Đại Cáo: Huyền Thoại về Vị Vua Khai Quốc Lê Lợi- Phần 1- Kỳ 1

Bình Ngô đại cáo, gọi gọn là Đại Cáo, có lẽ là văn bản được quan tâm nhất trong lịch sử văn học Việt Nam, không chỉ bởi người Việt mà còn bởi học giả ngoại quốc. Quan niệm về Đại Cáo thay đổi theo thời và không gian. Riêng ở Việt Nam, từ lúc văn bản được chuyển sang quốc ngữ, chủ yếu nó được đọc và hiểu dưới tán che của chủ nghĩa dân tộc. Góc nhìn đặc biệt cường điệu mang lại phấn chấn cho cả người giải thích lẫn người được giải thích, tuy nhiên, nhiều yếu tố quan trọng khác của văn bản vô tình bị bỏ qua. Bài viết này nhặt nhạnh những gì chìm lấp để dựng lại giá trị của Đại Cáo đúng như nó đã từng có.

Du Tử Lê, Mẹ Về Biển Đông

Sự phối hợp giữa các loại nhịp điệu làm bài thơ dài trở thành một trường ca giàu có, vừa cực tả giây phút hiện tại ở nhà quàn và nghĩa trang, vừa kể chuyện. Một nghệ thuật backstory tinh tế. Do sử dụng thơ giàu văn xuôi, thích ứng với lối kể chuyện…

đi tìm vài góc khuất trong văn chương trần thị ngh- phần 2: NGƯỜI TA KHÔNG SINH RA NHƯ LÀ, MÀ TRỞ NÊN, ĐÀN BÀ–HỘI CHỨNG NHÂN SINH & ÁC TÍNH

Như đã nói ngay từ đầu, đọc NgH là đọc văn hơn là đọc truyện hay đọc chuyện. Người không thích, đọc, chỉ thấy NgH viết nhăng viết cuội. Người thích, mới đọc, không rõ mình thích cái gì. Đọc rồi, thấm, bỗng tìm thấy ở cái văn phong này một hiệu ứng rất lạ: tất cả mọi thứ quan hệ tình cảm nhân sinh (tình yêu, tình bạn, tình gia đình, tình thầy trò…), quan hệ xã hội (tôn giáo, chính trị, văn nghệ, nghề nghiệp…), và cuối cùng, quan hệ với chính bản thân mình, từ lâu nay vốn mang một khuôn mặt êm ái, trơn tru, thân thiện, tình cảm bây giờ bỗng trở nên lỏi chỏi, rạn nứt, trục trặc và có lúc mang vẻ giả trá, ngụy tạo một cách lạ lùng. Nhất là vì, không có tác giả nào mà cái “tôi” được phơi bày một cách rạch ròi, chi li và tiêu cực trong văn chương đến vậy bằng NgH. Tất cả các nhân vật “tôi” dường như đều tự khỏa thân, bóc mẻ và cào xước chính mình.

Đi tìm vài góc khuất trong văn chương Trần Thị NgH – Phần 1: Gỏi Chữ- Lăng Ba Vi Bộ

Vài truyện sáng tác trong thời gian đầu (mà NgH gọi là thời kỳ quá độ, thí mạng cùi), còn tập trung hay xoay quanh một chủ điểm nào đó, nhưng càng về sau, trong các thời kỳ “biên độ”, “ế độ” và “cá độ”,[6] theo cách xếp đặt của NgH, truyện càng đa-tuyến, đa-đề-tài, tỏa ra, lan rộng. Nhiều đề tài pha trộn vào nhau. Chọn một đề tài nào đó đôi khi chỉ là cái cớ chỉ để nói về những đề tài khác. Kể một chuyện nhưng là cái cớ để kéo ra những chuyện khác. Có thể nói, đề tài không chi phối, mà lắm khi lại là hậu quả của (những) câu chuyện.

ngụ ngôn giữa đời thường: việt nam giữa canada; ta giữa tây; dân tộc giữa nhân loại (kỳ 3/3)

Giữa nền văn học Việt đương đại, đây là sáng tác có thể nói rất đặc biệt về đề tài – nội dung hậu chiến, xuất sắc về hình tượng nghệ thuật thể hiện, sang chấn về triết lý hiện sinh, và sáng chói về nhân văn – nhân tính. Một cây bút phải được/bị những gì để có thể “đẻ” nổi tác phẩm vẹn toàn đến vậy? Nếu “bị” thì đời ơi, sao nhẫn tâm hành hạ để chữ nghĩa phải thét lên đến thế? Giá như bt ra đời từ thời hậu Đổi mới, sẽ có cơ trở thành một “con dấu” của dòng văn chương hậu chiến tranh, nhánh “văn chương chấn thương”. (Chứ thời Đổi mới 1986 – 1992 ắt hẳn không chịu loại truyện này đâu).

Trải Nghiệm Học Thuật: Thơ Chuyển Đổi Hiện Thực (Transrealism)

Ở một điểm giao nhau giữa thời gian và không gian tạo ra khoảnh khắc thực tế của đời sống. Ví dụ, ngày 15 tháng 8 năm 2000, lúc 10 giờ 5 phút 8 giây và … thời gian đụng không gian, ngay lúc này, tức thì, là thực tế. Nếu hư cấu phá vỡ thời gian, không có thời gian, tự nhiên không gian sẽ chồng chất lên nhau.

ngụ ngôn giữa đời thường: việt nam giữa canada; ta giữa tây; dân tộc giữa nhân loại (kỳ 2/3)

Không dành cho những bạn đọc chuộng lối diễn tả mạnh bạo hành vi và cuồn cuộn từ vựng của Trần Vũ, hay cù cưa thổ ngữ tâm tình gái đất Mũi ở Nguyễn Ngọc Tư. Thật ra, văn chương McAmmond Nguyen Thi Tu kết hợp thuần thục 3 hình thức: văn nói kể chuyện một lèo “có sao nói vậy người ơi” ở cánh phụ nữ gia đình; văn viết tường thuật chi tiết, chính xác và khoa học của báo chí; và văn giảng chuẩn mực, bao quát, lý giải trong giới mô phạm. Chị làm chủ, thấm sâu các hình thức ngôn ngữ.

ngụ ngôn giữa đời thường: việt nam giữa canada; ta giữa tây; dân tộc giữa nhân loại (kỳ 1/3)

Trong đầu bài có 2 điểm cần xác định trước, vì qua đó chúng ta dễ dàng vạch ra đường-thẳng-văn-chương truyện ngắn McAmmond Nguyen Thi Tu.

Một là từ “ngụ ngôn”. Dù xa dẫu gần, đó là hình thái thi pháp bao trùm nghệ thuật viết văn của tác giả. Ngay từ các dòng mở ở Lời nói đầu [[1]] cho tập truyện đầu tay của nữ văn sĩ, Giáo sư Larry J. Fisk đã sơ kết: “Những truyện đó, theo đánh giá khiêm nhường của tôi, đáng được coi là những truyện ngụ ngôn – không phải ở một thời điểm hay không gian xa xôi – mà là bài học cổ điển của thế kỷ 21”. Chúng tôi chịu liền! Và cũng xin được cẩn trọng khái quát cho toàn bộ sáng tác của nhà văn kể từ khi chị rời khỏi Việt Nam.

Trải Nghiệm Học Thuật: Thơ (Tính) Lưỡng Cực

Thưởng ngoạn thơ Lưỡng Cực như hành trình du lịch. Cứ tưởng tượng bối cảnh, có hai ngọn núi ở hai đầu, chính giữa là đồng bằng hoặc thung lũng. Tác giả đưa độc giả lên đỉnh núi đầu tiên rồi leo xuống băng qua đồng lũng. Khi gần hết hành trình, leo lên đỉnh núi thứ hai, từ đó tụt xuống.

Thơ Tô Thùy Yên: chênh vênh siêu hình/hiện thực

Ðề tài thời gian có lẽ là đề tài lớn nhất và bao trùm nhất trong cõi thơ của ông, được triển khai rộng rãi trong nhiều bài thơ khác nhau. Bài thơ đầu tiên “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” là một diễn tả sống động về tính bất trắc của thời gian và sự bất lực của con người.

TÔ THÙY YÊN

Có những thi sĩ của chỉ một bài thơ, hay “thi sĩ của những bài thơ hắn đã làm”[1], thậm chí có thể có thi sĩ của cả một dân tộc (Nguyễn Du, chẳng hạn), cho dù cả hai trường hợp này không nhiều (…) Nhưng thi sĩ của một thời đại thì hiếm, rất hiếm; nghĩa là người, với thơ của mình, đã trở thành biểu tượng, người phát ngôn của chính thời đại mình. Tô Thùy Yên chính là một trường hợp hiếm hoi đó.

Mùa Phục Sinh, Giáo Hội làm thế nào để sống lại? (phần III)

Theo Đức Cha Long, Giáo Hội muốn sống lại toàn vẹn, phải loại bỏ cái phần đang chết, như cắt một phần cây mục, hay một khúc ruột dư, với sự tích cực góp sức của toàn thể giáo dân, nhất là gồm cả vai trò của phụ nữ. Trong khi ấy, Lời Chủ Chăn của Đức Cha Đạo chỉ gửi cho các linh mục và tu sĩ, không đề cập tới giáo dân, không nói gì tới vai trò của phụ nữ.

Mùa Phục Sinh, Giáo Hội làm thế nào để sống lại? (Phần II)

Trong phần I, sự khác biệt quan điểm như trắng với đen giữa hai vị Giáo Hoàng đã được trình bầy. Nội dung phần II là quan điểm của Giám Mục Vincent Nguyễn Văn Long, người Úc gốc Việt, một thuyền nhân, hiện đứng đầu một giáo phận ở Úc–nơi giới chức cao cấp nhất của Giáo Hội là Hồng Y George Pell mới bị toà án thế tục kết án tù giam vì bị tố cáo xâm hại tình dục.

Mùa Phục Sinh, Giáo Hội làm thế nào để sống lại? (Phần I)

Anh, Mỹ là các nước dân chủ, và đủ rộng cho cả phe cầm quyền và đối lập cùng hoạt động. Cấu trúc Giáo Hội theo hình thức độc tài, và Vatican quá nhỏ hẹp để cả hai phía cấp tiến (Giáo hoàng Francis) và bảo thủ (Cựu Giáo hoàng Benedict) cùng chung sống hòa bình, dù cùng là con cái Chúa. Hậu quả là những gì phải đến, đã đến.

Hai Ta Ngoài Thế Gian[1]: Điểm Phim Chiến Tranh Lạnh của Pawel Pawlikowski

Tình yêu của Wictor and Zula cũng làm ta nghĩ đến Truyện Kiều của Nguyễn Du. Như Thuý Kiều, Zula cũng trải qua 15 năm lận đận. Nhưng khái niệm trở về nhà trong Chiến Tranh Lạnh không có một đoạn kết hậu từ khía cạnh phong kiến như cảnh Thuý Kiều đoàn tụ với Kim Trọng và Thuý Vân.

Lưu Quang Vũ, càng thương yêu càng không vừa ý

Ngay từ những năm sáu mươi, khuynh hướng thế sự đã tỏ ra sắc bén ở Lưu Quang Vũ. Không có gì đáng ngạc nhiên là sau đó, những năm tám mươi, anh trở thành nhà viết kịch lừng lẫy.

VĂN CẦM HẢI: NGƯỜI ĐI TÌM QUÁ KHỨ MỚI TỪ NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH

Từ góc nhìn chiến tranh của lịch sử dân tộc mình, Văn Cầm Hải nhìn thấy được nỗi đau của dân tộc bạn. Không chỉ đề cập đến nỗi buồn hậu chiến của Việt Nam, tác giả còn mở rộng liên kết và so sánh với các cuộc chiến tranh khác từ góc nhìn quốc tế.

Từ khúc sông xi-măng ở Santa Ana

Ngày nay sông Santa Ana đã bị loài người khuất phục, nhiều đoạn lại còn bị chôn trong xi-măng. Trong quá khứ, con sông này đã từng tràn bờ chôn vùi nhà cửa, ruộng đồng, vườn tược, đặc biệt các vườn cam nổi tiếng…

Chàng, tường và … nàng

Có điều chắc là, nếu sứ mạng của chàng thành tựu – trong đó, có một bức tường dài dằng dặc bao quanh biên giới, nước Mỹ sẽ vĩ đại (hơn trước) hay vĩ đại (trở lại), thì đó là một nước Mỹ KHÁC với những gì tôi đang biết/nghĩ/thích/ về nước Mỹ hiện nay.

Cuộc thi ảnh Vườn Rau Lộc Hưng: Lưu giữ bằng chứng về sự tàn ác của nhà cầm quyền cộng sản

Vì nạn cưỡng chế đất đai mà nhiều người dân lâm vào cảnh không nhà, tệ hơn nữa không còn phương tiện để sinh sống và nuôi gia đình như những người bị mất đất nông nghiệp. Nhiều người phẫn uất chống đối thì bị đàn áp, bắt bớ, đánh đập. Khiếu kiện thường không được giải quyết, mà chồng chất đó. Nhiều người phẫn uất đã tự

Quan Điểm của Thiên Chúa Giáo về An Tử

“Có cả thảy 9 vụ tự sát trong Kinh Cựu Ước và Chúa Trời không lên án vụ nào cả. Chúng ta cũng có thể lý luận một cách hữu lý rằng việc Chúa Giê-su lên thánh giá cũng mang một nguyên tố tự sát trong đó. Đó là vì Chúa Giê-su tuy biết rõ chuyện gì sắp xảy ra nhưng Ngài đã lựa chọn con đường chết để thực hiện công việc Ngài muốn làm.”

Sách điện tử và công trình vãn hồi, phổ biến sách báo xuất bản tại Miền Nam trước 1975

Ở đây tôi chỉ đề cập tới những Web site hội hai tiêu chuẩn: 1) sách scanned từ những cuốn sách cũ ra đời trước 1975, không phải loại đánh máy lại có thể bị sai sót, lược bỏ hay hoán đổi, do vô tình hay cố ý; và 2) đặc biệt độc giả có thể tải những cuốn sách điện tử này xuống máy computer hay tablet của mình để đọc mà không cần phải lên mạng.

MARY OLIVER, BẠN BIẾT MÌNH CẦN PHẢI LÀM GÌ

Tôi tin rằng để làm mới thơ Việt Nam, cần bắt đầu từ chỗ từ bỏ lối làm thơ và đọc thơ nặng về xúc cảm, hoặc ngược lại, nặng về thực nghiệm hời hợt, tung hứng bề ngoài. Phá phách trong văn chương là tuyệt đối cần thiết: chỉ có sự giả tạo của phá phách mới là sát thủ của nó mà thôi.

Ông Khai Trí của ‘Sài Gòn, một thời vang bóng’

Lần này, ông đi mua tất cả những cuốn sách được xuất bản ở hải ngoại sau 75 trong kỳ vọng đem về cho dân trong nước có cơ hội được đọc sách hải ngoại. Tuy nhiên khi về đến Việt Nam, ông bị chận lại và bị bắt bỏ tù lần nữa.

Lý Thuyết Sáng Tác Siêu Nhận Thức

Nhận thức là khả năng nội tại tạo ra kiến thức, vì vậy, muốn tiếp cận sự thật của kiến thức, khả năng nhận thức phải nhạy bén và sâu sắc. Metacognition, siêu nhận thức, là một khía cạnh đặc biệt và quan trọng bên cạnh khả năng nhận thức.

HỢP PHÁP HÓA AN TỬ HAY KHÔNG?

tuy phe ủng hộ và phe chống đối việc hợp pháp hóa an tử có các quan điểm và lập luận đối nghịch nhau, cả hai bên đều có vẻ cùng hướng về một mục đích chung giống nhau đó là bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân, cũng như những người liên quan trực tiếp đến bệnh nhân.

Theo nhận xét của tôi, lý do những quan điểm và lập luận đối nghịch nhau kể trên xảy ra là vì mỗi bên nói chung chú trọng vào việc bảo vệ một nhóm người hơi khác nhau.

Đất Hoàng Thổ

Tôi vẫn nghĩ, nếu bạn muốn thử nghiệm làm mới thi ca, ít nhất bạn sẽ gặp phải hai vấn nạn: Thứ nhất bạn mất đi sự thành thật có trong cảm xúc ban đầu, mặt khác bạn dẫn người đọc đến một quang cảnh khác lạ buộc người ta phải tìm cách thích nghi. Và tôi cho, do lẽ đó lời thơ bạn chuyển tải khó đậu lại, luyến lưu dài hơi trong tâm cảm người đọc

Lý Thuyết Sáng Tác Sơ Thảo

Kỹ thuật phát triển, văn học thay đổi và sinh hoạt theo phương tiện kỹ thuật cung cấp. Để tiếp tục ý thức, phải đuổi kịp những tiến bộ mới để cập nhật và bảo tồn văn học, văn chương. Sáng tác sẽ phải đối diện trước những đòi hỏi đó.