ “thể hiện sự châm biếm cực đoan của tác giả trước hiện thực cuộc sống và những vấn đề của xã hội” như ông Cục trưởng Cục Xuất bản nhận định trong Công văn.

7. Một điểm tôi muốn thêm một lần lưu ý trong Giải trình này, rằng đây là một văn bản văn chương, một tác phẩm không đơn giản, có những tìm, những ý mới, lạ. Đây là một tiểu thuyết, có cốt truyện và có nhân vật, hãy đọc nó là tiểu thuyết, đừng đồng nhất nhân vật (ngôn ngữ, suy nghĩ, hành động) với tác giả. Xin hãy đọc nó với tư cách đó – một tác phẩm nghệ thuật cách tân (còn thành công đến đâu lại là chuyện khác). Đừng đọc nó như một văn bản chính trị, – cũng như không thể đòi hỏi phải đọc/tìm trong các văn bản chính trị, hành chính (như Luật, Nghị quyết các loại chẳng hạn) phải có những hình tượng, ẩn dụ, cái phi lí, cái giả tưởng, v.v…

8. Bằng những lí do trên, với tư cách Biên tập viên, nhà văn, từ góc độ văn chương và đối chiếu với bộ luật hành nghề, tôi nhận thấy mình không có sai lầm lớn khi đề nghị Lãnh đạo nhà xuất bản duyệt xuất bản cuốn sách này (tất nhiên có thể có những sơ suất nhỏ trong việc xử lí câu chữ, chi tiết) để đến mức phải cấm phát hành.

9. Với một văn bản văn chương (như với cuốn sách này), không thể tuỳ tiện và dễ dàng đem ra “sửa chữa đối với các chi tiết” (nêu trên) để thành cuốn sách “tốt” được (nhất là trong thời hạn chỉ hơn 10 ngày, trước ngày 15/12/2008), vì như thế sẽ phá vỡ tác phẩm, thành ra một cái gì đó khác, nên tôi đề nghị:

– Nếu các cấp có thẩm quyền đủ chứng cứ và tin chắc rằng đây là cuốn sách vi phạm luật pháp hiện hành ở mức độ cần phải cấm lưu hành, xin hãy ra Quyết định chính thức, không cần phải tổ chức Hội đồng thẩm định như được chỉ đạo trong Công văn nêu trên, vì sự việc là khá rõ ràng.

– Còn nếu thấy tác phẩm có những vấn đề đáng phê phán (nhưng chưa đến mức vi phạm Luật pháp công minh và khách quan), hãy sử dụng các diễn đàn ngôn luận và tự do của Nhà nước phát động, tổ chức các cuộc tranh luận, phê bình công khai để người đọc có được cơ hội nhận thức chân lí, giới văn nghệ sĩ học hỏi kinh nghiệm cho sự sáng tác của mình. Đó cũng là trách nhiệm của các cơ quan quản lí Nhà nước về xuất bản, các cơ quan lí luận phê bình, tư tưởng văn hoá và các tổ chức nghề nghiệp văn học của chế độ ta.

Tôi tin tác giả cũng sẽ đồng ý với ý kiến của tôi và tôi xin chịu trách nhiệm.

Tôi xin chân thành cám ơn và kính mong minh xét.

Hà Nội, ngày 10/12/2008.

Người làm giải trình

ĐOÀN TỬ HUYẾN


Vài lời…cho một số phận

Thời gian viết xong Trăng Nguyên Sơ (TNS), đọc báo thấy có nghị quyết này nọ khuyến khích người Việt ở hải ngoại gửi đô-la, mua nhà ( có điều kiện để đàng hoàng hợp pháp), đóng góp ‘’ chất xám’’ vào công cuộc xây dựng đất nước…, tôi đã hồ hởi, biết đâu đất nước Việt Nam đang thay đổi. Gửi về cho mấy ông bạn văn, TNS được vài vị chú ý, giới thiệu với những nhà xuất bản trong nước, và xin giấy phép…Tháng 7/2008, nhà xuất bản Lao Động nhận in, mọi việc suôn sẻ. Tháng 11, TNS ra đời. Cuối tháng 11, đầu tháng 12, nghe tin như sét đánh ngang, Trăng ( TNS) kia đang sống chuyển sang từ trần : Cục Xuất Bản ra tay bôi chất ‘’xám’’ Việt Kiều tôi thành ‘’ đen kịt’’ một mầu ‘’ tiêu cực’’. Sau đó, người biên tập TNS có bản giải trình với nội dung tôi chia sẻ và đồng ý 100%.

Thưa với quí vị nắm quyền lực cho sống bắt chết, TNS gióng tiếng: giữa cái môi trường đạo lý rễu rã ( báo chí Việt Nam hàng ngày nói ra rả ), hy vọng tái tạo một xã hội làm người với nhau vẫn còn. Vật bảo quốc hộ dân trong TNS là ý thức thôi đừng chiếm của người làm tư hữu, tỉ như chiếm nhà, cướp đất, lấn sông, bán biển… thậm chí chiếm hữu cả tình yêu là phạm vi phi vật thể…Quí vị nào đó đọc đúng cung cách lề bên phải ( tức hữu khuynh trong một nền tư bản rừng rú chỉ còn ăn cướp ăn cắp) hẳn phải nhắm một mắt, thấy một chiều, và là chiều dẫn xuống đáy vực. Không chia sẻ cái viễn tượng quá tiêu cực đó của lề bên phải, thuật ngữ mới được xử dụng trong truyền thông báo chí, tôi trích những dòng cuối của TNS :

Trước sân mặt tiền Nhà Thờ, tôi gặp lại con bé con cứ sáng sáng chờ tôi xin tiền. Nó nay bán vé số, hồn nhiên kéo tôi đến trước một mẹt hàng bày nhang đèn vàng mã sát ngôi chùa cạnh đó. Nó nói, giọng hãnh diện:

‘’ Mẹ cháu nay kinh doanh ! Như người ta…’’

Người bán hàng giở nón nhìn lên, thốt:

‘’ À, anh…’’

Đó là người đàn bà từng mang con ra định bán trinh cho tôi, nay không lòe loẹt phấn son như trước. Lúng túng, bà ta nói :

‘’ Em thôi buôn son bán phấn rồi, nay bán nhang đèn cúng Phật cầu phúc cầu đức. Làm lại cuộc đời mà anh ! ‘’

16-03-2009

Nam Dao

bài đã đăng của Nam Dao


13 Bình luận »

  • Nam Dao says:

    Thưa quí bạn,

    Tin TNS bán ở 32 Bà Triệu, Hà Nội : chuyện thật. Cô hàng sách nói, công an văn hóa nào rỗi hơi đi từng hiệu sách để thu hồi ! Nhưng hiện thì hết rồi, muốn mua đến ….chỗ chuyên bán cái loại sách có vấn đề!

    Nhờ bạn bè đi lùng, tôi biết TNS cũng có bày bán ở Nha Trang, Sài Gòn…Và, một người bạn văn viết :

    Chuc mung nha van Nam Dao co tac pham in o VN va duoc thu hoi!
    “Duoc thu hoi” o VN la mot cach quang cao cho sach ban chay! Chang can giai trinh lam chi cho met. Cu den cac nha sach chuyen ban sach “bi thu hoi” o Hanoi va Saigon (duong Tran Huy Lieu), mua may tram cuon cung co’.

    Nhưng có phải vì có TNS trong số sách ‘’lậu’’ trong nền kinh tế thị trường ‘’ có định hướng XHCN’’ là thôi, làm chi có vấn đề gì nữa ? Tự do tư tưởng , ngôn luận, tự do …vân vân như thế là hiện thực ở Việt Nam rồi cơ mà!

    Tôi viết văn và mong tác phẩm đến với người đọc. Dĩ nhiên. Nhưng tôi nào mong rằng tác phẩm phải ‘’chui’, phải ‘’lủi’’, trong một xã hôi cho rằng mình có văn hoá và hô hào sống nếp sống ‘’văn minh’’!

    Nam Dao

  • Nguyễn Huệ Mai says:

    1. Tất nhiên ông Nam Dao chẳng bao giờ ngây thơ đến thế. Đúng hơn, ông chẳng bao giờ ngây thơ.

    2. Ông Nam Dao nói “một quan chức văn hóa” nào đó cho rằng ông là “kẻ tử thù” của chế độ. Chuyện đó chỉ có riêng ông “biết”, vì ông là nhà văn chuyên viêt chuyện hư cấu mà. Sao ông không nói “một trăm quan chức” nói thế, cho rầm rộ hơn!

    3. Nếu có một trăm ngàn ông Nam Dao làm “kẻ tử thù” của chế độ, thì chế độ sẽ ăn mừng.

    4. Xin ông Nam Dao đừng mất công hư cấu tôi thành “một ông đặc công văn hóa” được gài ở Hải Ngoại có ”nghiệp vụ” gì đó. Có lẽ cái công tác đó là công tác của ông, nên ông rất rành. Xin ông cứ tiếp tục an tâm công tác.

    5. Điều cần thảo luận là “vụ tiểu thuyết Trăng Nguyên Sơ của tác giả Nam Dao bị cấm phát hành tại Việt Nam”. Như tôi đã nói từ đầu, tôi không lạ gì cái dạng nhà văn Việt kiều chạy về nước lân la xin xuất bản. Nếu tác phẩm được Nhà nước cho xuất bản, thì họ vênh vang. Nếu có gì trục trặc, thì họ lại rêu rao “vì tôi là nhà văn phản kháng nên sách của tôi bị thu hồi”!

    6. Thế nhưng, sách của ông “bị thu hồi” mà vẫn bày bán ở nhà Sách Đông Tây, 32 Bà Triệu, Hà Nội. Như vậy thì điều cần thảo luận là gì?

  • Nam Dao says:

    Thưa các bạn đã đóng góp vào cuộc thảo luận,

    Vài điều trần tình: tôi không ôm chân CSVN để vật cho ngã, vì tôi chẳng ngây thơ đến thế. Một cây bút khá lạc lõng trong 1 nền văn hóa ” hậu chiến”với những chia cắt ung độc trong tâm thức thì…làm gì thay đổi thế thời được!. Khi ”VN, con người từ những bóng ma ” xuất hiện trong Hợp Lưu 30 năm kỷ niệm ngày… (gọi là) ”giải phóng”, lời ong tiếng ve khá nhiều. Tiếng nói kiểu ”cực hữu” rêu lên tôi phản tỉnh, nhưng chưa đủ, phải hò hét ra giải pháp triệt để này nọ. Tiếng vo ve ” cực tả” thì rao tôi phản bội, trước sau không như một, tinh thần ”yêu nước” nay còn đâu. Còn hăm dọa, từ cửa miệng một quan chức văn hóa, thì viết thế, tôi là ”kẻ tử thù” của chế độ! Kinh thật! Hiện nay thì cái bút ký này có trên hàng chục mạng, và thôi, chuyện cũng đã ”xưa như Diễm”.

    Tôi xin phép trở về sự vụ Trang Nguyên Sơ: tôi tin ông Nguyễn Huệ Mai nhiều bức xúc, phản ứng một cách có thể hiểu được. Không nghĩ ông là một ông đặc công văn hóa gài ở Hải Ngoại có ”nghiệp vụ” gì đó, tôi thành thực mong chúng ta cùng quay lại những điều cần thảo luận chứ đừng lạc đề, chỉ đặt trọng tâm vào cái cá nhân (rất chi tiết) của tôi. Tự do tư tưởng và ngôn luận là điều kiện để nhà văn thực hiện trách nhiệm của mình ? Trách nhiệm nào? Và thực hiện ra sao trong một môi trường Việt Nam rất đặc thù, trong nước cũng như ở Hải ngoại? Mong thay.

    Kính
    Nam Dao

  • Vân Hải says:

    Thưa anh Huệ Mai:
    Anh khẳng định Nam Dao nhảy vào ôm chân cộng sản ? Nhưng nếu anh ấy ôm chân CS như anh nói thì … Sự việc đã chứng minh ngược lai.
    Theo tôi, khi biểu tình chống chiến tranh hay lúc trở về VN sau 75, anh Nam Dao chỉ đơn thuần là người trí thức yêu nước mang lý tưởng xây dựng kinh tế VN trong thời hậu chiến.
    Khi thấy những người CS không thực tâm, anh Nam Dao đã có thái độ cuả một kẻ sỹ ( Nhìn thẳng vào mặt họ, chứ chẳng ôm chân họ )
    Và vì thế mới có nhiều hệ luỵ sau này, cũng như hệ lụy Trăng Nguyên Sơ hôm nay.
    Dù chống cộng đi nữa cũng có nhiều cách, tùy theo hoàn cảnh, điều kiện, thời gian. Nó phụ thuộc vào cả chủ quan và khách quan cuả từng giai đoạn.
    Như trước kia các cụ Huỳnh Thúc Kháng, Nguyễn Hải Thần, các ông Nguyễn Trường Tam, Nguyễn Văn Tố và rất nhiều người khác cùng làm với CS, nhưng họ không ôm chân cộng sản mà chỉ ôm lòng yêu nước.
    Đọc những lời góp ý cuả anh tôi thấy anh cay đắng hay nói đúng hơn là cay cú cả trong ý tưởng.
    Ừ. Chán ghét cộng sản thì cả loài người, chứ chẳng phải riêng một anh đâu.
    ( Tôi nói số chung, chứ không anh lại bảo cũng có người yêu cộng sản. Như lý luận mọi người ôm chân Mỹ)
    Trăng Nguyên Sơ của Nam Dao cũng mang ý tưởng chán ghét sâu sắc mà rất đời thường, như một tiếng chuông cảnh tỉnh đến mọi độc giả trong nước….
    Mà sao anh cay cú Nam Dao ?

  • Nguyễn Tu Thư says:

    Sau khi đọc những phản hồi cuả bạn đọc DaMau về sự cố Trăng Nguyên Sơ, tôi xin thưa một vài thắc mắc :
    Thứ nhất, nhà văn Nam Dao (ND) theo CS từ hồi nào: năm 63? Chiếu tiểu sử, lúc đó ông ta mới 18 tuổi, lại như ông ta xác định, như ông Nguyễn Huệ Mai (NHM) trích từ hồi ký của ND :
    • Trong hồi ký “Việt Nam, con người từ những bóng ma”, Nam Dao viết:
    “Ði từ miền Nam, lại thuộc thành phần quốc gia có nòi, di cư và chống cộng, nên bức thư tôi báo cho cha đẻ cũng như bố nuôi tôi biết rằng tôi ủng hộ Lực lượng thứ ba và Mặt Trận Giải Phóng miền Nam có lẽ là vết cắt bật máu đầu tiên giữa tôi và những người ruột thịt. Với cha đẻ, vết cắt đó không bao giờ lành. Về nước năm 77, cứ mỗi lần tôi có mặt là cả gia đình tôi bỗng nhiên kiệm lời, có nói với nhau thì nói thầm, và tuy không nói ra nhưng tôi hiểu bấy giờ tôi là những kẻ phía bên kia – mang đủ tính tam vô: vô gia đình, vô tổ quốc, vô tôn giáo – và gia đình tôi nếu không thù thì cũng oán tôi, một thằng Việt Cộng, đúng là nuôi ong tay áo.”
    Nhưng trích một đoạn, không đầu không đuôi, thì tin thế nào? Giả như khi 2 ngàn năm trước người ta ném đá giết đàn bà mãi dâm, Chúa Giê-Su ‘’ Ai là kẻ nghĩ mình thực sự trong trắng vô tội, thì hãy ném đá đi! ‘’ mà đời sau chỉ trích ‘’ hãy ném đá đi ! ‘’ thì…ôi thôi! Nhưng chớ nói càn, tôi đi tìm đọc cái hồi ký nói trên, và lạ thay, tôi thấy nó trên http://www.doi-thoai.com/tacgia_namdao.html, Diễn Đàn Đối Lập với Nhà Nước và Đảng Cộng Sản Việt Nam, trong đó đủ tên tuổi bất trị như Bùi Minh Quốc, Hà Sĩ Phu, Hoàng Minh Chính …trong nước, và Nguyễn Minh Cần, Bùi Tín…ở hải ngoại.

    Quả thật lạ! ND ôm chân CS à?

    Nhân nghỉ cuối tuần, tôi mon men vào đọc văn bản. Lời nói đầu của ND ( xin trích nguyên bản) :
    Độc Lập quốc gia? Thống Nhất đất nước? Giải Phóng dân tộc? Thực chất những tiêu ngữ kia là gì trên cơ sở những sử liệu hiện có? Sau 30 năm chiến tranh, dân tộc Việt Nam được gì, mất gì? Sau 30 năm từ ngày 30-04-75, Tự Do đâu? Hạnh Phúc đâu? Không thể không hỏi có phải xương máu hàng chục triệu con người xưa kia đổ ra là chỉ để phục vụ cho một nền quyền lực độc tôn chuyên chế? Xin đừng xử dụng những tiêu ngữ Độc Lập-Thống Nhất-Giải Phóng để tự tâng công rồi chụp lên đầu mọi công dân một vòng kim cô xiết lại không cho ai có cái quyền tư duy tự do trên những vấn nạn của một xã hội đang chông chênh trên vực bờ hủy diệt…
    Tôi đọc, và xin thưa ngay, đây là 1 bút ký đâu đó hơn trăm trang, rất ít nói đến mình mà đề cập những vấn đề nóng bỏng, kết án một nền quyển lực độc tôn chuyên chế đã lạm dụng những tiêu ngữ Độc Lập, Thống Nhất, Giải Phóng để áp đặt cái vòng kim cô cướp đi Tự Do và Hạnh Phúc- là cái quyền Con Người- và là nền tảng một xã hội văn minh.

    Bút ký này khiến tôi có cảm tưởng nếu ND ôm chân CS thì là để vật cho nó ngã! Than ôi, ở đây chúng ta thấy cái chất ngây thơ của ND, như ông NHMai châm chích.
    Tôi lại ‘’ đành’’ đọc Vài lời …cho 1 số phận của ND. Quả ông có viết như ông NHM trích, nhưng coi bộ ND mỉa mai, nói xéo, cạnh khoé…Ban Tư Tưởng của ĐCSVN, với mục đích cảnh báo Việt Kiều coi chừng đừng có nghị quyết này nọ chỉ để hút đô-la, chứ mà mang tư tưởng chất xám này nọ nhập khẩu thì…đừng hòng!

    ND quả ngây thơ cụ!

    Nhưng nếu tôi nhìn ra thì có phải ông NHM nhìn không ra không? Đọc NHM, tôi thấy ông có trình độ lắm, chắc hẳn thủ đắc ‘’ nghiệp vụ’’ chứ không phải là ‘’tay mơ’’ đâu! Cứ xem cách ông phản bác, châm chọc và trích dẫn thì biết. Vậy, ông nhắm gì khi xoáy mũi dùi vào cá nhân ông ND? Tôi có cảm tưởng như là để ‘’ đánh lạc’’. Lẽ ra là suy ngẫm về chuyện Damau đề nghị cùng động não về vấn đề Kiểm Duyệt ( tức cướp quyền Tư Duy, Ngôn Luận ở Việt Nam), và Trách Nhiệm của Văn Nghệ Sĩ trước một xã hội mà, tôi (cũng) trích ND :
    … môi trường đạo lý rễu rã ( báo chí Việt Nam hàng ngày nói ra rả ), hy vọng tái tạo một xã hội làm người với nhau vẫn còn. Vật bảo quốc hộ dân trong TNS là ý thức thôi đừng chiếm của người làm tư hữu, tỉ như chiếm nhà, cướp đất, lấn sông, bán biển… thậm chí chiếm hữu cả tình yêu là phạm vi phi vật thể…Quí vị nào đó đọc đúng cung cách lề bên phải ( tức hữu khuynh trong một nền tư bản rừng rú chỉ còn ăn cướp ăn cắp) hẳn phải nhắm một mắt, thấy một chiều, và là chiều dẫn xuống đáy vực…

    Hy vọng những cái … của tôi không phản ý tác giả. Nhưng chết, tôi vẫn chưa đọc hết TNS trên kệ sách, vì phải bỏ thời gian ra đọc ‘’ Việt Nam, con người từ những bóng ma’’ . Xin cám ơn ông NHM : nhờ ông, tôi có dịp rà qua 1 văn bản khiến tôi càng bức xúc về cái tiền đồ một dân tộc khốn khổ đang bị lấn đất cướp biển.

    Nhưng tôi sẽ đọc cái TNS của ông ND đa sự và nhiễu chuyện này xem sao!

    Đa tạ đã đọc những dòng chữ một ngày cuối tuần, và thứ cho tôi cái tội ‘’ trích dẫn’’ lang bang

    N- TU THƯ

  • Nguyễn Huệ Mai says:

    Phản chiến là muốn chấm dứt chiến tranh, ngưng đổ máu, chứ không phải là ủng hộ chiến tranh và gây đổ máu thêm.

    Tôi không nói ông Nam Dao “mặc đồ bà ba đen, cầm mã tấu, mang súng AK, giật mìn, pháo kích, đào hầm chông, chặt đầu đồng bào”, nhưng ông ta đã sẵn sàng dứt bỏ cả quan hệ gia đình, cha mẹ, anh chị em, để chạy theo ủng hộ những kẻ đó. Ủng hộ những kẻ đó thì tuyệt đối không phải là “phản chiến”.

    Trong hồi ký “Việt Nam, con người từ những bóng ma”, Nam Dao viết:
    “Ði từ miền Nam, lại thuộc thành phần quốc gia có nòi, di cư và chống cộng, nên bức thư tôi báo cho cha đẻ cũng như bố nuôi tôi biết rằng tôi ủng hộ Lực lượng thứ ba và Mặt Trận Giải Phóng miền Nam có lẽ là vết cắt bật máu đầu tiên giữa tôi và những người ruột thịt. Với cha đẻ, vết cắt đó không bao giờ lành. Về nước năm 77, cứ mỗi lần tôi có mặt là cả gia đình tôi bỗng nhiên kiệm lời, có nói với nhau thì nói thầm, và tuy không nói ra nhưng tôi hiểu bấy giờ tôi là những kẻ phía bên kia – mang đủ tính tam vô: vô gia đình, vô tổ quốc, vô tôn giáo – và gia đình tôi nếu không thù thì cũng oán tôi, một thằng Việt Cộng, đúng là nuôi ong tay áo.”

    Vân Hải viết:
    “Thời mọi người ôm chân Mỹ kiếm danh lợi, thì anh chống Mỹ. Sau 75 anh vể VN với tinh thần xây dựng chứ không xu nịnh, toa rập cường quyền.”

    Viết như vậy là tự mâu thuẫn. Nếu vào cái thời có nhiều kẻ (chứ không phải “mọi người” như Vân Hải nói) ôm chân Mỹ, thì Nam Dao chống Mỹ; vậy vào cái thời sau “giải phóng”, có nhiều kẻ ôm chân Cộng Sản, thì sao Nam Dao không chống Cộng, mà lại cũng nhảy vào ôm chân Cộng Sản?

    A ha! Lạ quá! “Trí thức phản chiến” thì “ngây thơ”. Và vì “ngây thơ” nên theo Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam và ôm chân Cộng Sản.

    Nghe mủi lòng quá.

  • Hieu Ky says:

    Xin Nguyen Hue Mai đừng có bức xúc như vậy. Trước tiên xin đọc lại những gì Hieuky tôi viết:

    “Nếu như Nguyen Hue Mai đúng thì nhà văn Nam Dao còn rất trẻ vào năm 1963, ông có thể rất lý tưởng và rất ngây thơ cũng như những người cùng trang lứa ở miền Nam hay miền Bắc, theo quốc gia hay theo cộng sản.”
    Tôi không có nói (mà cũng không tin) là Nguyen Hue Mai đúng, chỉ nói là “nếu đúng” là nhà văn Nam Dao theo MTGPMN vào năm 1963 thì chắc là vào lúc ông còn trẻ, ngây thơ và lý tưởng.

    Câu kế tiếp “Về những diễn biến sau năm 75, theo tôi nghĩ, nhà văn Nam Dao và nhiều người khác thuộc thành phần trí thức phản chiến quả thật có ngây thơ,…” là của Hieuky tôi, theo đó tôi nhận định nhà văn Nam Dao là một trí thức phản chiến, cớ gì mà Nguyen Hue Mai phải nhảy dựng lên như vậy? Tôi không biết trong thời chiến tranh ông Nam Dao ở đâu, có “mặc đồ bà ba đen, cầm mã tấu, mang súng AK, giật mìn, pháo kích, đào hầm chông, chặt đầu đồng bào” hay không, nhưng Nguyen Hue Mai thuộc nằm lòng bài ca MTGPMN với “HẬN THÙ NGẤT TRỜI” là điều có thể chứng minh được.

    Sẵn đây xin hỏi Nguyen Hue Mai có biết lý luận “người rơm” là gì không?

    Hieuky

  • Vân Hải says:

    Tôi đọc ý kiến của Huệ Mai thấy được cái hạn chế của một người mang định kiến “hai bờ, hai trận tuyến” rất lỗi thời như nhà cầm quyền muốn áp đặt chính trị vào văn chương vậy.
    Thật ra, trong thời chống Mỹ thế hệ trẻ chúng tôi ở ngoài Bắc bị bưng bít, kém thông tin nên suy nghĩ và hành động được dẫn dắt theo ý nhà cầm quyền. Còn trong Nam tự do hơn nên có nhiều thông tin, có nhiều lựa chọn. Và chính sự lựa chọn tham gia vào phong trào chống chiến tranh hồi đó thì đâu có phải một Nam Dao ?
    Ngay cả Trịnh Công Sơn – nhạc sỹ thiên tài cũng rơi vào lựa chọn đó và cay đắng nhận ra điều đó sau 75. Nhưng nếu TCS sinh ra và lớn lến ở phần đất phiá Bắc thì đã chẳng có một Trịnh Công Sơn. Dù ông ta có thiên tài đi nữa thì cũng đi cải tạo trung ương hay chết rấp ở xó xỉnh nào…
    Làm gì có chuyện nhạc phản chiến kiểu đó ? Và ai cho phép nói khác nhà cầm quyền ?
    Mỗi cá nhân chúng ta luôn phụ thuộc vào cơ duyên, vào những thăng trầm cuả dân tôc trong miền đất mình đã và đang sống.
    Vậy, nếu đọc giữa hai hàng chữ cuả Huệ Mai. Ta thấy nhà Văn Nam Dao là một người yêu nước, có chí khí, có nhân cách, dám dấn thân và không nịnh bợ cường quyền kiếm danh, kiếm lợi.
    Thời mọi người ôm chân Mỹ kiếm danh lợi, thì anh chống Mỹ. Sau 75 anh vể VN với tinh thần xây dựng chứ không xu nịnh, toa rập cường quyền. Nếu không muốn nói rằng anh chống lại những giáo điều cuả họ. Nếu anh xu nịnh họ, thì đã khác !
    Tại sao những người viết văn trong nước và hải ngoại lại không được đến với độc giả chung ?
    Còn Trăng Nguyên Sơ, tôi đã được đọc. Tôi chẳng thấy gì là bôi đen bôi nhọ xã hội VN như cục xuất bản đã thông cáo.
    Thật ra trong một xã hội tha hoá như ở VN. Tham nhũng, lãng phí như quốc nạn. Dối trá, lưà lọc, bia rượu say sưa, đĩ điếm đi vào từng ngõ ngách. Văn hoá phong bì vào cả nhà thương, trường học, đám ma, chùa chiền, đình, miếu…. Niềm tin tôn giáo hoá thành những mê tín dị đoan rất ngây ngô, ấu trĩ….Những người cầm quyền trưởng thượng trong làng, trong thôn ăn chặn từng đồng cứu tế cuả cô nhi, quả phụ. Thậm chí chặn ăn cả những gia đình liệt sỹ, thương binh đến những tượng đài tôn kính….( Qua đài báo trong nước, chứ không phải luận điệu tuyên truyền của bọn phản động nước ngoài )
    Vậy thì, những tình tiết trong Trăng Nguyên Sơ được đưa ra để dẫn dắt câu chuyện so với đài báo hàng ngày vẫn còn nhẹ nhõm lắm.
    Nhất là trong Trăng Nguyên Sơ tác giả luôn có cái nhìn yêu thương, trân trọng. Yêu thương trân trọng với cả tiếng khóc, nụ cười của những người cùng khổ từ đưá trẻ ăn xin đến những người bán phấn, mua hương.
    Trong khi xoáy vào tim ta những nỗi đau đời. Cho mình nhìn lại chính mình, (như phê và tự phê)…Ta lại thấy tác giả đã mở ra một tương lai chân thiện khá sáng sủa cho những lớp người bần cùng đói rách…
    Vậy, Trăng Nguyên Sơ mang thông điệp nhân bản đáng cho mỗi độc giả chúng ta suy gẫm.
    Cảm ơn nhà văn Nam Dao

  • A ha! Theo Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam là “phản chiến”, “ngây thơ”, “dễ thương”? Hay quá!

    Đây là lời bài ca Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam mà tất cả những người trong Mặt Trận phải thuộc nằm lòng:

    Giải phóng miền Nam, chúng ta cùng quyết tiến bước.
    Diệt Đế quốc Mỹ, phá tan bè lũ bán nước.
    ÔI XƯƠNG TAN MÁU RƠI, LÒNG HẬN THÙ NGẤT TRỜI.
    Sông núi bao nhiêu năm cắt rời.
    Đây Cửu Long hùng tráng, Đây Trường Sơn vinh quang.
    Thúc giục đoàn ta XUNG PHONG ĐI GIẾT THÙ.
    Vai sát vai chung một bóng cờ.
    Vùng lên! Nhân dân miền Nam anh hùng!
    Vùng lên! Xông pha vượt qua bão bùng.
    Thề cứu lấy nước nhà! Thề hy sinh đến cùng!
    CẦM GƯƠM, ÔM SÚNG, XÔNG TỚI!
    Vận nước đã đến rồi. Bình minh chiếu khắp nơi.
    Nguyện xây non nước sáng tươi muôn đời.

    Ông Hieu Ky ơi,
    XƯƠNG TAN MÁU RƠI, HẬN THÙ NGẤT TRỜI, XUNG PHONG ĐI GIẾT THÙ, CẦM GƯƠM, ÔM SÚNG, XÔNG TỚI!

    “PHẢN CHIẾN” là thế đấy!

    Ai đã mặc đồ bà ba đen, cầm mã tấu, mang súng AK, giật mìn, pháo kích, đào hầm chông, chặt đầu đồng bào? Đoàn viên Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam!

    Ai đã tiếp tay với bộ đội Bắc Việt tàn sát và chôn sống hàng ngàn đồng bào ở Huế trong Tết Mậu Thân? Đoàn viên Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam!

    Còn nữa… XƯƠNG TAN MÁU RƠI… kể sao cho xiết.
    Họ là người “phản chiến” đấy ông!
    Họ “ngây thơ” lắm ông à!
    Họ “dễ thương” lắm ông à!
    Cảm ơn ông.

  • Hieu Ky says:

    Nguyen Hue Mai viet:
    Ông Nam Dao ơi, ông mà ngây thơ như thế à? Ông theo Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam từ năm 1963. Rồi ông du học, đứng ra làm mấy tờ báo thân Cộng ở Canada. Sau năm 1975 ông quay về Việt Nam, hợp tác với chế độ Lê Duẩn, vân vân và vân vân.

    Nếu như Nguyen Hue Mai đúng thì nhà văn Nam Dao còn rất trẻ vào năm 1963, ông có thể rất lý tưởng và rất ngây thơ cũng như những người cùng trang lứa ở miền Nam hay miền Bắc, theo quốc gia hay theo cộng sản. Về những diễn biến sau năm 75, theo tôi nghĩ, nhà văn Nam Dao và nhiều người khác thuộc thành phần trí thức phản chiến quả thật có ngây thơ, không phải vì họ không nhìn ra bản chất CS sau này mà vì họ vẫn tiếp tục tin tưởng vào khả năng thay đổi tình thế của chính họ. Nếu vậy thì đây là một ngây thơ “dễ thương” hơn là đáng trách.

    Thái độ dè bĩu của Nguyen Hue Mai có phần hợm hĩnh và bất công cho giới phản chiến nói chung và nhà văn Nam Dao nói riêng.

    Hieuky

  • Nguyễn Huệ Mai says:

    Ông Nam Dao viết: “Thời gian viết xong Trăng Nguyên Sơ (TNS), đọc báo thấy có nghị quyết này nọ khuyến khích người Việt ở hải ngoại gửi đô-la, mua nhà (có điều kiện để đàng hoàng hợp pháp), đóng góp “chất xám” vào công cuộc xây dựng đất nước…, tôi đã hồ hởi, biết đâu đất nước Việt Nam đang thay đổi.”

    Ông Nam Dao ơi, ông mà ngây thơ như thế à? Ông theo Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam từ năm 1963. Rồi ông du học, đứng ra làm mấy tờ báo thân Cộng ở Canada. Sau năm 1975 ông quay về Việt Nam, hợp tác với chế độ Lê Duẩn, vân vân và vân vân. Ông đã chứng kiến quá nhiều trò ma mãnh đểu cáng của Đảng và Nhà nước CS, chứ ông đâu phải là thanh niên mới lớn lơ mơ bỡ ngỡ chưa về nước lần nào.

    Ông Nam Dao ơi, cái dạng nhà văn Việt kiều chạy về nước lân la xin xuất bản chẳng phải chỉ có một mình ông. Họ cũng chẳng có ai “ngây thơ” như ông cả. Nếu tác phẩm được Nhà nước cho xuất bản, thì họ vênh vang. Nếu có gì trục trặc, thì họ lại giở cái giọng “vì tôi là nhà văn phản kháng nên sách của tôi bị thu hồi”!

    Ông Nam Dao ơi, chúng tôi chán xem cái trò này lắm rồi.

    Đấy, sách của ông vẫn bày bán ở nhà Sách Đông Tây, 32 Bà Triệu, Hà Nội. Ông làm ơn chấm dứt cái vở kịch phản kháng của ông và ăn mừng, nhé ông.

  • Vương Chung says:

    Hôm qua tôi có ghé qua nhà Sách Đông Tây 32 Bà Triệu Hà Nội và nhìn thấy cuốn Trăng Nguyên Sơ của tác giả Nam Dao được bày bán công khai và trịnh trọng trên quầy sách.
    Tôi bèn lân la hỏi thăm cô gái bán sách, thì cô ngạc nhiên và cho hay cuốn này không thấy cấm đoán chi hết, vẫn bày, vẫn bán, vẫn mua.
    Như thế, tôi võ đoán là quyết định thu hồi ngớ ngẩn nêu trên chỉ là ý tưởng bốc đồng của một cá nhân không bình thường nào đó trong một phút giây cũng bất thường và tiếc thay ông cục trưởng Nguyễn Kiểm đã vội ký mặc dù chưa… kiểm. Rồi thì những đầu óc bình thường khác trong bộ máy cũng nhận ra sai lầm, và lại vui vẻ cho tác phẩm tái xuất giang hồ.
    Tuy nhiên, hơi quê nên không có văn bản bổ sung nào. Cứ âm thầm lặng lẽ thôi.
    Nhưng thế cũng còn tốt chán.
    Tóm lại, nếu ở Hà Nội, quý anh chị vẫn vô tư mua được sách.

  • hcm says:

    Nếu bây giờ đem các tác phẩm như “cái sân gạch” “tắt đèn” “Bỉ vỏ” … đem ra đọc có khác gì TNS đâu. NẾu chiếu theo công văn trên thì Ngô Tất Tố, Nguyễn Công Hoan chắc cũng không được xúât bản vì dám viết hiện thực phê phán. Giống như “Cánh Đồng Bất Tận” vậy thôi. Mong rằng có nhiều văn bản văn chương như vậy vì thực tế xã hội này có tốt đẹp gì đâu. người ra cái văn bản đó cũng là một loại “Bá Kiến hện đại” thôi

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)