tác phẩm của Mel Bochner tại Viện Bảo Tàng Serralves- Bồ Đào Nha
Mel Bochner là một trong những người tiên phong trong Nghệ Thuật Khái Niệm (Conceptual Art), với khuynh hướng đưa ngôn ngữ vào …
Khi đọc Con Thuý, Chim Hót Trong Lồng, tôi thấy đó là những tác phẩm hay; tuy nhiên, tôi chưa mơ mộng làm nhà văn. Chính Ý Thức Mới Trong Văn Nghệ và Triết Học của Phạm Công Thiện tôi đọc năm 18 tuổi, và Con Đường Sáng Tạo của Nguyễn Hữu Hiệu đọc năm 23 tuổi mới khiến tôi muốn trở thành một người viết.
Tiếng chuông cuối cùng vừa dứt,
lũ búp bê bắt đầu cử động.
Chúng từ các quầy, kệ
ngồi dậy,
vậy là thí chủ vẫn cố chấp cựu thù, hãm hại mãi
sẽ xẩy tay văn minh tinh thần đấy
tâm và tay người sẽ vấy đầy uất hận
thí chủ cần dũng khí đối mặt tiên tổ
trong một ánh chớp của sự sáng
gã nhận ra mình cũng là một phần của sự sống
từ đó
thần chết trở nên vô tư hơn nhưng không phải vì thế mà gã không tiếp tục tàn sát
cuộc sống dường như luôn được làm mới theo cách khắc nghiệt nhất.
Bà ơi, đứa bé gái gọi, có ông kia nằm chết trên cầu thang! Mình hãy để ông ngủ, bà ta nói. Mình phải nhẹ chân bước qua thôi. Ông ta đang ở vào thời điểm trong cuộc sống mà ở đó dường như không thể quay trở lại điểm ban đầu hay đi tới điểm cuối cùng…
Chiến Hữu của Eric Maria Remarque là một tác phẩm tuyệt đẹp phô bày sự thăng hoa giữa tình bạn và tình yêu, trong khung xã hội phi Cộng sản mà lẽ ra phải là của chúng tôi nhưng chỉ còn có thể sống qua tiểu thuyết. Quyển truyện Trần Vũ đưa cho tôi xem khi chúng tôi là hai bạn thân chung lớp chung bàn. Tôi đã nhớ hoài ấn tượng về sự thăng hoa này trong những thập niên quá khứ khi nghĩ về kỷ niệm giữa chúng tôi.
Ngài ban cho mẹ tôi tất cả sông, suối, kênh, rạch trên thế giới, trong khi cha tôi được phần biển, hồ, phá, vịnh, đồng bằng, đầm lầy.
Sau khi kể lể về tình yêu của mình dành cho đàn bướm chấp chới đôi cánh như thủy tinh lung linh, ca khúc nỉ non của bọn ếch nhái trong các lùm cây và phần mọng nước ngọt lịm ẩn trong những trái chanh dây, mẹ tôi cầu xin quyền có được những khu rừng già,
Truyện dài đầu tiên tôi đọc trong đời, năm lên 7 tuổi, là cuốn Thằng Vũ của Duyên Anh do anh cả tôi mua làm quà sinh nhật cho em út. Tôi rất ngạc nhiên vì tựa sách mang tên mình nên tò mò mở ra xem và bị cuốn hút vào câu chuyện của thằng Vũ với con Thúy, thằng Vọng…
Tôi mê truyện tranh, mà phải màu mới đẹp, nên đành bấm bụng mua thêm một số truyện tranh đó bằng nguyên bản tiếng Pháp để thưởng thức cho mãn nhãn. Cùng với việc bắt đầu cho thuê sách, tôi nảy ra ý “Việt hoá” các cuốn truyện tranh bằng tiếng Pháp của mình. Công việc này hết sức tỉ mỉ. Tôi phải cắt giấy theo đúng khuôn của các lời đối thoại của nhân vật trong sách, chép lời đối thoại từ trong các bản tiếng Việt (tôi không đủ sức tự dịch những lời đối thoại trong nguyên bản), rồi dán đè lên phần đối thoại trong bản chính.
Trong suốt một thời gian dài sau đó, người tôi vẫn còn lâng lâng vì cuộc gặp gỡ với hai nhà văn Thiếu Nhi ngày trước. Bao nhiêu kỷ niệm thuở ấu thời qua những vui buồn với tờ Thiếu Nhi đã làm sống lại trong tôi thật nhiều hình ảnh lẫn cảm xúc mạnh mẽ và sâu lắng. Tôi không còn cảm giác mất mát Thiếu Nhi trong những ngày cuối cùng của Sài Gòn nữa, mà thấy như từ đây trở đi sẽ mãi mãi có Thiếu Nhi trong tay, và trong tim, cho đến lúc năm cùng tháng tận.
Ngoài các báo như Trẻ Em, Nhi Đồng Họa Bản, Cậu Ấm Cô Chiêu, tuổi trẻ chúng tôi còn được cung ứng rất nhiều loại sách mỏng chỉ 32 trang, như Truyền Bá, Hoa Mai, Hoa Xuân, Sách Hồng … đăng trọn mỗi kỳ một truyện của một tác giả nổi tiếng như Khái Hưng, Nhất Linh, Tô Hoài, Đỗ Đức Thu, Trần Tiêu …. phần sau và cả trang bìa trong cũng còn có các mục linh tinh khác như ô chữ, tò mò, vui cười, danh ngôn, thủ công ..v..v..
Để tạo điều kiện hỗ trợ cho sinh hoạt văn hóa nghệ thuật miền Nam được phát triển, ta không thể quên những nỗ lực không kém phần phong phú của các nhà xuất bản [như] … nhà sách Khai Trí–một trong những cơ sở văn hóa hàng đầu của miền Nam. Nhiều thế hệ tuổi trẻ đã được nuôi dưỡng và trưởng thành … với rất nhiều loại sách báo giá trị do chính nhà sách Khai Trí cung ứng.
Nguyễn Xuân Hoàng: Có lẽ anh Nhật Tiến từ đầu đã nói là anh hy sinh cái phần tiểu thuyết [trong Mồ Hôi của Đá, để dùng lý luận làm nội dung]? Và sự hy sinh của anh như vậy có quá lớn chăng?
Nhật Tiến: Tôi thấy đành phải chấp nhận, bởi vì viết trong hoàn cảnh đầy thành kiến, nên phải lý luận thôi.
Điều đáng lưu ý là, trong khi Ruth Bader Ginsberg và Antonin Scalia, hai người bạn gốc di dân, dù ở hai thái cực đối nghịch về tư tưởng, đã áp dụng tình bạn và tình đồng nghiệp hoàn hảo, còn những người có đầu óc mong muốn nước Mỹ vĩ đại lại quên mất tinh thần “Từ số đông thành Một.”
Nhưng nếu buộc cho tôi cái nhãn hiệu chủ trương “văn dĩ tải đạo”, như một số văn hữu đã từng giễu tôi, thì cũng oan cho tôi, vì tôi làm gì có cái đạo nào để mà tải! Tôi viết văn chỉ nhằm mục đích phô bày với người đọc những kinh nghiệm, hoàn cảnh, tâm trạng mình từng chứng kiến hay trải qua.
[N] hững người làm văn nghệ chân chính ở Việt Nam đã nhất loạt nói lên tiếng nói phản kháng của mình về những nỗi cơ cực mà nhân dân Việt Nam hiện đang phải chịu đựng, về sự tham nhũng thối nát của các cấp lãnh đạo, về sự bất lực của guồng máy tổ chức xã hội, và vì sự bóp nghẹt của cường quyền đối với sự tự do của văn nghệ sĩ.
Tôi chưa và cũng chẳng bao giờ lại chủ trương hoà giải, hoà hợp với độc tài hay bạo lực. Ý thức dân tộc dĩ nhiên bao gồm cả hai miền Bắc Nam, vượt lên trên thành kiến và quá khứ chính trị, có một tình cảm chung là biết cảm thông, biết thổn thức, biết thương yêu và xót xa…
Ngày xưa
khi mọi loài muông thú cũng như con người và các đồ vật có thể hiểu tiếng nói của nhau
có một cây đàn violon biết nhậu
mỗi sáng nó uống cả ngàn mét khối nắng
trời có bao nhiêu gió nó nuốt hết bấy nhiêu
đến chiều tối nó la cà trong các quán xá
Mặc dù ra trường thủ khoa từ đại học Columbia, Ruth Ginsburg không thể kiếm được việc làm trong ngành luật tại New York. Nộp đơn mong được tuyển làm luật sư phụ tá cho Thẩm Phán TCPV Felix Frankfurter, Ruth không hề được gọi phỏng vấn. Người mẹ trẻ đủ thông minh nhận ra ba trở ngại đầu đời: phụ nữ, làm mẹ, và gốc Do Thái.
Tự nhiên tôi lại nghĩ đến chàng thanh niên hồi sáng. Ngày hôm ấy về, tôi đã soi mặt vào tấm kính cửa rồi tự hỏi không hiểu mặt tôi lúc đó có được tự nhiên không. Tôi thử lại vài dáng điệu của tôi lúc gặp chàng và tôi thấy tự mãn. Nhiều lúc tôi lo sợ cho cái tâm trạng ấy. Tôi yêu ư?
Chúng tôi đồng cảnh ngộ mồ côi như vậy cả. Nhưng chúng tôi còn hơn con bé bên kia. Bởi vì chúng tôi đã quên được, hay đúng hơn là đã vượt được quãng thời gian đầu tiên đau khổ nhất. Còn nó, nó vẫn còn nhớ mẹ, nhớ chị Loan của nó. Cho đến bao giờ nó mới quên được mẹ nó và chị nó đi. Nghĩ đến điều đó, tôi thấy thật là mai mỉa.
Từ khi đọc Những Vì Sao Lạc, Thềm Hoang của Nhật Tiến đến nay đã trên hai mươi năm. Mới đây, tôi tình cờ tìm được Tiếng Kèn trong một hàng sách. Tiếng Kèn, tác phẩm thứ hai mươi của Nhật Tiến là tập truyện ngắn viết tại trại tỵ nạn Songkhla, Thái Lan, và những ngày đầu tiên trên đất Mỹ (1980-1981). Song những sách xuất bản bên Mỹ tới tay người đọc bên Pháp là cả một hành trình, tuỳ theo hên xui
Gã mù. Sự mù lòa không tương xứng với vẻ võ biền nên trông gã có vẻ tội nghiệp. Hình như ngày trước gã đã đi lính. Hình như gã đã bị hỏng mắt sau một cuộc hành quân. Hình như vợ gã đã bỏ, để bây giờ gã sống lủi thủi độc một thân mình giữa thành phố chen chúc chật chội này. Lai lịch của gã mù mờ về những dữ kiện “hình như” theo kiểu đó.
Hai tập Tiếng Kèn và Một thời đang qua hay không phải vì tính cách chống cộng của chúng vì thiếu gì tác phẩm chống Cộng mà chẳng hay tí nào – nhưng là vì tính cách chân thật của chúng trong đó cái chất sống sờ sờ ra đó …. [N]ếu Đại học máu của Hà Thúc Sinh là một bản án đanh thép nhất đối với chế độ lao tù của Cộng sản thì Tiếng kèn và Một thời đang qua của Nhật Tiến là một bản án đanh thép không kém [về] chế độ bên ngoài lao tù ở quê nhà.
tháng mười, những hồn thơ nhàn nhã
thường mang căn bệnh oái oăm thích thú được cô đơn
thèm ngậm hạt mưa bay chạnh lòng bi ai mùa thu tắt thở
xa xỉ chăng, tâm hồn như sợi khói hoang vu
Di sản tinh thần của Võ Phiến để lại có hoàn toàn tốt đẹp không? Những nhà văn nhà thơ dầy công đóng góp cho Văn Học Miền Nam đã từng bị Võ Phiến bêu riếu, nhục mạ trong bộ sách phê bình của ông thì có đáng bị phê phán như Võ Phiến đã phê phán họ không ?
Thiếu nữ cảm thấy những móng sắc của bà ta bấu cứng lấy da thịt mình. Ngay khi đó thì nàng biết mình vừa làm một chuyện sai lầm. Nàng đã tiếc cái áo một cách dại dột nên thay vì bỏ chạy đi, nàng đã xông tới.
hắn cứ càm ràm về những ẩn dụ dát đủ ve chai lấp lánh
trong lúc tôi nở phình hiện nguyên hình
hỗn loạn diễn dịch mùi ham muốn lưng chừng
bén góc từng lá bài tưởng chừng như bất phân bất bại
New Comments