Tìm hiểu từ-ngữ gốc “Hán” (phần 3/4)

Chưa thoả mãn với hình thức chuyển tự, người Việt thuộc giới Nho sinh uyên bác đã tìm cách thoát khỏi ảnh hưởng trực tiếp của người Tàu nên đã sáng chế ra chữ Nôm. “Nôm” nghĩa là nói theo lối đơn giản, bình dân “nói nôm na”.

Từ Donald Trump đến Nobel Prize

Donald Trump đã vô cùng xuất sắc đóng đúng vai trò giọt nước làm tràn ly. Qua lời nói việc làm không cần che đậy, đóng kịch, một Hoàng Đế cởi truồng lộ nguyên hình hài trong bộ áo truyền thông trong suốt, người nhiều máu khôi hài cười thoả thích, người chín chắn che mặt trầm tư, xét lại chính mình. Phải làm gì?

Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 2/4)

Khi tiếng Tàu du nhập vào tiếng Việt để làm giàu cho kho tàng từ vựng của nước mình, người Việt thường thay đổi từ cách dùng chữ đến âm đọc để phù hợp với tinh thần người Việt. Nói cách khác, người Việt đã “Việt hoá” chữ Tàu chuyển tự, về mặt “ngữ âm” bằng nhiều cách.

Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 1/4)

Sự tiếp xúc giữa hai ngôn ngữ và dùng xen lẫn trong vài trường hợp là chuyện bình thường của cả thế giới; tuy nhiên, trường hợp của Việt và Tàu thành hình trên căn bản khá “bất thường”, tức là bị áp đặt…

TRẦN DẠ TỪ, THUỞ LÀM THƠ YÊU EM

Xã hội miền Nam, dưới một chế độ nay đã hoàn toàn biến mất, ngày ấy trong chiến tranh, đầy những khiếm khuyết, những âm mưu, những lầm lỗi, vẫn là một nền dân chủ đang hoàn thiện, vẫn là một xã hội có tính chất dân sự cao nhất cho đến nay, chưa hề được đánh giá một cách công bằng, thì nay đã được thơ ca [Trần Dạ Từ] nhìn nhận lại.

Đi xem Thánh Nữ Đồng Trinh ở Nepal

Sở dĩ tôi nhắc đến Thánh Nữ Tiểu Siêu của Kim Dung vì xin thưa với bạn trong chuyến viếng thăm Nepal gần đây, tôi được đoàn du lịch dẫn đi xem Thánh Nữ Đồng Trinh (Kumari) của họ tại thủ đô Kathmandu, Nepal.

Tia Sáng Rọi Vào Quá KHứ Bị Lãng Quên (kỳ 2/2)

thời kỳ văn minh đồ đá đầu tiên của miền bắc nước Tàu, thường được gọi là Yangshao, xuất phát từ văn hoá Hoà Bình trước đó mà có. Đó là một nhánh của văn hoá Hoà Bình di chuyển từ vùng bắc ĐNÁ lên mạn bắc trong khoảng thiên niên kỷ thứ sáu hay thứ bảy trước công nguyên.

Tia Sáng Rọi Vào Quá Khứ Bị Lãng Quên (kỳ 1/2)

Năm 1952 Carl Sauer, nhà nghiên cứu về địa lý, đi một bước xa hơn. Ông đặt giả thuyết rằng những loại cây trồng đầu tiên trên thế giới xuất hiện tại vùng ĐNÁ. Ông nghĩ rằng việc trồng cây do các người sinh sống tại chỗ thực hiện rất sớm, trước cả thời kỳ Đông Sơn. Đó là người Hoà Bình. Lúc ấy các nhà khảo cổ đều không để tâm đến lý thuyết của Sauer.

Tình yêu

Mỗi người cảm nhận và trải nghiệm tình yêu một cách ít nhiều khác nhau với mọi người khác. Tình yêu của mỗi cá nhân là kết quả tổng hợp của các ảnh hưởng tâm sinh lý, phong tục tập quán và điều kiện môi trường…

Trần Nhuận Minh, Lịch Sử và Số Phận

Một tuyên ngôn kín đáo, khéo léo, nhưng kiên nhẫn, tiếp tục hiện diện quanh chúng ta. Thơ của anh cố gắng đi xuyên qua giữa những mặt cắt khác nhau, cố gắng giữ sự nguyên vẹn của ngôn ngữ để không bị trầy xước và tổn thương bởi một hiện thực mà anh không chấp nhận. Trần Nhuận Minh chọn phương cách của anh,

Huế

dĩ nhiên khi đến Huế thì tôi phải đi thăm viếng những cung điện và lăng tẩm. Vì không quen thuộc đường đi nước bước nên tôi quyết định mướn một chiếc xe riêng và một nhân viên hướng dẫn tại Trung Tâm Du Lịch Thành Phố để cùng đi với tôi đến các địa điểm trên.

Người hướng dẫn cho tôi là một cô gái lanh lợi hoạt bát khoảng 25, 26 tuổi. Cô làm việc rất tận tình và vui vẻ.

Chó và nguyên thủ quốc gia

Bạch Ốc là một nơi đặc biệt, nơi “nhĩ mục quan chiêm,” biểu tượng cho cả một nước lớn. Không phải bất cứ ai, cả người lẫn chó, dù có cơ may vào được đó, có thể yên ổn sống ở đó, theo ý mình; muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm, bất chấp khuôn khổ chuẩn mực truyền thống.

Anh em nhà họ Dương

Câu chuyện của anh em nhà họ Dương có vài tình tiết khiến tôi phải liên tưởng đến bộ tiểu thuyết cuối cùng của Dos, Anh em nhà Karamazov.

Nhân vật người cha, Fyodor Karamazov, hoàn toàn có thể được thay thế bằng một biểu tượng khác trong bối cảnh Việt Nam đương đại, một uy quyền thối nát nhưng vẫn thiêng liêng và bất khả xâm phạm

Tiễn chú Kiến Giang

Phần lớn các nạn nhân của những vụ trấn áp và thanh trừng trong nội bộ quyền lực ở tất cả các nước cộng sản trước đây và hiện tại đều chọn thái độ im lặng, hoặc để chờ một thế cờ mới, hoặc để mong một chữ bình an cho gia đình và bản thân. Không ít người từ địa ngục trở về lại sụp lạy dưới chân những chúa tể đã ném mình vào chỗ đó.

VÚ và MÔNG

Có những tác giả sử dụng bừa bãi thuyết tiến hóa như một dụng cụ siêu phàm hữu hiệu cho tất cả mọi lãnh vực, mọi sự kiện. Việc nầy dẫn đến những lỗ hổng trầm trọng trong lý luận và giải thích của họ. Họ không hiểu rằng thuyết tiến hóa chỉ áp dụng chính xác trong ranh giới nhất định của nó mà thôi.

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 5/5)

Qua hai lần tranh luận được sử sách ghi chép, chúng ta phát hiện cả hai lần Nguyễn Trãi đều có hành vi tấn công cá nhân (ad hominem) đối tượng tranh luận.(237) Vì vậy, nếu ngày nay phải chứng kiến hành động thay mặt quan tòa của giới “có chữ”, nên mỉm cười khoan thứ vì thói quen đó của trí thức Kinh có lịch sử hết sức sâu dầy.

Nguyễn Trãi có tự phát hiện điểm yếu của mình? Dường như có! Nhưng Ông phần nào xem đó là điểm mạnh

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 4/5)

Thụ phong tước hầu Quan Phục, Ức Trai thuộc nhóm 100 công thần hàng đầu. Trong kháng chiến, Nguyễn không phải là nhân vật số hai sau Lê Lợi dù có thể đặt Ông vào vị trí số một trong lịch sử văn hóa Việt Nam. Nên phân biệt sòng phẳng hai trường hoạt động.

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 3/5)

Nguyễn Trãi ca ngợi quan tướng nhà Minh từ vị trí thấp hơn. Ông buộc lòng làm thế hay thực lòng nghĩ thế?

Ức Trai vốn hiểu thời nên tùy thời. Năm 1417/1418, Hậu Trần đã bị tiêu diệt. Tình hình tương đối ổn định vì các toán nổi dậy rời rạc không đe dọa sự tồn tại của chính quyền Giao Chỉ. Nhóm Lam Sơn chưa trở thành lực lượng có thể gây chấn động nền móng cai trị vững vàng

NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (Phần 2/5)

Văn nhân họ Nguyễn bình yên với sách vở tùy thân, duyên do gì chỉ còn sót mươi đơn vị thơ trong đó chẳng bài nào thể hiện công việc thực tế của tác giả? Theo thiển ý, đa phần thơ Ức Trai sáng tác tại Trung nguyên đã bị tiêu hủy có chủ định. Ai thực hiện việc đó, vì mục đích gì xin được bàn sau.

NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (phần 1/5)

LTS: “Nguyễn Trãi: Bề tôi của bốn dòng Vua” của Lê Tư là một biên khảo công phu, dài hơi, dựng lại hành trạng của một trong những khuôn mặt chính trị và văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam là Nguyễn Trãi bằng cách phân tích thơ của ông mà tác giả xem như một thứ tự truyện, “tự truyện qua nhật ký thơ”, đồng thời đối chiếu với những dữ kiện lịch sử. Nguyễn Trãi ở đây có phần khác với Nguyễn Trãi mà ta thường biết qua sách sử,

Ý NHI, TRÁI TIM TỰ DO

Bài thơ giúp bạn đi tìm sự thật mà bạn chưa hề đánh mất. Sự chọn lựa giữa một bên là nhiệm vụ đối với xã hội, sự có ích của thơ ca, và một bên là vui thú riêng của ngôn ngữ, trẻ thơ, không mục đích, bao giờ cũng là lựa chọn khó khăn của người viết.

Vài cảm nghĩ về đề nghị cải tiến chữ Việt của Bùi Hiền

Chúng ta thấy ngay tác giả đã sai lầm khi dùng ký hiệu phiên âm làm chữ viết. Đây là điều vô cùng cấm kỵ. Thí dụ: ký hiệu [c] dùng để phiên âm các chữ có “ch”, như chúng ta thì phiên âm là [cuŋ͡m ta:]…

Biệt Ly trong Thơ

Biệt ly trong Tống Biệt Hành kéo dài lâu nhất so với bốn cảnh biệt ly khác sắp được nói đến dưới đây. Nó xẩy ra từ chiều hôm trước khi mấy người chị năn nỉ khuyên nhủ đứa em trai, từ sáng hôm nay khi đứa em gái nhỏ ngây thơ tay quấn chiếc khăn ngỡ ngàng chẳng biết vì sao anh lại bỏ nhà ra đi. Thời gian của biệt ly thì dài, nhưng cái cảm giác gieo vào lòng người đọc lại gấp rút, khẩn cấp, gắt gỏng.

SỰ THẬT

Ai cũng muốn tìm thấy, và đạt đến, sự thật. Sự thật do đó vô cùng quan trọng và quý báu. Tuy vậy, có câu nói “Sự thật sẽ giải thoát bạn, nhưng trước khi đó nó sẽ làm bạn vô cùng khổ sở!”

QUÀ

Bài viết nầy sẽ nói nhiều về quà sinh nhật và quà Giáng Sinh. Đó là vì chúng có những đặc tính đáng nói đến, và vì chúng “xảy ra” thường xuyên, đúng định kỳ hàng năm, không thay đổi, không ngừng nghỉ. Và kế đến là quà đi du lịch về.

Đằng sau người và việc trong bộ phim The Vietnam War (phần cuối)

Không có chuyện Mỹ đảo chánh ông Diệm để có thể đưa quân vào VN, một xác định “lộng giả thành chân” vẫn được nhắc đi nhắc lại về phía người Việt. Với chính quyền Kennedy, đảo chánh không phải để đưa quân vào VN, mà để có thể thắng Cộng Sản (họ cho rằng anh em ông Diệm là trở ngại cho tiến trình đạt chiến thắng).

Đằng sau người và việc trong bộ phim The Vietnam War (phần 2)

Vào thời gian Ông Diệm gạt bỏ tiến trình thảo luận về bầu cử để thống nhất, Sài Gòn đã phát động “Chiến dịch Tố Cộng” rầm rộ, từ thành thị tới nông thôn. Qua sách báo và các ban văn nghệ dân vận lưu động, không khí “Tố Cộng” rất sôi nổi. Ngoài mặt có vẻ thành công, nhưng tai hại ở chỗ nhiều người dân bị đẩy vào hoàn cảnh oán ghét chính quyền. Tại sao?

Đằng sau người và việc trong bộ phim The Vietnam War (phần 1)

Hai thập niên sau, Cộng Sản chiếm Nam VN, con bài domino đầu tiên đổ, chỉ có Miên, Lào, cùng đổ, các nước khác như Thái Lan, Miến Điện, Mã Lai, Singapore, Nam Dương, vẫn còn, khiến phe chống đối cho là thuyết Domino sai. Luận cứ này không vững …. Nếu Nam VN mất vào năm 1955, thuyết Domino vẫn có thể đúng.