Trang chính » Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Tùy bút Email bài này

Tạp hóa vs Cửa hàng tiện lợi


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 14.05.2021

 

clip_image002

 

 

 

1.000 đồng thì mua được gì?

Chẳng đủ để trả cho một thanh kẹo cao su, một cái trứng luộc hay một cú phôn. Cũng chẳng đủ để gửi con xế của bạn ở bất cứ bãi giữ xe nào. Tôi đoán có người thà dẫm lên tờ 1.000 mà đi luôn còn hơn là bỏ công cúi xuống đường nhặt nó lên. Vậy đó mà cách đây vài ngày 1.000 đồng đối với tôi có giá trị bao la như cả một thế giới.

Đi làm về, tôi thường ghé qua tiệm tạp hóa gần nhà để mua một chai rượu nếp, một bịch khoai tây chiên và một lon bia. Ông chủ quán tính tiền trên máy tính, và tuy tổng cộng là 51.000 đồng, ông chỉ lấy 50.000 đồng thôi. Có thể ông không muốn mất công thối tiền lẻ, mặc dù tôi có sẵn trong tay đúng số tiền để trả, nhưng tôi thích nghĩ là ông có nhã ý bớt cho khách môt chút do tôi đã ghé qua tiệm của ông nhiều lần mỗi tuần trong suốt mấy năm liền để mua đủ thứ từ bia đến pin, từ bút viết đến giấy vệ sinh. Hai vợ chồng chủ tiệm có cửa hàng tạp hóa ngay bên dưới nơi sinh sống của họ, mặc dù cả khách lẫn chủ trò chuyện với nhau không bao nhiêu ngoài vài lời bông đùa, chúng tôi đã thành quen thân. Nếu xem các tiệm tạp hóa là một thể chế cộng đồng quan trọng thì 1.000 đồng giống như một dấu hiệu nho nhỏ cho thấy tôi càng ngày càng có quan hệ tình thâm với khu phố. Đối với một ngưới nước ngoài, điều này có ý nghĩa không hề nhỏ.

Tôi không ủy mị đến độ sướt mướt tình cảm chỉ vì tiết kiệm được tờ 1.000. Nhưng tôi có khựng lại một lúc để nhìn nó trước khi cất vào ví. Tờ tiền giấy có in hình con voi đang kéo gỗ trên lưng trông có vẻ lạc lõng một cách buồn cười ở thời buổi mà những chiếc xe tải khủng chạy rầm rầm vào xa lộ Sài Gòn nơi càng ngày càng lúc nhúc xe tư nhân thuộc giới trung lưu mới nổi trong nước. Sống ở Việt Nam, có lẽ hơn bất cứ nơi nào khác, người ta phải chứng kiến tốc độ thay đổi liên tục trong xã hội, chứng kiến sự phối hợp giữa truyền thống và hiện đại, sự giao thoa giữa những thứ quen thuộc và mới lạ. Người ta có thể nhận ra tất cả những yếu tố vừa nêu ở tiệm tạp hóa và thấy được vai trò của loại hình kinh doanh này trong xã hội Việt Nam.

Nếu cần, bạn có thể mua bất cứ thứ gì ở tiệm tạp hóa: thuốc khử mùi mồ hôi cá nhân, kem cạo râu, bánh nhân kem, sữa bột, đồ chơi bằng nhựa, bột làm bánh, ớt bột, tăm xỉa răng, bàn chải đánh răng, kem đánh răng, dưa muối, bắp rang, nước trái cây, khăn ăn, đồ cắt móng tay, dầu ăn, cá mòi đóng hộp, chén kiểu, đèn cầy, đũa, nước dừa, trứng, đường cát, muối, bột nướng bánh, nước rửa tay sát khuẩn, tã lót, kẹo cao su, hạt điều, băng dán, thịt chà bông/ruốc, đậu phộng, dù đi mưa, thuốc đuổi ruồi muỗi kiến gián.

Thuốc gội và thuốc tắm được tết thành dây treo toòng teng hai bên lối vào tiệm trông như rêu bằng nhôm mọc trên cây hay những tấm màn làm bằng hạt chuỗi xâu mà trước đây người ta dùng để che hậu cảnh của các quán bar phục vụ cho lính Mỹ ở Sài Gòn. Những thứ lặt vặt dùng một lần rồi bỏ khiến tôi ưu tư hết sức. Chai có dung tích lớn chắc hẳn giá rẻ hơn, nhưng nhiều người có hoàn cảnh kinh tế bấp bênh không đủ khả năng mua. Một ngày nào đó tôi có thể thuyết phục chính mình rằng ôi không, những chiếc túi có quai đeo đó là để dành cho những kẻ khổ sở vì chính cái thói thích đua đòi của mình và nỗi khao khát phiêu lưu dùng thử đồ mới đến độ họ không chắc gì mình sẽ dùng cùng một loại sữa tắm lâu hơn một ngày. Nhưng thực tế dường như chẳng liên quan gì đến việc các bao bì đóng gói đang tác động lên môi trường, và tôi phát hiện ra rằng con người có tội rất lớn và có lòng kiêu ngạo cũng rất lớn; những tư chất này tỏa mùi nồng nặc đến nỗi không có xà phòng nào rửa sạch, không có bàn chải nào chà xát cho hết được.

Chỉ khâu, cúc áo, kim may, kéo, dây nhợ, kẹp giấy, dây thừng và thước dây. Khi các hộp tròn bằng thiếc hiệu Royal Danks đã hết bánh, chúng trở thành những hộp đựng đồ khâu vá. Mẹ hoặc bà của bạn có thể đang giữ một hộp như thế ở nhà, rất có thể là do một tiệm tạp hóa tặng cho khi mua hàng ở đấy. Rồi mấy cái hộp này số phận sẽ ra sao khi càng ngày càng ít người biết may vá? Có lẽ nào lại vứt chúng đi! Tôi đề nghị một vài công dụng: đựng dụng cụ vẽ, chứa đồ trang điểm, nữ trang, tiền mặt, hàng lậu, ví lưu trử bảo mật, hoặc thậm chí cốt tro của người thân.

Khi mua một gói muối ở tiệm tạp hóa, người ta chẳng nghĩ ngợi gì nhiều đến thứ gia vị thông dụng này trong việc nấu nướng hoặc thắc mắc về số tiền đã chi cho nó vì vốn chẳng nhiều nhõi gì. Thế nhưng nếu bạn sống ở Châu Âu 500 năm trước, bạn sẽ nghĩ khác. Thứ này hiếm, và do các quy chế nghiêm nhặt trong việc giao thương đường biển, mỗi một kí -lô muối được bán đến 2 ngàn đô-la Mỹ tính theo giá trị tiền tệ hiện hành. Đôi khi tôi mua một ít muối ở tiệm tạp hóa rồi rắc chút xíu lên đầu lưỡi để tự nhắc nhở mình về những thứ xa hoa mà tôi đang được hưởng thụ trong thời hiện đại. Tôi cũng làm như thế với muối natri, một chất quý hiếm chỉ mới được phát minh hồi thế kỷ 20 thôi, để vinh danh những thành tựu khoa học rực rỡ, nhờ kiến thức tích lũy mà con người đã dùng kinh nghiệm của mình để cách tân và tiến hóa.

Một ông cho xe trườn xe lên lề, rồi chẳng thèm rời xe hay tắt máy, kêu to chị ơi ngay trước tiệm tạp hóa. Bên trong, một phụ nữ nhổm người lên từ sàn nhà nơi bà ấy đang cùng gia đình ăn cơm trưa với cá chiên, chả trứng, rau muống xào, nơi sinh sống khuất phía sau tiệm có một bàn học trẻ con, bàn thờ ông bà, TV đang phát ồn ào một chương trình thi giọng hát truyền hình và một chiếc võng đong đưa bên trên một đống báo. Bà ta bán cho người đàn ông gói thuốc lá, xong quay trở vô ăn tiếp. Hình ảnh quen thuộc này cho thấy rõ cái cách tiệm hóa gắn bó với đời sống gia đình của người chủ như thế nào, giờ giấc họ dành cho giải trí, công việc họ làm và cộng đồng họ thuộc về. Nhưng rồi kiểu sống và làm việc như thế này sẽ còn tồn tại trong xã hội bao lâu nữa? Càng ngày càng có nhiều người làm việc tám tiếng ở văn phòng hoặc trong các xí nghiệp, vai trò chuyên môn và tư doanh cùng các mối quan hệ trở nên ngày càng rõ nét, giống như một tấm bản đồ thế giới trong thời kỳ khai phá, ngày càng có thêm nhiều biên giới.

Một áo mưa bằng nhựa thì thọ được bao lâu? Kiểu áo treo trên móc phía trước tiệm tạp hóa mà bạn hay mua với giá 10 ngàn đồng khi trời đất vần vũ khiến bạn hoảng trong khi hãy còn đến ba quãng đường nữa mới về đến nhà, phải tìm chỗ trú ở gầm cầu hay thậm chí dưới mái hiên của một tòa nhà thì sốt ruột quá – không biết chờ đến bao giờ mưa mới tạnh? Bạn chỉ dùng nó một lần rồi thôi? Hai lần? Ba lần? Rồi sao nữa? Không nghe nói có ai dùng lại những chiếc áo mưa này. Chắc hẳn chúng không được dùng thay cho bao gối. Làm gì có chuyện đó, chúng bị nhồi lại quẳng vô thùng rác, góp thêm phần mình vào vấn nạn rác thải nhựa hiện đang làm điên đầu, rùa bị nghẽn đường hô hấp và cá heo bị ngộ độc. Giữ cho người khô ráo theo cách đó có đáng không chứ? Mưa một tí thì có sao – bạn đâu có phải đường cát mà sợ tan chảy khi bị ướt.

Tiệm tạp hóa được điều hành mỗi nơi một kiểu. Quyết định của các chủ tiệm dựa vào sở thích, thành kiến cá nhân, nhu cầu của khách hàng, mối quan hệ với các đơn vị phân phối, nơi cung cấp và các sản phẩm có sẵn. Có những loại nhu yếu phẩm mà ai cũng có thể mua được ở mọi tiệm tạp hóa như nước đóng chai, nước nắm, bánh kẹo. Rồi cũng có những thứ ngoại lệ và kỳ quặc như trứng cút luộc, bánh sầu riêng của Nhật, khăn giấy của hãng Hàng Không Việt Nam và những chai rượu bé tí do bà con họ hàng làm tiếp viên chôm trên máy bay. Nếu là chủ tiệm tạp hóa, bạn sẽ tích trữ những của lạ gì? Tôi nghĩ tôi sẽ bày ra một cái hộp ghi “chụp hình xong lấy một tấm, để lại một tấm”, rồi người ta sẽ bỏ vào hộp một tấm ảnh không cần ngữ cảnh hay giải thích gì cả. Những bức ảnh chụp lấy liền sẽ là cách đơn giản để soi vào đời sống của người lạ và rồi đến phiên người khác cũng làm như vậy. Những bức ảnh sẽ thao tác như một câu văn đọc thấy trong một quyển tiểu thuyết mà ta chẳng bao giờ có dịp xem tiếp phần còn lại.

Một yếu tố về tạp hóa Sài Gòn cần phải nghị bàn đó là các cửa hàng bán sản phẩm ngoại nhập trên đường Hàm Nghi. Hàng núi thực phẩm nhập khẩu chất cao ngất ngưởng làm hoa cả mắt gồm ngũ cốc điểm tâm, các hũ dưa chuột ngâm giấm, hỗn hợp bột làm bánh, phụ liệu để rắc lên bánh, bánh nướng, bột gia vị, bột cà-ri, trứng cá Nga, rượu Kentucky, phó mát Cheddar, xúc xích Đức đông lạnh, rau câu việt quất, đào đóng hộp, đậu đường, đậu que, nước xốt, đậu lăng khô, mì ống, bột trà xanh, mù-tạt, sô-cô-la, bột bắp, vân vân và vân vân và vân vân tất cả chen chúc trên kệ cao đến đụng trần. Những lối đi hẹp trong gian nhà khiến những người tiêu dùng đang sục tìm của lạ phải chen vai thúc cùi chỏ, đụng ví tiền chạm ba-lô làm hàng hóa đổ nhào xuống cả sàn nhà. Chuỗi tiệm thực phẩm bán hàng ngoại và cả khu mua sắm mới hơn và sang trọng hơn đã giúp cho người mua thoát khỏi mớ hỗn độn này, nhưng rồi điều này cũng có nghĩa mỗi món hàng sẽ mắc hơn đáng kể. Mà có đáng như vậy không chứ? Và khi mua một sản phẩm ngoại nhập ở Việt Nam, bộ không nhận thấy các cửa hàng trong khu phố mình đang ở cũng ngày càng tràn ngập của lạ? Phải chăng con người ta bị hấp dẫn trước cái chi mới mẻ?

Tản bộ lúc nửa đêm, đường vắng xe, người đi bộ thoải mái sử dụng lề, quán ăn tối đèn, thành phố trống hoác khiến người ta cảm thấy choáng ngợp, những tòa nhà cao vòi vọi trông giống như răng nanh trong hàm con quái vật đang háo hức muốn nuốt chửng lấy bạn. Các gia đình có tiệm tạp hóa đã vào giường từ lâu và đã cửa đóng then cài. Và rồi từ trong bóng tối bỗng lóe lên ánh sáng trắng – một viên thuốc giảm đau làm an lòng, không phải là một tín hiệu đèn mà là một lời mời gọi: này, này, đây này, bạn đâu chỉ một mình. Cửa hàng tiện lợi lúc nào cũng sẵn sàng phục vụ bạn.

7-11, Mini Stop, Circle K, Family Mart, Champs và thậm chí Vinmart có nhiều thứ mà tiệm tạp hóa phải chào thua. Chẳng những họ mở cửa 24/24 tất cả các ngày trong tuần lễ mà còn bán đủ loại thức ăn nóng hổi cùng quà vặt, lại còn có không gian cho người ta tụ tập. Nhiều nơi có cả khu vực đông đảo các học sinh mặc đồng phục ngồi làm bài nhà, duyệt thông tin mạng hoặc đơn giản chỉ tán gẫu. “Trước khi phát hiện ra cửa hàng tiện lợi, tụi em thường học trong quán cà phê. Ở đây có máy điều hòa, wifi và thức uống giá rẻ hơn,” Trần Hoàng sinh viên đại học Y Dược TPHCM giải thích.

clip_image004

78% những người ngồi trong khu vực dành riêng của cửa hàng tiện lợi là thiếu niên hoặc những bạn trẻ trong độ tuổi 20. Dễ hiểu thôi. Họ biết đi đâu bây giờ? Công viên thì chỉ lèo tèo vài ba cái mà lại xa và ban đêm thì ở đầy chẳng có gì, quán nước hay tiệm ăn thì đắt đỏ, nhà thì bức bí lại không có sự riêng tư. Wifi miễn phí, máy điều hòa, nhà vệ sinh, nhạc pop vui nhộn âm thanh vừa đủ để giữ cho các cuộc trò chuyện được riêng tư mà lại không quấy rầy ai đó đang đọc sách, có vẻ như các bạn thiếu niên được thiết kế cho khớp với các cửa hàng tiện lợi chứ không phải ngược lại.

Nếu các mặt hàng bày bán trong tiệm tạp hóa nhắc nhớ người ta những thứ đã từng có thuở ấu thời, thì các gian kệ ở cửa hàng tiện lợi trưng bày những sản phẩm mới du nhập vào Việt Nam: Doritos, hanami Kit Kats, thịt nướng có vị bắp, khoai tây chiên vị tôm của Thái Lan, bia ủ tại nhà, sữa chuối, dây điện thoại iPhone, trò chơi Exploding Kittens, khẩu trang, dầu bôi trơn cho sinh hoạt chăn gối, kem que hình cá, đậu tương lên men của Nhật, phô mai dạng sợi, pizza đông lạnh, bánh cá hầm của Nhật, nước cốt, thịt viên, xúc xích, trứng và nhiều thứ khác bày bán trước cửa tiệm.

 

Có lẽ sản phẩm tiêu biểu nhất là món bánh mì xăng-uých hình tam giác ở đâu cũng có. Không biết từ nguồn cung cấp nào, món này có đủ thứ vị: trứng, xà-lách, cá ngừ, gà áp chảo, pha trộn “hằm-pà-lằng”. Món này dễ ăn, vừa túi tiền, chất hóa học và chất bảo quản vừa đủ để làm người ta thèm. Giống như nhậu nhẹt và hút xách, thành thật mà nói, người ta có thể bỏ qua hoặc thậm chí còn khoái cái tính chất thiếu lành mạnh của nó. Hội đủ tất cả, nhưng mà. Gỡ hai miếng bánh mì ra để xem bên trong có gian dối gì chăng: trong khi phía trước được kẹp phồng đủ thứ để trông cho xôm tụ, thì phân nửa phía sau chẳng có gì nhiều, chỉ là bạn đang có trong tay hai miếng bánh mì khô queo như bàn tay héo hắt của bà ngoại mà bạn đang nắm lấy trong nhà thờ. Sự tương phản giữa cái muốn mua và cái muốn nhận là một điều sỉ nhục đối với trí thông minh của người tiêu dùng.

clip_image006

Nếu chẳng phải để tìm lại hy vọng và niềm tin vào cuộc đời, món sushi trong cửa hàng tiện lợi mang lại một trải nghiệm lạc quan hơn về ẩm thực. Ngon và không có tí lừa lọc nào, nó cũng cho phép bạn cảm thấy mình thực sự giống như động vật ăn thịt có đẳng cấp. Hãy tưởng tượng nằm đầu bảng trong chuỗi quan hệ dinh dưỡng là một con cá ngừ nặng 200 ký, di chuyển 40 cây số/giờ, bị một sợi dây câu rất mảnh, một cần câu và một bàn tay người kéo lên khỏi vùng nước sâu. Nó đã vượt qua một chặng Thái Bình Dương mênh mông để rồi cặp bến một cơ sở đóng gói trước khi chui vào họng của bạn. Loài vượn người tổ tiên của bạn không thể nào hình dung được cái cảnh hậu duệ của mình nằm ườn trên ghế dài trong một ngôi nhà nhỏ có máy lạnh ở Phú Mỹ Hưng nhấm nháp một hải quái như vậy. Cửa hàng tiện lợi tạo điều kiện cho bạn có được khoái lạc đó.

Cửa hàng tiện lợi không chỉ cạnh tranh với tiệm tạp hóa mà thôi. Chúng còn thi thố với các nhà hàng về khẩu vị, cuỗm các loại mỹ phẩm khỏi những gian hàng bán các sản phẩm làm đẹp và tiệm thuốc tây. Do ảnh hưởng từ nước ngoài, sức tiêu dùng gia tăng, người Việt hiện đang chi tiền cho các sản phẩm chăm sóc da nhiều hơn bao giờ hết. Các nghi thức phức tạp bao gồm kem, mặt nạ, chất giữ ẩm, thuốc tẩy tế bào chết và thuốc tắm đã thay thế công việc nhọc nhằn phải làm hồi cái thưở còn phải nhuộm răng đen. Sự khác nhau giữa trắng và đen theo nghĩa đen cho thấy khi thời trang thay đổi, người ta càng sẵn lòng chịu đựng các nghi thức lê thê để gìn giữ ngoại hình sao cho bền lâu.

Các cửa hàng tiện lợi cũng là những cánh cổng ăn thông với nơi khác. Về đêm đường Thái Văn Lung rất yên ả: những nhân viên văn phòng quận 1 sau một ngày làm việc đã ra về và đường phố cũng không còn các xe đẩy bán thức ăn cho họ, đường sá vắng vẻ, chỉ còn một nhúm đàn ông ngồi nhậu ở góc đường, một con chó hoang bới rác hoặc một ai đó đang bước vào khách sạn sang trọng. Siêu thị gia đình trên đường Thái Văn Lung cũng giống như là chết: nhân viên ngồi chơi dưới ánh đèn nê-ông cho đến khi có một khách mua hàng đặt phịch lên quầy một chai trà và mấy bịch mì gói. Tuy nhiên phía sau có lối ra. Đi ngang qua lối đó sẽ ngay lập tức hết hồn vì thần kinh bị tấn công bởi cảnh hỗn loạn tưởng như đang ở một Tokyo thu nhỏ: âm thanh chói tai của tiếng cụng ly phát ra từ quán bar bình dân kiểu Nhật, vang dội cả mấy con hẻm nhỏ; khói chiên sực nức mùi dầu mỡ, tiếng xèo xèo của thịt heo trộn nước xốt teriyaki kèm với takoyaki, quà vặt kiểu Nhật làm từ râu bạch tuộc xắt nhỏ; “Hê-lô ông, xoa bóp không ông” được chào mời bởi những phụ nữ mặc áo dài đứng xếp hàng trước các tiệm spas như những con ki đứng cạnh mấy cái rãnh trong trò chơi bowling, đèn xanh đèn đỏ toòng teng trên đầu lẫn với ánh sáng âm u khiến toàn cảnh có một màu tím bầm thường thấy nơi mấy trái cây bị dập nhưng vẫn còn ăn được.

clip_image008

Vẫn có nỗi thống khổ đi kèm những niềm vui mà cửa hàng tiện lợi mang lại cho người tiêu dùng. Đau khổ là khi nghe tiếng bíp từ máy quét mã vạch, là lực lượng lao động liên tục thay đổi gồm toàn đám thiếu niên chỉ được trả 30.000đ một giờ mà lợi nhuận thì chui vào túi của những tập đoàn nước ngoài, chuối bán trong bao nhựa bọc kín, trứng cũng gói kỹ, ống hút nhựa, ly nhựa bọc nhựa đựng thức uống có đường hóa học rót ra từ một bình chứa khổng lồ đặt sau quầy tình tiền liên tục xoay vòng xoay vòng xoay vòng; chăm chăm nhìn nó trong khi xếp hàng chờ đến lượt mình là khoảnh khắc nhập thiền. Trí não như rời khỏi thân xác mình để trượt vào một cơ thể của ai đó, có thể là của nhân viên đang làm việc, cũng có thể của một nhân vật tiểu thuyết, “Người Đàn Bà Trong Cửa Hàng Tiện Lợi”, kẻ đã thốt lên: “Làm việc cho cửa hàng tiện lợi là bị khinh rẻ coi thường. Tôi nhận thấy điều này thật hay ho, tôi thích nhìn thẳng vào mặt họ khi họ nhìn thẳng vào mặt tôi. Và khi làm như vậy tôi luôn nghĩ: làm người thì vậy đó chứ sao.

Dù vậy Việt Nam chưa hoàn toàn bán linh hồn cho cửa hàng tiện lợi. Tiệm tạp hóa và chợ cá truyền thống vẫn chiếm 75% trong doanh số nhóm hàng tiêu dùng nhanh và một khảo sát mới đây cho thấy 90% dân địa phương mua nhu yếu phẩm ở các tiệm tạp hóa. Những người tham gia khảo sát và các chuyên gia liệt kê ra rất nhiều lý do vì sao người ta ưa chuộng tiệm tạp hóa, “vì nó tiện” đứng gần đầu bảng trong danh sách các lý do. Xét cho cùng thì khắp cả nước, dù nông thôn hay thành thị, cứ đi ngang qua bất luận khu phố nào, sau mỗi một cua quẹo lại gặp một tiệm tạp hóa. Mấy tiệm này cũng để cho khách mua chịu, có nghĩa là thằng nhóc mà chủ tiệm đã chứng kiến nó lớn lên trong xóm có thể mua chịu một cái kẹo mà cầm bằng là bố mẹ nó thế nào rồi cũng sẽ mua cho nó, hoặc một gia đình đang làm ăn lỗ lã có thể mua chịu một hộp sữa mai mốt trả sau. Người ta có thể cần bao nhiêu mua bấy nhiêu. Thiếu một tí đường để nấu cho xong bữa ăn tối, cứ việc ghé qua tiệm mua đúng cân lượng cần thiết. Không việc gì phải rinh về một bịch lớn rồi bỏ nó nằm dây dưa lây lất mãi trong tủ đựng thực phẩm.

clip_image010

Nhưng rồi mọi thứ sẽ thay đổi theo thời gian. Ước lượng cả nước có khoảng 1.200 cửa hàng tiện lợi và tuy chưa đạt được chỉ tiêu như dự kiến ban đầu, các chuyên gia dự đoán trong thập niên tới loại hình kinh doanh này sẽ phát triển đáng kể. Giới trẻ lớn lên cùng với cửa hàng tiện lợi sẽ góp phần lớn vào nền kinh tế, chợ búa sẽ thay đổi để phục vụ người tiêu dùng căn cứ vào sở thích của họ. Khả năng dùng thẻ tín dụng để trả tiền điện nước có thể sẽ hấp dẫn họ. Hoặc có thể chính các tiệm buôn bán nhỏ sẽ mở rộng thành cửa hàng kinh doanh hàng ngoại. Cũng có thể ánh đèn dịu nhẹ, âm thanh rì rầm và hệ thống điều hòa không khí rồi sẽ chỉ để gợi lại kỷ niệm đơn sơ của những ngày mới lớn.

Tương lai có thể tóm gọn trong hoạt cảnh tôi mới được chứng kiến tuần trước trong tiệm tạp hóa gần chỗ tôi ở. Một người mua hàng đến chọn một mớ đủ thứ sản phẩm: mấy lốc sữa chua, xà-bông, một bịch đậu phộng, rồi để tất cả vào trong cái túi vải có quai xách, trên túi in logo của Family Mart/Siêu Thị Gia Đình – hẳn là quà khuyến mãi dành cho khách đã chi đến một số tiên nhất định hoặc được cộng điểm thưởng tiêu dùng trong hệ thống. Cùng với nhiều lĩnh vực trong xã hội tân tiến, truyền thống sẽ tiếp tục sống chung với hiện đại. Phụ nữ sẽ có cả áo dài lẫn Âu phục máng trong tủ áo; xe buýt sẽ chở những người sùm sụp nón lá lẫn những kẻ đội mũ bóng chày; sẽ có ca kịch cải lương song hành cùng nhạc hip-hop; giới trẻ sẽ chén sạch các tô phở và uống trà sữa trân châu. Việt Nam luôn luôn nâng niu quá khứ mà vẫn thích nghi với tương lai.

Nếu bản chất của tạp hóa là tạp và mục đích tiêu dùng của cộng đồng đa dạng thì tạp hóa có thể được ví như một bản giao hưởng, còn cửa hàng tiện lợi sạch sẽ minh bạch đâu ra đấy thì lại giống như một hòa tấu khúc? Tâm trạng khi vầy khi khác khiến ta nên thưởng thức loại nhạc tương ứng với niềm riêng.

 

Paul Christiansen
Chuyển ngữ: Trần Thị NgH

 

https://saigoneer.com/in-plain-sight/20201-a-case-for-the-coexistence-of-convenience-stores-and-t%E1%BA%A1p-h%C3%B3a?fbclid=IwAR0DcLkxWcj7-aWc-F_HOnGyQRHqyKgr0_JgF_oxVQ7JC6-966VhNTJsfGI

bài đã đăng của Paul Christiansen

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)