tác phẩm của Mel Bochner tại Viện Bảo Tàng Serralves- Bồ Đào Nha
Mel Bochner là một trong những người tiên phong trong Nghệ Thuật Khái Niệm (Conceptual Art), với khuynh hướng đưa ngôn ngữ vào …
như tin đã đưa, bề ngang con đường chính của thị trấn
Thì Là vẫn đang nở ra từng ngày
trưa nay, chủ nhiệm Thì Là thừa nhận căn nhà của ông
giờ đã nằm ở giữa đường.
Dưới mắt chúng ta, tất cả sự vật đều bao hàm ý nghĩa lịch sử, chúng ít nhiều là kết hợp một chuỗi lô-gíc những biến cố, những thái độ, những việc làm. Khi còn ở tuổi thiếu niên, tôi nhớ thật rõ niên đại những tác phẩm tôi ưa thích.
Thầy Lưu Vân đưa mắt nhìn cô giống như nhìn một tảng đá trên núi hay nhìn một gốc cây khô và thản nhiên xếp bằng ngồi xuống nhắm mắt tham thiền.
Nhưng thầy có hay đâu rằng thầy đã gặp phải nghiệt duyên của mình.
đó là hiện tượng đang xảy ra tại thị trấn
Thì Là – tin từ chủ nhiệm thị trấn cho biết
chiều qua
theo đó, con đường nối Thì Là tới Mà cứ
mỗi ngày nở ra theo bề ngang với tốc độ
A slow music. It’s not solitude
invisible and knowing where to go.
The colorful walls mute as they are,
the chorus spreads slowly in a circle.
Những người cầm quyền nhà Hán mà chôn ở [Bắc Việt Nam] là người đã được ổn định trong kinh tế và xã hội địa phương. Trước kia, họ đến định cư ở những vùng đồng bằng thịnh vượng ở Bắc Việt Nam và không có ý định trở về Trung Hoa nữa. Nay được chôn ở đấy có nghĩa họ đã nhận Việt Nam là quê hương,
Tôi rất tôn trọng phản ứng của độc giả sau khi họ đã đọc bài tôi; đằng khác, tôi vẫn tin rằng giá trị của một bài viết ở ngay những dòng đã viết ra. Cũng theo chủ trương và thiển ý của tôi, người viết không nên tức giận khi người đọc không đồng ý với mình. Đã viết, đã tham dự trường văn trận bút thì phải chấp nhận lời khen hay chê. Viết để mưu cầu người đoc đồng ý với mình thì nên bẻ bút. Ở trường hợp độc giả Phùng Nguyễn, tôi tôn trọng quyền phát biểu của ông.
Bên trong căn phòng này là một thế giới khác.
Những người đàn ông đã lạc vào căn phòng đó, với những tấm rèm lụa hồng và tím. Mùi nến hương biển xanh mơn man vỗ về những nỗi niềm của họ. Và thứ nhạc du dương chết người, nức nở, nghẹn ngào quyến nghĩ về dĩ vãng xa xăm.
đã hút sâu trong vòng
tay khát,
từng giọt thời gian trở mình
bằng sự va đập của hơi
nóng, mỗi nụ
hôn là một lằn roi cứa sâu vào hạnh phúc
bà đang giận dữ, vì đã dạy
hết mọi điều, đã chuẩn bị cho mình
thật kỹ như một con gà,
đã bó chân và cánh và được phết mật để cho vào lò.
Bà không thể hiểu nổi sự hoang mang.
Câu chuyện ấy mẹ tôi kể tôi nghe tự hồi nào nhỉ? Không thể nhớ. Thỉnh thoảng nó xuất hiện loáng thoáng trong mớ ký ức mịt mờ của tôi về thời thơ ấu. Mà tự cái thuở xa vời vợi ấy bây giờ có cố nhớ lại cũng chẳng thể nhớ rõ mà đoan chắc chuyện gì. Chẳng hạn có chắc gì mẹ tôi đã trực tiếp kể chuyện ấy cho tôi nghe?
Cô gái phơi phới bước lên xe
Một mùa xuân bên ngoài tràn vào
Những ông già bà cả đỏ mặt nhìn nhau
Bác tài tự soi mình trong gương
Quá nhiều điều không thể viết xuống mà cũng không thể giữ mãi!
Thân mình hắn cứng lại bởi một chuyện đang xảy ra ở xa
mặc dù cái túi hành lý khác thường đập như một trái tim.
Adam Michnik, một nhà báo Ba Lan đấu tranh cho dân chủ hai thập niên trước có lần viết, “Nếu bạn muốn có tự do ngôn luận ư? Đừng sợ hãi. Hãy nói lên. Bạn muốn có tự do tư tưởng? Hãy thực thi tự do tư tưởng cho mình.” Câu nói quen thuộc này hẵn phải còn đúng cho tất cả những người Việt Nam muốn có tự do tư tưởng và ngôn luận, dù ở trong nước hay ở hải ngoại.
mỗ mò sò ở bến sông
(tự ý đục bỏ) bờ mông của nàng
xuất thơ tự kiểm duyệt hàng
vẫn còn sợ đảng bắt mang phê bình
Cũng có những nhà thơ đích thực bị lịch sử lôi cuốn đến nỗi lớn tiếng phủ nhận những “lời ru” để hăng hái “đập bàn quát tháo”. Xuân Diệu là một ví dụ. Chế Lan Viên là một ví dụ khác. Cả hai nhà thơ lớn của thi ca Việt Nam đều đã nằm xuống. Cả hai về già chỉ muốn nhớ lại họ là tác giả của những lời ru.
Mọi người đều có quyền tự do ngôn luận; quyền này bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến mọi loại tin tức và ý kiến, không phân biệt ranh giới, bằng truyền miệng, bằng chữ viết hoặc bằng bản in, bằng hình thức nghệ thuật, hoặc thông qua bất cứ phương tiện truyền thông đại chúng nào khác theo sự lựa chọn của mình.
Soi phố thị thấy ngậm ngùi
Lấn nhau chạy đến hết đời biệt tăm
Soi quanh qua chỗ sẽ nằm
Thấy con trùng đã tri âm bao giờ
Soi lui thiên cổ bơ vơ
Soi tương lai thấy mờ mờ hư vô
Tắt đuốc nhắm mắt ngây ngô
Chân này bước lộn vào mồ chân kia.
Mà sao cứ phải “nheo mắt” “nhếch mép cười” với “gật đầu”, ra vẻ thân thiện với nhau làm cái gì cơ chứ. Từ lâu rồi, gã đã đâu có thích, có chờ đợi gì một cử chỉ có tính chất gần gũi như vậy của đồng loại. Cứ bất động, cứ dửng dưng, cứ vô cảm, thờ ơ, coi nhau như gỗ, như đá, như đã ở thế giới bên kia như thế có khi lại hay hơn.
Bà Borton không thể chấp nhận chuyện người miền Nam bỏ nước ra đi vì chống chế độ Cộng Sản … cho nên bà đã định nghĩa chuyến ra đi này qua lý do kinh tế, người miển Nam, vì lệ thuộc vào ngoại bang, không quen được cách sống độc lập nhưng khắc khổ của “các anh hùng cách mạng,” đã liều thân vượt biển …. Chuyện bóp méo sự thật qua những đưa đẩy thức thời, sẽ chính là chuyện “gậy ông đập lưng ông.”
Với tôi, là một họa sĩ, khi triển lãm, có thành công hay thất bại thì điều này không thể bắt tôi ngưng vẽ, tất cả những lời phê bình không thể làm cho tiếng chim ngưng hót! Tôi vẫn thế, như chim, hót giọng của mình. Tôi biết rằng khi tôi uốn éo giọng hót để sống được với đời, thì ngay giờ khắc đó tôi giãy chết. Tôi có một niềm tin tuyệt đối rằng: cái đẹp mãi mãi được tôn vinh, sự thật và lẽ phải sẽ chiến thắng!
Em ơi, nhớ mới hôm nào
Mẹ ôm em nhẹ cắn vào tóc non
Tóc non bao giờ cũng thơm
Hai con mắt nhỏ mở tròn thơ ngây
Em ơi, mây trắng bay hoài
Khi chưa em đã đi đầy không gian
Đàn đàn mây trắng đàn đàn
Trăm ông đầu bạc hàng hàng nắm tay
LTS:
Kiểm duyệt nghệ thuật dựa trên quan điểm đạo đức, tôn giáo, truyền thống dưới nhiều hình thức là một điều phổ cập trong nhiều xã hội khác nhau, không chỉ riêng ở Việt Nam. Chùm tranh khỏa thân của họa sĩ Nguyễn Kim Đính dưới đây nằm dưới sự khống chế của hình thức kiểm duyệt này, nhân danh “thuần phong mỹ tục”.
Sau khi coi những con thú Amazon
con báo lớn đang nằm nghỉ
màu vàng với những đốm đen tứ giác
những con khỉ tí hon đánh nhau vờ vĩnh
giữa những nhánh cây
Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, chế độ kiểm duyệt văn hóa phẩm chỉ có ở miền Nam, miền Bắc không có kiểm duyệt.
Nhìn chung trên thế giới, một số quốc gia có chế độ kiểm duyệt đều thuộc “thế giới tự do”, các quốc gia cộng sản trước đây và bây giờ không có kiểm duyệt.
Trong bài “Bây giờ tôi hát Lạc quan đen?” trên Hội luận, anh đã đề cập đến khả năng “vong thân” của các tác giả hải ngoại muốn tác phẩm mình được xuất bản trong nước. Trong khi phát biểu của anh trong “Bây giờ tôi hát lạc quan đen?” không nhất thiết mâu thuẫn với chuyện anh cho phép ấn hành Trăng Nguyên Sơ trong nước, độc giả có thể đặt câu hỏi tại sao anh lại đi làm một việc mà chính anh đã cảnh báo người khác. Câu trả lời của anh là gì?
mỗi lần một ý thơ hiện lên
tôi dẹp liền mớ ký ức sang một bên
– chả dại gì soi vào đấy nữa.
… tôi đi cho đến khi cặp giò…
New Comments