Thử đánh giá lại HỒN BƯỚM MƠ TIÊN của Khái Hưng

Trong văn học, ở nước ta cũng như nước ngoài, khen chê là chuyện thường tình. Tolstoy không thích Shakespeare trong khi tuyệt đại đa số người đọc đều rất ngưỡng mộ nhà đại thi hào người Anh ấy. Ngay chỉ một người mà thôi, vào thời điểm này thích cuốn này, chê cuốn nọ; vào thời điểm khác có khi nói ngược lại. Chính Lê Huy Oanh từng mạt sát Thanh Tâm Tuyền trên tạp chí Sinh Lực. Về sau trên tờ Văn năm 1973, ông nhận mình sai: “Trong cơn giận dữ rất chân thật, tôi đã mạt sát đả kích anh ta thậm tệ để rồi chỉ ít ngày sau tôi dân dần thấy tất cả sự nông nỗi, bất công của những lời mạt sát đó.”

Nhưng điều tôi muốn nói ở đây không phải là chuyện khen chê, mà là cơ sở lý luận dùng để bênh vực những lời khen chê đó.

Văn chương hậu hiện đại (phần II)

Bội hiện thực là thuật ngữ được sử dụng trong ký hiệu học và triết học hậu hiện đại, miêu tả sự bất lực của ý thức trong việc phân biệt thực tại với sự mô phỏng thực tại, đặc biệt là trong những xã hội hậu hiện đại có công nghệ tiên tiến. Bội hiện thực được xem là một điều kiện…

Văn chương hậu hiện đại (phần I)

Chủ nghĩa hậu hiện đại xuất hiện sau Thế chiến II, được xem là phản ứng trước những hỏng hốc của chủ nghĩa hiện đại. Nó hình thành từ sự tổn thương tinh thần, chịu ảnh hưởng lớn bởi những sự kiện như Hiệp định Geneva, những nhà tù Soviet, cuộc Cách mạng văn hóa Trung Quốc…

Sau Mười Ba Năm, Đọc Lại “CỬU LONG CẠN DÒNG-BIỂN ĐÔNG DẬY SÓNG”, Nghĩ Về Sanh Mạng Một Dòng Sông

Dĩ nhiên, các yếu tố tiêu biểu tối thiểu cho một đời sống của một dòng sông không những bao gồm lưu lượng nước của dòng sông ấy đủ cung ứng cho nhu cầu nước uống cho con người, cho ruộng lúa, cho cỏ cây, vườn tược những vùng đất…

Đi tìm câu trả lời

Hầu hết đọc chúng trong tuổi trẻ, nhưng những cảm nhận, rung động và nỗi say mê có vẻ như đã hằn sâu trong tâm trí, theo người đọc suốt đời. Chúng vẫn ở đó, qua nhiều biến thiên của cuộc đời, người đọc vẫn mang nó mà không biết, đến một lúc hội đủ duyên — như cuộc triển lãm và hội thảo này…

Tự Lực Văn Đoàn và chuyện văn phong

Tuy thế, Nhất Linh khẳng định: “Trong tiểu thuyết, không cần văn chương”. Vì “văn trong tiểu thuyết là thứ ít quan trọng nhất.” Theo ông, “đặt văn chương lên một bực quá ư quan trọng trong tiểu thuyết” là một điều sai lầm. Ông cho đó là một thành kiến văn chương, và chính cái thành kiến văn chương đó đã cản trở…

Tự Lực Văn Đoàn và Văn học hiện đại Việt Nam

Trong thời kỳ từ nửa sau thế kỷ 19 cho đến đầu thế kỷ 20, những thành phố như Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng chẳng hạn, ở trong quá trình hiện đại hóa và cho thấy quang cảnh của một thành phố hiện đại. Dân người ở những thành phố này có lối sống hiện đại, làm nảy sinh phong tục thành thị.

Tháng Bảy, Trân Châu Cảng, Vòng Hoa Tưởng Niệm

Thật ra, sau chiến tranh, kẻ thắng trận bao giờ cũng có nhiều quyền hơn để hạ nhục người khác, trên lời nói hay sách vở. Nhưng người Mỹ đã không sử dụng quyền ấy. Tôi tìm thấy một phần câu trả lời cho câu hỏi vì-sao-họ-làm-được-như-vậy…

Đánh giá lại Tự Lực Văn Đoàn

Xuất phát từ động cơ chính trị và quan điểm giai cấp, giới lãnh đạo cộng sản từ năm 1945 đến thời kỳ đổi mới (giữa thập niên 1980), không ngừng lên tiếng phê phán, xuyên tạc và bôi nhọ Tự Lực Văn Đoàn cũng như phong trào Thơ Mới. Người đầu tiên nã súng bắn vào Tự Lực Văn Đoàn là Trường Chinh…

tình yêu trong tiểu thuyết Tự Lực Văn Đoàn

Những tác giả của nhóm TLVĐ theo Tây học. Họ muốn xây dựng một thế hệ phụ nữ Việt cấp tiến hơn, biết yêu chính bản thân mình mà không qua một gò bó, ép buộc nào. TLVĐ muốn vẽ một bức tranh xã hội Việt Nam không phải chỉ bằng mực Tầu, một thứ bồ hóng pha nước…

Kịch mới những năm 1930-40

Cả một phong trào say mê kịch mới. Đúng là không phải chỉ Thế Lữ bị kịch mới hút, mà cả một lớp người trí thức trẻ Việt Nam bị hút.
Sự xuất hiện của phong trào Kịch mới lúc này, có gì giống như sự xuất hiện của Thơ mới, đó là: Thoạt đầu sự chấp nhận có tính chất thụ động, áp đặt, nhưng đã sớm trở thành tự nguyện, chủ động. Kịch cũng vậy, sau những chập chững, những thử thách ban đầu, đã trở nên vững vàng, và tạo được công chúng của mình.

Tính Giễu Nhại và Tinh Thần Hậu Hiện Đại trong những tác phẩm chưa xuất bản của Hoàng Đạo

Tính hậu hiện đại của NCPVKTKH nằm ở chỗ không thể tách rời nội dung tường thuật ra khỏi hình thức của thể loại, là phỏng vấn giả tưởng. NCPVKTKH kết hợp những yếu tố của văn hóa đại chúng, vừa tường thuật, vừa đối thoại kịch diễu nhại của Saturday Night Live trên đài NBC, vừa từa tựa kiểu phỏng vấn và dẫn chuyện của đạo diễn Michael Moore trong Bowling for Columbine, hay Roger&Me, hay Fahrenheir 9/11.

Từ Áo dài “Lemur” đến Thái độ tiêu cực của Tự lực Văn đoàn với Nữ đồng nghiệp cấp tiến Miền Nam

Nguyên nhân của sự mâu thuẫn này–tranh đấu cho nữ quyền bằng văn chương mà chưa cho người nữ bằng xương bằng thịt những quyền đó trên thực tế– theo người viết, là vì Tự lực Văn đoàn không chấp nhận được những phụ nữ ngang hàng với họ về phương diện tri thức

Sự phát triển của Văn Học và Mỹ Thuật có phụ thuộc vào mối quan hệ giữa hai lãnh vực?

Câu hỏi sau cùng hình thành trong tôi có tính khái quát là: Sự tương hợp giữa Văn Học và Mỹ Thuật có phải là điều kiện cần cho sự phát triển của cả hai và ngược lại?
Những câu hỏi này đã theo tôi rất nhiều năm và tôi, mỗi khi có dịp tiếp xúc với các nhà văn, nhà phê bình văn học thân quen, tôi thường đưa ra…

Federico Garcia Lorca: Cơ Cấu và Tác Phẩm

Tại sao chỉ đọc một lần? Tại sao lại đọc nhiều lần? Tại sao đọc xong thấy khoan khoái, cảm nhận thích thú?
Câu hỏi đầu tiên có câu trả lời: Bài thơ đó bình thường.

Tìm hiểu những bài thơ, ca dao liên quan tới "canh gà Thọ Xương"

Trước đây nhiều nhà nghiên cứu đã tranh luận sôi nổi về nguồn gốc, dị văn, dị bản của những câu ca dao và bài thơ có liên quan đến “canh gà Thọ Xương”. Năm 2012, thêm một lần nữa, xuất hiện rầm rộ những bài viết liên quan đến vấn đề này, đặc biệt là quan điểm cho rằng “canh gà” là một món ăn…

Khúc rẽ của Đại Giang và Upsidedownism

Tôi giật mình tự hỏi “Tranh Đại Giang đây sao?” Tôi từng xem tranh ông cách đây 12 năm, ngày ấy cũng giật mình đánh thót. Tại sao giờ lại giật mình?
Đứng một lúc, tôi lý giải được cái khác.

Ẩn dụ: giữa ý niệm và ý nghĩa

Từ Aritotle cho đến Ricoeur, dù đứng trên quan điểm thay thế hay tương tác, có thể nói ẩn dụ được nghiên cứu hoàn toàn dựa vào ngôn ngữ. Những khái niệm như chuyển nghĩa, dụ pháp, dụ ngữ, bất thích hợp ngữ nghĩa, đụng độ ngữ nghĩa…

TRÒ CHUYỆN VỚI BÁC SĨ, NHÀ THƠ ĐỖ HỒNG NGỌC QUA NHỮNG LÁ THƯ TỪ KINH XÁNG

Là dân quê tụi tôi, dường như ai cũng thích đọc sách của Thầy. Từ cuốn đầu tay “Bảy Ngày Trong Đồng Tháp Mười” tới cuốn sau cùng , cuốn nào cũng thích mà nhất là các cuốn thuộc loại sách “Học Làm Người” nhưng chỉ âm thầm tìm đọc sách thôi…

Giải mã nghệ thuật cổ Champa

Nghiên cứu những đặc điểm địa lý của vương quốc Champa và của các nước láng giềng cho phép chúng ta hiểu được những khía cạnh độc đáo của nghệ thuật Chàm. Vương quốc Champa tọa lạc trên đại lộ hải thương gọi là “Con đường Tơ lụa trên biển,”…

Vài ghi nhận về tác phẩm “Tản Mạn Bên Tách Cà Phê” của nhà thơ Nguyễn Xuân Thiệp

Nhà thơ Nguyễn Xuân Thiệp còn có bút hiệu Châu Liêm, người đọc luôn nhớ đến ông kèm theo thi phẩm “Tôi Cùng Gió Mùa” (1) như một tác phẩm gắn liền với sự nghiệp văn chương của tác giả không thể tách rời đi được. Một trong những lý do ấy là vì cái tài thơ…

Ẩn dụ ý niệm: ẩn dụ và thơ

Những nhà chủ trương ngữ học nhận thức thẳng thừng bài bác quan điểm cho rằng nguồn suối ‘thật sự” của ẩn dụ xuất phát từ trong văn chương và nghệ thuật. Theo họ, những thiên tài sáng tạo của giới nghệ sĩ không tạo ra hầu hết các ẩn dụ.

Phía Dưới Bàn Chân, Lung Linh Một Con Đường

Nguyễn Đức Tùng là một giọng thơ ngay khi tiếp cận đã cho tôi hình dung những dự báo ấn tượng. Thơ anh không ồn ào, lên gân, ngay cả khi viết về những điều to tát, dễ xúc động, đụng đến sự quan tâm, ý thức cộng đồng. Ở đó anh có cách nhìn riêng…

Sisyphus tự vẫn

Tự cổ chí kim, tự sát luôn là lựa chọn khó khăn nhất đối với một con người, nó đòi hỏi một sự dũng cảm phi thường cho dù đó là dũng cảm chấm dứt sự hiện tồn của bản thân. Dưới con mắt của các nhà tâm lý học, sức ép từ bên ngoài xã hội và từ nội giới cá nhân là nguyên nhân…

THÚY KIỀU CHƠI LOẠI ĐÀN GÌ?

Sau khi Nguyệt cầm du nhập vào Việt Nam, cha ông ta đã bỏ bớt 2 dây, cải tiến cần đàn dài hơn … tạo thành loại đàn Nguyệt đặc trưng của Việt Nam. Từ những yếu tố này, có thể khẳng định rằng Thúy Kiều đã sử dụng Nguyệt cầm, chứ không phải Hồ cầm, Tì bà hay Nguyễn cầm ….

Luận về phụ nữ

Chỉ có loại đàn ông bị lú lẫn bởi dục tính mới định nghĩa chủng loài thấp bé, vai hẹp, mông to, chân ngắn này là phái đẹp vì vẻ đẹp tổng thể của phái nữ đã bị qui định bởi dục tính của đàn ông. Có nhiều lý do xác đáng để mô tả phụ nữ như chủng loài phi thẩm mỹ, thay vì coi họ là phái đẹp.

Không có một nền nghệ thuật nào bay lên chỉ với một cánh!

Chỉ có bán ra, sự thất thoát các tác phẩm nghệ thuật giá trị bao gồm cả cổ vật của Việt Nam đã diễn ra từ lâu, cho đến hôm nay là rất lớn. Lý do để xảy ra thì nhiều, nhưng chủ yếu là vì tình trạng nghèo về văn hóa bảo tồn…

Ẩn dụ ý niệm: những ý niệm căn bản

Ẩn dụ ý niệm là một quan điểm về ẩn dụ được George Lakoff, một nhà ngữ học Hoa Kỳ (1941-) và Mark Johnson (1949-), triết gia Hoa Kỳ, lần đầu tiên khảo sát trong tác phẩm Metaphors We Live By xuất bản vào năm 1980. Đây là quan điểm mới mẻ nhất về ẩn dụ trong ba thập niên qua…