Trang chính » Biên Khảo, Nghiên Cứu Email bài này

TỤNG CA LỤC BÌNH VIỆT NAM


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 14.02.2020

 

 

 

 

 

 

 

 

clip_image002[1]

Như đã có lần giới thiệu với Da Màu, nhà thơ Paul Christiansen tốt nghiệp cử nhân (BA) tại đại học St Olaf (Northfield, Minnesota), Cao Học Mỹ thuật (MFA) tại Florida International University (Miami, Florida). Thơ của anh đã xuất hiện trên các tạp chí văn học nghệ thuật uy tín của Hoa Kỳ như Atlanta Review, Pleiades, Quarter After Eight, Threepenny Review, Zone Three, cùng nhiều nơi khác. Từng là học giả Fulbright và đã đoạt 2 giải thưởng thi ca của Viện Hàn Lâm Thi Ca Hoa Kỳ (Academy of American Poetry), hiện là Tổng Biên Tập của tạp chí Saigoneer.

Paul Christiansen đã len lỏi vào các con hẻm, lang thang ở các làng mạc xa xôi để tìm hiểu về văn hóa Việt Nam và người địa phương. Những bài viết về tục thờ Cá Voi ở làng Phước Hải cách Vũng Tàu 20 km, nghề nấu rượu nếp Gò Đen ở Long An, một thuở đồn điền cao-su ở cao nguyên miền nam và miền trung Việt Nam; những phân tích sâu sắc về văn chương và thi ca Việt Nam qua tiếp xúc với các nhà văn Dạ Ngân, Nguyễn Quang Thân, nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai, Hoa Nguyen, Thanhha Lai…tất cả cho thấy tình cảm sâu đậm cùng mối quan tâm chân thành của anh đối với cái nơi anh sống và làm việc đã hơn hai năm qua.

Anh cũng dịch một số thơ và truyện ngắn của các tác giả Việt Nam sang Anh ngữ với sự trợ giúp của Nguyễn Lâm Thảo Thi – một tác giả …thuần Việt, chuyên sâu về lịch sử văn hóa, giới tính và truyền thông Á Châu, hiện thường trực viết bài cho tạp chí Saigoneer.

Độc giả có thể tìm hiểu thêm về Paul Christiansen qua những đường dẫn dưới đây:

Whales: https://saigoneer.com/saigon-culture/13047-whale-worship-exploring-the-role-of-whales-in-vietnam-s-coastal-lore

Rice wine 1 https://saigoneer.com/saigon-food-culture/14610-a-history-of-rice-wine,-part-1-family-stills,-prohibition-and-colonial-bloodshed

And two: https://saigoneer.com/saigon-food-culture/15488-a-history-of-rice-wine,-part-2-a-traditional-craft-slowed-to-a-trickle

Rubber: https://saigoneer.com/saigon-culture/17206-the-harrowing-history-of-vietnam-s-rubber-plantations

Da Ngan: https://saigoneer.com/vietnam-literature/13629-meet-the-author-of-the-most-important-vietnamese-novel-you-ve-never-read

Que Mai (newer of two): https://saigoneer.com/vietnam-literature/18107-saigoneer-bookshelf-a-quintessential-vietnamese-novel,-written-in-memories

Hoa Nguyen : https://saigoneer.com/vietnam-literature/12677-a-vietnamese-american-poet-s-first-return-to-vietnam-after-half-a-century

Thanhha Lai: https://saigoneer.com/vietnam-literature/17868-saigoneer-bookshelf-americana-through-a-vietnamese-lens-in-butterfly-yellow

Poem translation : https://saigoneer.com/vietnam-literature/15909-your-shirt-button-and-wandering-alone-by-nguyen-quang-than

Tran Thi NgH: https://saigoneer.com/vietnam-literature/16966-deviate-by-tran-thi-ngh

 

 

 

 

 

 

 

người đẹp thủy sinh

kẻ phá hoại đáng ghét

kẻ xâm lược xấu xa

 

clip_image002

 

Mắc dính nhau là những cọng, lá, dây; một mớ thực vật xanh um rối rắm lềnh bềnh nhờ những chiếc lá có lực nổi, điểm xuyết thêm những cánh hồng hồng tim tím xếp nếp như váy của các nữ vũ công ba-lê bị nhốt trong những hộp nhạc: lục bình đấy.

Chúng ta hiện sống trong thời đại địa chất còn gọi là Anthropocene/kỷ nhân sinh, được đặt tên như thế là do những ảnh hưởng khốc liệt của con người tác động lên hành tinh. Những gì tự nhiên hoặc không tự nhiên đang càng ngày càng khó xác định, huống chi việc đánh giá hệ quả từ những thay đổi quá nhanh do loài người gây ra. Nếu kỷ nguyên này cần một biểu tượng, không có biểu tượng nào thích hợp hơn là lục bình. Được gán hỗn danh “loại cỏ dại trị giá triệu đô”, “nỗi kinh hoàng vùng Nam Á”, “con quỷ xanh”, “kẻ thù số một”, và “lục bình” trong tiếng Việt – nó tấn công hệ sinh thái, cản trở lưu thông, gây nghẽn mạng lưới điện, làm đảo lộn hệ thống canh nông trên thế giới. Tuy vậy, ở Việt Nam loài thực vật tràn lan này gần đây đã mang lại lợi tức đáng kinh ngạc cho những cộng đồng khó khăn về kinh tế, đồng thời cho thấy rõ cái cách con người tương tác với thiên nhiên trong những thập niên nhiễu loạn sắp tới.



Trong tình yêu và chiến tranh

Trong cuộc chiến chống Mỹ, lục bình đóng một vai trò lạ lùng. Những kênh đào tự nhiên hoặc được cơi nới đã biến những vùng xa xôi của đồng bằng Cửu Long thành các bàn cờ trên đó các phe đối lập đặt căn cứ, chỉ cách nhau trong cự ly 1000 mét. Mìn và rào chắn hiện diện khắp nơi trong địa phận giữa hai bên. Lính du kích biết cách lẻn ra khi trời tối, chuồi người xuống dòng nước đen chằng chịt thủy lộ, se sẽ núp bên dưới một dề lục bình, thứ duy nhất có thể làm họ lộ tẩy – thở bằng cọng rơm chìa lên mặt nước. Bằng cách này họ có thể di chuyển ngang qua nơi đóng quân của địch mà không bị phát giác.

Tuy vậy lính tráng phe này vẫn không đánh lén phe kia. Dẫu gì họ cũng vẫn còn trẻ măng. Thậm chí trong thời chiến đầy hiểm nguy, chết chóc và nhọc nhằn, vẫn không thể thiếu chuyện tình yêu trai gái. Họ dùng lục bình để ngụy trang đến chỗ hẹn với bạn tình ở căn cứ địa khác. Rõ ràng lục bình đã là chứng nhân thầm lặng trước vô số những lời tình tứ và những nụ hôn sáng trăng.

Dù gì nghe câu chuyện này trong khi nhìn bao quát những con kênh tắc nghẽn vì lục bình ở Long Mỹ không phải là phần mở đầu tôi muốn dành cho bài viết về lịch sử phức tạp của nó. Lục bình đã được đưa vào Mỹ – quê nhà tôi – một cách vô tình năm 1884 nhân cuộc triển lãm Bông Vải Quốc Gia ở New Orleans; một bài viết ấn tượng đăng ở báo Atavist đã đưa ra một dự án kỳ quặc rất lê thê chi tiết về việc nhập khẩu hà mã rồi nuôi chúng bằng lục bình để nó hết đường mọc tràn lan nữa. Lạ là dự án này thất bại, chẳng phải vì kế hoạch có nhược điểm, mà vì trở ngại chính trị và vì thật khó thuyết phục người Mỹ tin rằng thịt hà mã, nghĩ cho cùng, đâu có khác chi thịt bò hay thịt heo.



Cần chi giấy thông hành

Vào thập niên 1990, cả thế giới chi tổng cộng 3 tỉ đô-la cho nỗ lực khống chế lục bình, và hoàn toàn thua buồn. Chắc ai cũng đã từng thấy nó rồi. Lá và thân bện chặt vào nhau thong dong lềnh bềnh trên mọi kênh rạch khắp Việt Nam và khắp 50 quốc gia của năm lục địa. Được liệt vào loài thực vật thủy sinh trôi nổi tự do cùng với rau muống và bèo ong, lục bình (tên khoa học Eichhornia crassipes) không bám rễ vào đất chìm bên dưới như súng, thay vì thế, nó trôi trên mặt nước theo cái kiểu mây lang thang bay qua đồng trống.

Lục bình xuất thân từ rừng già Nam Mỹ, nhưng từ thế kỷ thứ 16 đến thế kỷ 20 các nhà sinh vật học, thực vật học và khách du lịch đã mang nó đến châu Phi, châu Âu và châu Á. Người ta tin rằng nó đã đỗ bến ở vườn bách thảo Bogor, Java vào năm 1894 và được dùng cho mục đích trang trí như cây kiểng ở những bãi tắm rồi lan ra khắp vùng với những lý do tương tự. Nó đào thoát từ các khu vườn ở Bangkok, nhập cư vào đồng bằng sông Cửu Long, bành trướng ra thành một vùng huyết mạch xanh ngút ngàn, rồi trôi xuôi theo dòng nước lững lờ. Vào năm 1902 nó đến Hà Nội, từ đó xâm lấn Trung Hoa và Hồng-Kong, nơi nó được dân địa phương dùng làm thực phẩm nuôi heo. Người ta phỏng đoán rằng qua các ngõ ngách tình cờ, ở vô số nơi nó đã tìm đường hòa mình vào các sông rạch, ao hồ, đồng lúa và những dòng thủy lưu tự nhiên của từng địa phương.

Lục bình sinh sôi nẩy nở nhờ vào một số yếu tố. Nhìn chung, loài cây khỏe như vâm này có thể sống sót và tự thích nghi trong nhiều điều kiện đa dạng, bao gồm cả nhiệt độ dòng nước và độ pH. Trong khi môi trường nhiều dinh dưỡng lý tưởng cho nó lớn mạnh, lục bình vẫn có khả năng cầm cự trong khí hậu khắc nghiệt và có thể sống còn trên đất ẩm nhiều tháng trời, rồi cây lá lại phục sinh sau thời gian đông cứng vì sương giá. Ở điều kiện tương thích, một thảm thực vật thủy sinh lớn nhanh nhất thế giới này có thể tăng gấp đôi kích cỡ trong vòng một hai tuần lễ.

Thêm vào đó, tương tự như giòi sinh sôi trong cơ thể thối rữa, lục bình phát triển mạnh trong nước ô nhiễm. Cặn bã thải từ xí nghiệp, rác từ sinh hoạt gia đình, chất hóa học trong phân bón canh nông làm thay đổi thành phần dinh dưỡng tự nhiên của sông hồ khiến lục bình chén no say và mọc loạn cả lên.

Ở “nơi chôn nhau cắt rốn” của lục bình (rừng già Nam Mỹ), bọn lợn biển hả hê, ôi vô cùng hả hê, cực kỳ hả hê lấy nó làm lẽ sống khiến loài cây này khó bề phát tán. Tuy vậy, có phải vì Thượng Đế không hiện hữu, hay vì thần thánh nào đó do hẹp hòi thù ghét mà không cho bọn lợn biển sống khắp nơi trên thế giới. Ở những nơi bèo tây tím (tên gọi khác của lục bình) có mặt, không loài sinh vật nào coi nó như nguồn thực phẩm chính, còn côn trùng hoặc bệnh tật thì chẳng thể làm nó suy suyễn.



Kẻ thù số một của Việt Nam hiện đại?

“Mặc dù hai bờ sông chỉ cách nhau 40m, tui phải mất hai ba tiếng đồng hồ để đi từ bên này sang bên kia bằng xuồng máy,” ông Nguyễn Hữu Danh cư dân Tây Ninh thổ lộ. Thật vậy, lục bình tràn lan ngày càng nhiều khiến cho chuyện đi lại bằng đường thủy trở nên truân chuyên hơn bao giờ hết. Phải đợi cho các dòng thủy lưu cuốn đi, hoặc phải chẽ lối bằng cách dạt bỏ từng cọng, việc này dẫn tới tốn kém về chuyên chở và dây chuyền cung cấp, đồng thời gây vô số trở ngại cho sinh hoạt hàng ngày. Võ Thị Hợi, một tiểu thương ở Đồng Tháp giải thích sau 30 năm “tụi tui không thể chuyên chở hàng hóa từ Đồng Tháp đến Tây Ninh nữa vì lục bình đã choán đường nước. Tui lỗ lã không biết bao nhiêu mà kể do giao hàng trễ.”

Những dề thảm dày xanh biếc nổi trên mặt sông hồ làm vướng lưới cá và dây câu khiến cho việc đánh bắt cá bất khả thi. Ngư dân buộc lòng phải dùng thủy lộ khác hoặc tìm nguồn thu nhập thay thế. Ngoài ra, ở một vài quốc gia, lục bình còn gây khó khăn cho các nhà máy thủy điện.

Chẳng những mớ bèo tây tím này quấn vào chân vịt ghe xuồng mà còn là nơi ủ địch, giống như cái bụng rỗng của con ngựa thành Troy. Trong khi làm nhiễu loạn dòng chảy, lục bình cung cấp nơi sinh sản lý tưởng cho bọn muỗi mòng có mang mầm sốt rét, sốt xuất huyết và nhiều bệnh khác đồng thời làm chết nhiều loại cá và loài lưỡng cư vốn sống nhờ côn trùng. Nước ứ đọng thường có mùi hôi và không thể dùng được cho sinh hoạt con người.

Cùng với ảnh hưởng tiêu cực tác động ngay lên đời sống con người, lục bình làm đảo lộn hệ sinh thái với biết bao hậu quả. Ngoài việc tước đi ánh sáng, không khí và chất dinh dưỡng của những loài cây bản địa, lục bình còn làm chết cá và các động vật thủy sinh khác bằng cách làm thay đổi lượng nắng mà nước thường hấp thụ và tiêu diệt các quần xã sinh vật mỏng manh; nơi sinh sản của các loài thủy sinh bị tàn phá, mô hình di trú bị đảo lộn và dây chuyền sinh học bị gián đoạn. Hiệu ứng dây chuyền từ những lũng đoạn này là vô kể.

Ở Việt Nam, những vấn đề này ngốn bộn bạc. Hồi tháng 3 năm 2019, chính quyền Sài Gòn thông báo kế hoạch chi 28 tỉ đồng (1,2 triệu đô-la Mỹ) cho việc làm vệ sinh các dòng kênh đô thị sao cho sạch lục bình, các loại cây cỏ khác, cũng như rác rưởi. Theo tính toán, lục bình chiếm 30% trong tổng số chướng ngại vật làm nghẽn các dòng chảy, việc dọn sạch lục bình cần một chi phí lên đến 1,1 nghìn tỉ (47,4 triệu đô-la Mỹ) để bảo toàn hệ thống cống rãnh, và 2,8 nghìn tỉ (120 triệu đô-la Mỹ) cho việc thu gom rác thải.

Việc dọn sạch lục bình trong thành phố cần kiên trì và phải dùng đến thủ công/công nghệ thấp, bao gồm việc giăng dây ngang qua các con kênh. Các dòng thủy lưu kéo theo chúng một hỗn hợp kinh hoàng những thùng xốp, bao nhựa, chai lon hộp rỗng và các thứ vặt vãnh khác thải ra từ sinh hoạt đô thị, mọi thứ dính chùm với nhau mắc vào những dề lục bình dày đặc, để gỡ rối, các công nhân trên xuồng phải dùng đến sào hoặc có khi cần trục chạy bằng máy phát điện được lắp vào xuồng nhỏ của họ.

 

clip_image006

photointernet

Năm 2013, một nhóm các nhà khoa học trường Đại Học Công Nghiệp thành phố Hồ Chí Minh đã thiết kế những chiếc máy đặc biệt để dọn lục bình, giúp cải thiện các sáng kiến có mục đích tương tự và giảm thiểu sức lao động. Những cái máy này đã được trình làng ở quận Bình Thạnh, và một năm sau ông Phạm Danh, lúc bấy giờ là giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi Trường Bình Dương cho biết chúng đã được đưa về tỉnh của ông. Các máy cắt này có thể giảm chi phí xuống 220.000 đồng (10 đô-la Mỹ)/tấn so với 700.000 đồng (33 đô-la Mỹ)/tấn nếu cắt thủ công. Tuy nhiên, chỉ 1 tháng sau khi phát động chiến dịch dọn rác ở Bình Dương, kênh rạch lại nghẽn ở một số nơi do lục bình mọc lan trở lại.

Chính quyền nói rằng nếu các máy cắt thành công, chúng cũng sẽ được dùng ở đồng bằng sông Cửu Long. Không thấy có báo cáo chính thức đánh giá hiệu năng của chúng, tuy vậy, vào thời điểm tôi viết bài này, một sợi dây thừng dài đang được giăng ngang con kênh phía sau Sở Thú Sài Gòn để chận lục bình cho các công nhân vệ sinh thành phố đều đặn dùng tay hốt dọn đi, vậy có thể kết luận các máy cắt đã không phải là vị cứu tinh hao dầu mỡ thải bụi khói mà thành phố đã mong chờ.

Dù gì đi nữa, không có chi ngăn cản việc hợp tác giữa các nhà sáng chế và các doanh nghiệp. Nhiều công ty đa quốc gia đã sản xuất máy cắt sẵn sàng đưa ra thị trường với giá du di giữa 2.000 đô cho loại nhỏ và 100.000 đô cho mô hình công nghiệp lớn. Lý thuyết mà nói thì người ta có thể bỏ bữa điểm tâm muộn, dành trọn sáng thứ bảy trên một con kênh nghẽn đặc lục bình để tận diệt chúng, cứu lấy hành tinh.

Những quốc gia khốn khổ vì lục bình đã thử nghiệm vô số giải pháp. Nhiều loại hóa chất và thuốc trừ sâu có thể diệt nó tận gốc nhưng gây nguy hại cho con người cũng như cho các loài thực vật và động vật khác, và nếu không được dọn đi, khối lượng lục bình chết chìm xuống lòng sông hay đáy hồ cũng dẫn đến nhiều hệ quả đáng kể. Thả ấu trùng ruồi đen và các loại côn trùng khác cho chúng hủy diệt cây cũng đã được đưa ra như một lối giải quyết khả thi, dù vậy cần phải có thêm nghiên cứu và thử nghiệm trước khi đưa vào sử dụng ở qui mô lớn.



 

Lạc quan hay chỉ là ảo vọng?

Em ngồi đan kết sợi đêm
Lục bình bầu bạn dỗ niềm tâm tư…
Người đi tức tưởi nửa chừng
Để em gánh hết chất chồng gian nan…
Nghiến răng ghìm sóng giữa làn.
Đò em chao lắc, tay đan khỏa niềm…

Bài thơ của Đàm Chu Văn cho thấy khía cạnh tích cực của lục bình. Trong những năm gần đây, người Việt bắt đầu dùng loài thực vật thủy sinh này để làm ra nhiều loại sản phẩm dùng trong nhà hoặc để bán. Từ năm 2011 hợp tác xã đan dệt xuất khẩu Phú Lâm của tỉnh Đồng Nai đã dùng lục bình cùng các loại cây khác trong vùng để đan giỏ, làm khay, đóng thùng và bàn ghế xuất khẩu sang châu Âu, Nhật, Hàn, Mỹ, bán với giá 20-30 đô một sản phẩm. Các thợ thủ công có thể kiếm được vài triệu đồng mỗi tháng, một thu nhập đáng kể trong cái vùng đa số dân đều nghèo khó, với số tiền này họ có thể cho con cái đến trường.

Tương tự, các nông dân ở tỉnh Hậu Giang đã có thể kiếm thêm trung bình 50.000 đồng/ngày bằng cách đan lục bình lúc rảnh rang. Lục bình phơi khô bán 16.000 đồng một ký và giá cả ổn định hơn các loại hoa màu họ thường canh tác. Kết quả là nhiều người chuyển sang trồng lục bình, hàng trăm gia đình giờ đây không còn xem nó như một thứ cỏ mọc hoang mà là nguồn sinh lợi đầy tiềm năng.

 

clip_image008

photopaul



Trước đây, năm 1996 IKEA đã là một trong những công ty đầu tiên bắt đầu dùng đến lục bình, phần lớn có xuất xứ đồng bằng sông Cửu Long, để làm các đồ gia dụng như giá đựng khăn ăn. Từ năm 2005 cách tận dụng này thậm chí lan ra tận Bắc Việt, nơi người Ninh Bình dùng lục bình làm đồ thủ công và nhiên liệu để trồng nấm rơm.

Trịnh Thị Long, người điều phối chương trình cho dự án nước ở WWF Việt Nam (World Wildlife Fund/quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên) giải thích rằng chương trình của bà ủng hộ việc dùng lục bình để làm thủ công vì nó giúp dẹp loài cây này ra khỏi những khu vực ô nhiễm. Như vậy vẫn tốt hơn là trồng các loại hoa màu có tiến độ phát triển chậm.

Khả năng sinh lợi từ các sản phẩm làm bằng lục bình tuy vậy vẫn có hệ quả khó lường. Chất lượng lục bình mọc hoang rất khác nhau, vì vậy người ta bắt đầu trồng trọt chăm chút nó. Những ai không sinh sống gần ao hồ hay kênh rạch thì canh tác nó ở mấy khu đất công. Những nhà nuôi trồng này không màng đến cây dại hay cây tuyển và thế là vô tình tiếp tay cho chúng bành trướng.

Sản xuất giỏ xách, túi xách, thùng, thảm chùi chân cần đến hóa chất và sơn mài vốn không thể tự phân hủy, Vì thế, khi bị vứt đi chúng vẫn cứ còn mãi ở các bãi rác làm tăng thêm lượng rác thải nguy hại cho hành tinh còn hơn chính cây lục bình vốn có thể tự tiêu.

Ngoài những sản phẩm gia dụng, các doanh nghiệp còn dùng lục bình để nuôi rùa hoặc nuôi giun làm thức ăn cho cá, gà, vịt, heo và các loại gia súc khác. Các sinh viên Ấn Độ đã dùng lục bình để làm ra băng vệ sinh, chén dĩa dùng xong rồi bỏ, chậu trồng cây tự phân hủy, khay đựng trứng hoặc đựng trái cây, hình mẫu các nhân vật trong phim hoạt họa, đồ chơi, thớt, bảng đa dụng, vải bố đặc biệt dùng trong hội họa. Lục bình cũng có thể được dùng thay dây thừng, vỏ bọc xì-gà, khi trộn với bụi than có thể làm thành than bánh. Và mặc dù lục bình khi nấu thành thức ăn có thể gây dị ứng cho một số người, vẫn có người ủng hộ việc ăn lục bình non.

Ngoài việc dùng lục bình để làm ra sản phẩm, có một nghịch lý là trên thế giới người ta lại xem nó như một biện pháp giải quyết hệ thống lọc nước. Khi được quản lý cẩn thận, lục bình có tác dụng loại bỏ chất gây ô nhiễm và cải thiện chất lượng nước. Kiểm soát nghiêm nhặt đúng mức, lục bình có thể được quảng bá và cho phép phát triển để hút đi nhiều chất độc, đồng thời cũng được dùng như màng lọc sinh học đối với kim loại chứa nhiều dộc tố. Ở Indonesia, Trung Hoa, và khắp châu Phi người ta dùng lục bình cho những mục đích như vậy cho nhiều khu vực thủy lưu.

Các nhà phê bình cảnh báo rằng các chiến dịch làm sạch nguồn nước có thể yếu kém về quản lý hoặc vô tình để cho lục bình thừa cơ tháo thân. Thêm vào đó, các nghiên cứu cho thấy việc canh tác lục bình cho mục đích thương mại gây nhiều tác hại hơn là mang lại lợi nhuận. Những động thái này gây ra những vấn đề về liên quan đến việc gây nhiễu loạn môi trường sinh thái, chệch hướng định bệnh, làm giảm chất lượng nước, và gây trở ngại giao thông đường thủy trong đời sống hàng ngày. Vì lục bình mọc tràn lan, người dân thu hoạch chúng để sử dụng cho mục đích mua bán, điều này có vẻ như một giải pháp hay, nhưng khuynh hướng nuôi trồng lục bình lại làm phát sinh ra thêm nhiều phiền toái. Tuy nhiên do chênh lệch giàu nghèo và kinh tế khó khăn, thật khó mà đổ lỗi cho những người nương vào nó để thoát nghèo.

clip_image010

photopaul

Sự thờ ơ và ngạo mạn của chúng ta đối với thiên nhiên đã dẫn đến tình trạng tràn lan của lục bình, và rồi cũng chính sự thờ ơ và ngạo mạn lại được thể hiện khi chúng ta tin rằng mình có thể khai thác loài thực vật này để điều chỉnh những ô nhiễm mà mình đã gây ra cho hành tinh trái đất. Dù là con cánh cam Mỹ hay con cóc mía Úc, những gì đã qua cho ta thấy rằng mang thêm các thứ có hại từ ngoài vào không thể giải quyết những thiệt hại gây ra bởi các giống loài xâm lăng khác. Dù gì, một khi đã ngạo mạn thì kinh nghiệm quá khứ nào có nghĩa lý gì.

Vậy tóm lại chúng ta nên cùng nhau giải quyết vấn nạn này như thế nào đây? Rõ ràng là lục bình tượng trưng cho sự thất bại của chúng ta trong việc chung sống có trách nhiệm với thiên nhiên. Nhưng ngồi bên bờ sông Sài Gòn khi chiều xuống, tôi nhìn những dề lục bình trôi dọc theo những chiếc sà lan trĩu cát nạo vét từ sông Cửu Long để làm vật tư xây dựng cho những quán trà sữa hoặc phòng trưng bày điện thoại di động; nhìn những nhà hàng nổi chở thực khách ăn nhậu linh đình; nhìn những tàu chở hàng nhồi nhét các thứ mặt hàng “ăn xổi ở thì” nhắm hướng những bờ biển xa xôi. Nắng chiều len vào khe các khung nhà chọc trời đang trong tiến trình xây dựng, rớt lên loài cây lềnh bềnh có hoa màu tím hồng độc đáo. Tôi không ngửi được hoa, nhưng cái mùi dìu dịu thoang thoảng của chúng chắc chắn làm thỏa thuê những cảm biến trong não bộ đơn giản của chính tôi.

 

 

Chuyển ngữ: Trần Thị NgH

01.2020

bài đã đăng của Paul Christiansen


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)