Category: Biên Khảo
Nhã Ca – Một Huy Hoàng Trên Cỏ Mướt
Trái với nhận định của Võ Phiến, những nhân vật của Nhã Ca không “cực đoan” hay “sôi nổi” hay “bù lu bù loa” vì họ là loại đàn bà thường tình. Họ cũng không coi tự do là quyền người đàn bà đương nhiên được hưởng, mà là cả một cố gắng, chờ đợi, kiên trì.
(hình: Nhã Ca trong lễ trao tặng Huế tác quyền của ‘Giải Khăn Sô Cho Huê’)
Đọc Hồi Ký Một Người Mất Ngày Tháng của Nhã Ca
Và đặc sắc nhất là những đoạn Nhã Ca diễn tả sự nồng ấm của tình ngưòi. Tình người là chiếc phao cho người đắm thuyền giữa biển mênh mông bám lấy để còn hy vọng, để tin chắc rằng sẽ không vùi thân đáy biển mà sẽ trôi dạt được đến bến bờ của sự sống.
Chân Dung Biệt Kích
Biệt kích văn hóa là tên một cuốn sách do Trần Văn Giầu, Vũ Hạnh, Lữ Phương viết về mười tác giả miền Nam. Trong sách này, nữ biệt kích duy nhất là tôi, được xếp hàng thứ sáu. Những người khác là Nguyễn Mạnh Côn, Hồ Hữu Tường, Doãn Quốc Sỹ, Nhất Hạnh, Võ Phiến, Duyên Anh.
Nói chuyện với tác giả “Hòa Bình.. Nghĩ gì? Làm gì?”
Chúng tôi từ biệt anh ra về khi cơn mưa chiều vừa chấm dứt. Anh Nguyễn Mạnh-Côn tiễn chúng tôi ra cửa. Dưới ánh sáng ngoài trời, tôi nhận thấy tóc anh đen hẳn lại. Tôi hỏi hình như hồi đầu năm, tóc anh đã bạc nhiều ở thái dương? Anh xác nhận mới bị đau…
Hành trình của tác phẩm
Hàm hồ. Đó chính là ý niệm quan trọng, nền tảng mà bạn có thể bắt gặp, bó buộc phải bắt gặp, một cách không thể tránh được, trong mọi vấn đề liên quan tới văn chương (…) Yếu tính của văn chương là không có yếu tính nào xác định dứt khoát, là phủ nhận chính yếu tính, là không có yếu tính nào khác hơn sự hàm hồ.
Giới thiệu sách – Đại Hội Đảo Điên
Hôm nay, Đại Hội Đảo Điên, một tiểu thuyết trào phúng dài gần 300 trang, đến tay độc giả với những bối cảnh, cấu trúc, bố cục hoàn toàn khác biệt..
Chuyện xẩy ra khi bức tường Berlin vừa bị phá đổ. Một số lớn chính khách Việt Nam hải ngoại tự thấy mình mang một sứ mệnh thiêng liêng là phải nắm ngay vận mệnh nước Việt Nam ” Hậu Cộng sản ” Các chiến sĩ này rất khác nhau về tư tưởng nhưng rất giống nhau về khả năng nắm chân lý. Chính sự giống nhau này đã gây nên những cuộc chiến vừa hung liệt vừa ngẩn ngơ nhất giữa các nhà cứu nước.
Nghĩ Trong Một Xã Hội Tan Rã (#28)
Trong những năm đầu, Việt-Nam Cộng-Hòa có nhiều hy vọng phát triển và thắng thế trong thứ chiến tranh lạnh với Việt-Nam Dân-Chủ Cộng-Hòa. Nhưng vì kém nhìn xa trông rộng, vì ham hưởng lợi, những người lãnh đạo miền Nam trong đó có hai ông Nhu Diệm đã để xã hội trước vốn đã chẳng tốt đẹp gì, nay dần dần trở thành một xã hội đầy bất công và bạo lực thối nát
giới thiệu Ốc Mượn Hồn
Cuộc sống này có lẽ đã nhiều phiền hà và phức tạp lắm rồi. Tôi không muốn những câu chuyện tầm phào của mình ghi lại hoặc là khơi dậy những ấn tượng muộn phiền trong tâm khảm của độc giả dù chỉ là một vết chấm đen bé tí ti như hạt bụi.
Nhạc và thơ Phật Giáo phản chiến
Ước vọng của TCS là tất cả có được ’một đời sống không mang thù hận’. Như trong kinh Bát Đại Nhân Giác, rất khó mà không ghét kẻ thù của mình. Nhưng nhớ đến lá thư của Nhất Hạnh gởi cho Martin Luther King: kẻ thù ta đâu có phải là người!
Đọc “Bình thủy 1969” của nhà văn Trần Mộng Tú
Giọng văn mạch lạc, ráo hoảnh của chị trong suốt cả bài viết đã khiến cho tôi cảm thấy đau đớn khốc liệt gấp bao nhiêu lần nếu chị dùng lối diễn đạt để làm bi kịch hóa câu chuyện. Những cảm xúc, những sự kiện xảy ra từ lúc chị hay tin chồng chị qua đời, diễn tiến trong lúc đi nhận xác anh, cho đến đám tang của anh, kết thúc bằng ngày trở về thăm lại quê hương và thăm nơi yên nghỉ cuối cùng của anh đã được chị kể lại một cách chậm rãi, tĩnh lặng đến mức nghẹt thở.
Phỏng vấn về chủ đề Văn Chương Tính Dục
Văn chương gợi cảm hẳn nhiên vẫn có thứ sức sống của nó, và cũng bởi ở nó thể hiện cái đẹp tự nhiên của bản năng một cách nghệ thuật sáng tạo, cho nên chúng ta không thể không thấy được sự khác biệt rõ ràng giữa nó với cái bầy nhầy của dâm thư. Sự khác biệt nằm trong cái sinh khí thẩm mỹ, và dĩ nhiên không giống những toan tính rẻ tiền của nhửng đơn thuần gợi dục, chỉ cốt bắn tinh khí vào phía không gian có những người đọc tầm thường.
Tình dục có một vị trí quan trọng trong cuộc sống thường nhật của một người bình thường, vì vậy, khi người nữ viết và không bị gò ép trong những quan niệm hẹp hòi (của người sống chung quanh hoặc của chính bản thân họ), việc họ đề cập đến tình dục qua góc nhìn và cảm nhận riêng của họ cũng không phải là điều gây nên ngạc nhiên và tranh luận.
Mai Thảo, tuỳ bút, “Ngôi Sao Hàn Thuyên”
Văn số tháng 6 năm 1974 thực sự thì cũng chẳng có một chữ biện chứng nào được nhắc tới nhưng không khí váng vất của một từ ngữ ấy là không tránh được. Biện chứng của Ấn giáo, của Phật giáo, của kinh viện Hi Lạp, trước khi là biện chứng duy vật sử quan; một từ ngữ, một không khí như vậy chỉ vì nó là một số báo mà Văn đã dành để tiễn đưa Nguyễn Đức Quỳnh.
Thạch Lam, tiểu thuyết gia
Tại sao người phê bình cứ phải yêu sách một nhân vật tiểu thuyết phải làm hơn một nhân vật tiểu thuyết, một tác phẩm phải làm hơn một tác phẩm. Ở đây phê bình vượt qua giới hạn của chính phê bình. Bởi nó đã phủ nhận thực tế của tác phẩm đang là đối tượng của nó. Thực tế tác phẩm: thực tế của những dòng chữ được viết ra, thực tế của cuốn sách được hoàn tất; thực tế của một cái gì tự đầy đủ, không thể sửa đổi hay hàn gắn gì được nữa.
Bốn mươi lăm năm thi ca Việt Nam (phần kết)
Bầu trời sáng tạo của thi ca, từ xã hội đến chiến tranh, mặc tình lan rộng. Lệ sương trong trắng nhường chỗ máu xương tanh tưởi; những đường viền núi buổi sáng những cánh cung xanh buổi chiều, mãi mãi, hết hết, biến mất cho cây trụi, đại lộ vắng người, đồi trọc ngơ ngác, súng đạn lẻ loi
Thơ Tô Thùy Yên, quán trọ hồn đông-phương
Nếu Thanh Tâm Tuyền hiện đại với âm hưởng Tây phương thì Tô Thùy Yên là dấu vết khảo cổ, nhân chủng học cho một phương đông huyền diệu, thần bí. Không khí cổ thời, ý và nhân sinh quan có vẻ của người xưa, không gian và cảm giác xưa.
Rừng Câm
Hình như, một cách mơ hồ, nhưng mãnh liệt, tôi tin tưởng vào cảm nhận; đây là tác phẩm tác giả đối diện với nỗi cô đơn, niềm tuyệt vọng, và cái chết. Là một tuyên ngôn của họa sĩ Đinh Cường, cả cuộc đời sống chết với hội họa, như một tử đạo.
Nghĩ Trong Một Xã Hội Tan Rã (#27)
Nếu cuộc cách mạng xã hội thực hiện, quyền hành tối cao sẽ thuộc về lớp người mới trong sạch hơn, guồng máy hành chánh sẽ giảm thối nát và tăng hiệu năng. Và nếu Quân Lực thanh lọc được những sĩ quan hủ hóa đang cấu kết với mại bản xứ lo làm giầu, quân sĩ mới nức lòng đánh Cộng.
Điểm “Blog” MỘT Danna – đôi điều cần nói về văn chương Blog
Một Danna là bút danh của Vũ Hiệp, một nhà thơ trẻ và người suy tư luôn phiêu lưu theo những dải Mobius chóng mặt ấy của các khả thể vô tận của ngôn ngữ, một tâm hồn trăn trở cố chạy đuổi cho kịp với cái biến động không ngừng của ý tuởng. Thơ của anh là một lập ngôn mang nhịp điệu của đời sống thật cho quan niệm triết học mà – theo ý của nguời viết bài này – anh đã phát hiện ra như diễn giải thích hợp nhất cho những trực cảm của mình: triết học giải kiến trúc (deconstructionism)
Bốn mươi lăm năm thi ca Việt Nam
Trong văn chương Việt Nam, có lẽ thi ca là hình bóng người ta nhìn vào bằng cặp mắt ưu ái nồng nàn nhất. Sự trọng vọng này – nếu đó được gọi như thế – biểu hiệu cho tâm hồn gần gũi gắn bó của người mình, người Việt, với thi ca.
Phỏng Vấn Chớp 5 – năm phút với tác giả
“Điện năng trong nhiều ngày tịch tụ lại mỗi lúc một nhiều thêm bên trên mặt đất. Khi bầu không khí đầy ứ điện thì những tảng mây trắng sẽ biến thành những đám mây giông khủng khiếp và từ trong đám mây ấy, từ trong lượng điện dày đặc sẽ phát sinh tia lửa đầu tiên – đó là tia chớp. Mưa rào đổ xuống mặt đất hầu như ngay lập tức sau khi có tia chớp ấy.” (Paustovsky)
Ký ức về ông Bách Khoa Lê Ngộ Châu
Thật khó tưởng tượng nổi cảm giác một cậu bé học trò mới tập tành viết lách khi nhận được những lời lẽ trân trọng bằng chính nét bút của Chủ nhiệm một tạp chí nghiên cứu – lý luận – sáng tác uy tín bậc nhất miền Nam. Đó là truyện ngắn đầu tay tôi được in với bút danh Tần Hoa và cũng là sáng tác duy nhất tôi được nhận nhuận bút ( với số tiền gần bằng một tháng lương công chức thời kỳ trước 1975).
The Long Road Home – Đường Về Diệu Vợi
Với tâm trạng lừng khừng (existential ambivalence), các tác giả miền Nam còn lại trong nước sau 1975 bị xem là những kẻ bất tuân chỉ (nonconformist) và do đó có khả năng trở thành mối đe dọa cho viễn cảnh mới của chế độ xã hội chủ nghĩa (the new socialist vision), một chế độ vốn xem sự dễ bảo là một trong những dấu ấn đặc thù.
Đọc "The Long Road Home: Exile, Self-Recognition, and Reconstruction" của Nguyễn Bá Chung
Liệu có một “số phận” dành cho mỗi nền văn học? Nếu có, số phận dành cho nền văn học Nam Việt Nam giai đoạn 1954-1975 (VHNVN) coi mòi rất gian nan. “Sinh ra đời …
Nhạc Trịnh Công Sơn
Joan Baez đã gọi Trịnh Công Sơn là “Bob Dylan của Việt Nam.” Trong phim Mùa Hè Chiều Thẳng Đứng (Vertical Ray of the Sun) của Trần Anh Hùng, nhạc Trịnh Công Sơn đi cùng dải ghi âm với nhạc của Lou Reed, Arab Strap và The Married Monk. Một nhóm nghệ sĩ xuất sắc, lẽ dĩ nhiên, và cũng là một sự so sánh có nhiều ý nghĩa, nhưng Trịnh Công Sơn lúc nào cũng là người hoàn toàn độc lập.
Đọc “The Long Road Home…” của Nguyễn Bá Chung
Trở lại với tiểu luận The Long Road Home: Exile, Self-Recognition, and Reconstruction của học giả Nguyễn Bá Chung. Tôi có phần đồng ý với phát biểu của ông về chuyện văn chương quan yếu chỉ có thể mọc ra từ những tâm hồn đã loại bỏ được hận thù và ảo tưởng về quá khứ hay tương lai. Và thiên kiến, nếu tôi được phép!
Bốn mươi lăm năm thi ca Việt Nam
Đời sống đều là những mong manh ghê sợ như vậy. Không còn thanh bình, không còn tình yêu trong trắng. Thi sĩ vật lộn và hủy hoại chính mình. Đối với họ, thơ không là món hàng trang sức, là hương phấn lụa là đời người, thơ không còn là mục đích cao đẹp của đời sống. Thơ ở đây chỉ là điều bắt buộc phải có, như cơm ăn áo mặc.
Nguyễn Vy Khanh nói về Duyên Anh
Duyên Anh trong một thời gian dài đã trở thành một hiện tượng văn học vì tác phẩm của ông đã đáp ứng được một phần những nhu cầu của thời đại, những nhu cầu văn hóa, tâm lý, xã hội của đại chúng. Với sự leo thang của chiến tranh, khi xã hội khủng hoảng trầm trọng về văn hóa, đời sống, một số tác phẩm của Duyên Anh với ý hướng giáo dục đã đáp ứng được một số mong đợi. Đừng đòi hỏi ở ông những đáp ứng triết lý siêu hình của thời đại.
Thở
Ngã tư Lê Quý Đôn-Trần Quý Cáp. Xuống. Vào. Nhà trưng bày tội ác Mỹ Ngụy.
… Để coi, tôi có gì. Giải khăn sô cho Huế. Chỗ tốt, giữa khung. Thêm Đêm nghe tiếng đại bác. Một mai khi hòa bình. Kìa, Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Thanh Tâm Tuyền, Chu Tử, Dương Nghiễm Mậu, Lê Xuyên. Nguyễn Mạnh Côn. Tội ác cả đấy.
“Chị Nhã Ca à. Chị đã thấy lại tác hại của loại sách vở cũ chưa?”
Vẫn cái anh Mười Kết bên cạnh. Tôi nhìn lên mấy cuốn sách, trân trọng chào mình, chào bạn hữu.

New Comments