tác phẩm của Mel Bochner tại Viện Bảo Tàng Serralves- Bồ Đào Nha
Mel Bochner là một trong những người tiên phong trong Nghệ Thuật Khái Niệm (Conceptual Art), với khuynh hướng đưa ngôn ngữ vào …
Thưởng ngoạn thơ Lưỡng Cực như hành trình du lịch. Cứ tưởng tượng bối cảnh, có hai ngọn núi ở hai đầu, chính giữa là đồng bằng hoặc thung lũng. Tác giả đưa độc giả lên đỉnh núi đầu tiên rồi leo xuống băng qua đồng lũng. Khi gần hết hành trình, leo lên đỉnh núi thứ hai, từ đó tụt xuống.
Trong Đêm Qua Bắc Vàm Cống, cũng như trong hầu hết thơ Tô Thùy Yên, nỗi buồn quấy động, cuốn hút, tuôn tràn, mênh mang. Nó xoáy vào chiều sâu của tâm thức. Nó chạm vào thân phận con người nhỏ nhoi trước không gian vô cùng, thời gian vô tận. Nó là những tra vấn chưa có lời đáp. Nó báo động bão tố, không phải chỉ với chính nhà thơ, mà cho cả quê hương đất nước. Tất cả đều bị cuốn phăng, chìm nổi
HĐN: Điều trước tiên, tôi xem là quan trọng, cần đón nghe anh thổ lộ: Vào thế kỷ trước anh là một sinh viên đi du học, biến cố 1975 xẩy ra, có thể ví von “qua cầu rút ván”. Tâm trạng của anh lúc đó ra sao? Một người con đi xa có mong được trở về quê mẹ đang biền biệt khuất vào bóng tối đau thương?
TYT: Tuổi thơ tôi không có nhiều ngày vui, lẽ đương nhiên, bởi thế hệ tôi lớn lên trong lửa đạn chiến tranh trên quê hương. Nhưng tôi may mắn nhờ sự hy sinh vô bờ bến của cha mẹ nên không đến nỗi bất hạnh. Khi biến cố 30/4/1975 xảy ra, tôi vẫn đang ngồi ghế lớp học tại một ngôi trường đại học xa tít mù
Nhớ anh
Anh đã về. Ngang biển xanh mỏi mắt Anh đã về. Hoa nở tím bìa rừng …
những câu chuyện theo kiểu câu chuyện trong lều của ông thượng sĩ già đó, đã giúp tôi rất nhiều để những ngày tháng nơi hải đảo bớt đi cái nhớ nhà, cái lo sợ, cái nhàm chán. Và, dù hễ mở miệng là thích nói về cái tuổi trẻ đã mất, nhưng chính vào thời gian đó, từ những câu chuyện văn chương đó, tôi thấy cái tuổi trẻ thật sự của mình bắt đầu bừng lên một sức sống mãnh liệt. Tôi nghĩ đến những ngày tháng tới, khi không còn chinh chiến, hay khi được trở về với đời sống thường dân, tôi sẽ sống khác, nhìn cuộc đời cách khác
Có thể ném tiếng chửi thề lên cao
hoặc bất cứ chỗ nào
màu da và màu cờ và
mùi mồ hôi và mùi cống rãnh và mùi thịt nướng
Tổng kết:
20 người viết tuy chưa là nhiều nhưng cũng cho một đúc kết ngắn: 9 truyện dài, 2 quyển kinh, 1 tập truyện ngắn, 1 thi tập, 1 truyền thuyết cổ tích, 1 nghiên cứu, 1 nhật ký, 1 từ điển, với 1 không đem gì hết và 2 có thể sẽ mang nhưng không tiết lộ bí mật. Hầu hết là sách xưa, trừ sách của Jiddu Krishnamurti (1993), Milan Kundera (1988), và công trình biên soạn của BS. Nguyễn Hy Vọng (từ 1981-2012). Nếu Nguyễn Thị Hoàng và Hồ Xuân Hương là hai nữ tác giả Việt duy nhất, thì còn lại là sách ngoại quốc. Giống thăm dò dành cho 100 nhà văn Pháp, tiểu thuyết vẫn là thể loại ngự trị.
Anh ta lắc đầu lia lịa, tóc dài không rẽ ngôi, vuốt ngược ra phía sau, được dịp rũ xuống lòa xòa hai bên.
– Chúa chẳng ngự nơi nào hết, bên ngoài lòng tin của những ai có lòng tin Chúa. Còn ông muốn nhốt Chúa trong nhà thờ, dù nhà thờ đẹp mấy chăng nữa, Chúa cũng sẽ vượt ngục như Papillon vậy.
Tôi giống như Hoàng đế Julian, vị tông đồ hai lần đã chôn vùi một đức tin dưới một đức tin khác để rồi không còn biết đức tin nào thực sự là của mình. Và tôi nghĩ đến Tiresias đầu tiên là đàn ông, sau đó là phụ nữ, rồi lại là đàn ông, và đến Caenis là phụ nữ, sau đó là đàn ông và cuối cùng là phụ nữ,
Người Mỹ gọi phòng khách là “living room,” / Có nghĩa là “phòng sống,” nhưng người Việt thì dùng / Phòng khách là nơi để bàn thờ, nên phòng sống / Trở thành nửa sống, nửa chết, vì người chết / Luôn có mặt với những người tương đối còn sống.
Bàng hoàng khi hay tin thi sĩ bỏ cuộc chơi, tôi giật mình nhớ lại câu nói đùa của anh Võ Đình: Thi sĩ là những kẻ tiên tri. Rà soát lại hai đoạn mới viết cho Tô Thuỳ Yên, thấy có nhiều chữ, câu làm mình muốn rụng rời. Nào là thiếu máu, tòa vô cảm, vi lô tận, nợ vô thường, tiếng cuời ngắn, âm tàn lửa, nhà chung, hoe đỏ v.v
Hành của Tô Thuỳ Yên không ra ngoài số phận của kẻ hành giả trên con đường đau khổ của dân tộc mình nhưng anh không chỉ có một bài, rất nhiều bài mà bài nào cũng mang một sức nặng ngôn từ khiến chúng ta không cưỡng lại được sự say đắm như uống phải thứ rượu được chưng cất tuyệt kỹ.
Ðề tài thời gian có lẽ là đề tài lớn nhất và bao trùm nhất trong cõi thơ của ông, được triển khai rộng rãi trong nhiều bài thơ khác nhau. Bài thơ đầu tiên “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” là một diễn tả sống động về tính bất trắc của thời gian và sự bất lực của con người.
Có những thi sĩ của chỉ một bài thơ, hay “thi sĩ của những bài thơ hắn đã làm”[1], thậm chí có thể có thi sĩ của cả một dân tộc (Nguyễn Du, chẳng hạn), cho dù cả hai trường hợp này không nhiều (…) Nhưng thi sĩ của một thời đại thì hiếm, rất hiếm; nghĩa là người, với thơ của mình, đã trở thành biểu tượng, người phát ngôn của chính thời đại mình. Tô Thùy Yên chính là một trường hợp hiếm hoi đó.
câu thơ dợm bước
mà lề cực đông
tháo khoán một cuộc thông đồng
róc rách tiểu ngã
huyền không cực kỳ
Trước khi bắt đầu, xin phép ông cho tôi được nhắc lại mục đích của cuộc phỏng vấn hôm nay. Mùa học trước tôi học với ông trong lớp Comparative literature, ông có cho sinh viên trong lớp Biết về chứng sợ bươm bướm của ông. Nhân mùa này tôi đang hoàn tất lớp Psycholinguistics và phải viết một bài tiểu luận cuối khoá về ảnh hưởng của tâm lý đối với ngôn ngữ, tôi có xin phép ông và được ông ưng thuận cho tôi làm cuộc phỏng vấn này.
Khi thi sĩ nằm xuống
người ta bỏ vào trong áo quan
những trang Thơ phủ kín chiều dài của thân thể
đó là những dòng chữ
viết cho suốt chiều dài của một đời người
Người mà thi giới vẫn thân mật gọi là Nhà thơ Xứ Bunyah (the Bard of Bunyah) vừa ra đi; ông để lại, đã rõ ràng, một di sản lớn cho xứ sở Úc, cho truyền thống thơ thế giới …. Bunyah lớn rộng ra cũng là tất cả mọi miền quê của tiếng nói, của chữ lời, và thơ ca – sự tinh lọc ấy! – như ông suốt đời thơ của mình hẳn đã một mực tín cậy.
Cắn đi. / Dùng những ngón tay cầm nó lên và liếm nước ngọt có /
thể chảy xuống cằm bạn. / Nó đã chín và ăn ngay bây giờ được rồi, chỉ còn chờ bạn thôi.
Bite in. / Pick it up with your fingers and lick the juice that
may run down your chin. / It is ready and ripe now, whenever you are.
Trần Vũ phỏng vấn Vũ Thị Thanh Mai, Lê Thị Thấm Vân, Đặng Thơ Thơ, Thận Nhiên, Trịnh Cung, Bùi Vĩ nh Phúc:
Nếu bị lưu đày ra hoang đảo, và chỉ được đem theo một quyển sách duy nhất, không cho phép đem sách của chính mình và bất kỳ thể loại, ngôn ngữ, kẻ đi đày sẽ đem theo quyển sách nào? Vì sao?
Đi trong mù mịt.đêm đen
Tiếng kêu.hay tiếng đêm hoen nắng.và
Tiếng gầm thét của bao la
Nghe không.mây trắng tan nhòa biệt ly?
mỗi buổi sáng buổi chiều em lên xuống con dốc quen thuộc để đi ăn, giống như hồi còn đi học – em trở về đây một lần nữa, và em hiểu rằng đây sẽ là lần cuối cùng, bởi vì em nay đã hiểu được em, bởi vì em nay đã khôn lớn, đã trưởng thành, và em cũng đang buồn vì sự trưởng thành khôn lớn của em đây.
Diana là một ca khúc phổ thông viết bởi Joe Sherman và Paul Anka năm 1957, thu thanh lần đầu cùng năm bởi Paul Anka tại New York City …. Người chuyển ngữ ca khúc này sang tiếng Việt xin được liên tưởng đến một nhân vật thời thượng cùng tên (đã khuất), có nhiều huyền thoại vây quanh: Lady Di, Diana, Princess of Wales . . .
Tôi thấy những bài hát Nguyễn Đình Toàn viết sau biến cố tháng tư năm 1975 được trình diễn lần này đã lột tả được nỗi lòng của một người cầm viết từng bị tù đày vì chính ngòi viết của mình. Suốt đêm nhạc, NĐT hầu như không nói gì, không trả lời báo chí phỏng vấn, không lên sân khấu, mà chỉ lẳng lặng say sưa ngồi nghe các ca sĩ hát nhạc của mình.
tôi là con ong nhỏ
của emily dickinson
đi tìm mặt trăng
trong bóng lá
bỗng gặp hoa loa kèn
hoa loa kèn rực rỡ
như tình yêu
thơ. tôi
viết tặng em
New Comments