Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 15, Dịch Thuật, Phỏng vấn, Sang Việt ngữ Email bài này

Nói chuyện với Banana Yoshimoto


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 2.12.2006

phỏng vấn
Rowan Riley thực hiện
Lê Ðình Nhất-Lang chuyển ngữ

Phẩm chất luôn quan trọng hơn số lượng. Ðiều này đúng cho mọi thứ. Ngay cả nếu bạn viết chỉ một dòng trong đời, nếu nó nằm trong đầu người nào vĩnh viễn, thì cũng thỏa mãn rồi.
 
 
Rõ ràng là cô thích viết về thức ăn. Cái hấp dẫn cô đến thế là lòng ham muốn hay mùi vị thức ăn?
Ồ, tôi chú ý tới mùi vị thức ăn, và tới cảm giác mà người ta có khi họ đang làm một món ăn. Tôi thích tự hỏi mình xem những mùi vị và khung cảnh nào sẽ khơi dậy một ý nghĩ hay kỷ niệm đặc biệt nào.
 
Có câu, nhà hàng càng tốt, phần ăn càng nhỏ. Cô nghĩ câu này cũng có thể nói về văn xuôi hiện đại hay không?
Phẩm chất luôn quan trọng hơn số lượng. Ðiều này đúng cho mọi thứ. Ngay cả nếu bạn viết chỉ một dòng trong đời, nếu nó nằm trong đầu người nào vĩnh viễn, thì cũng thỏa mãn rồi.
 
Và nhân chúng ta còn bàn tới đề tài này, cô nghĩ sao về phần ăn ở Mỹ? Và về thức ăn Mỹ nói chung?
Phần ăn ở Mỹ quá lớn. Người Nhật thích ăn nhiều loại thức ăn khác nhau trong những phần ăn nhỏ hơn.
 
Bây giờ do tôi đã dùng hết ẩn dụ về thức ăn, ta hãy đổi sang những đề tài mặn mòi hơn (xin lỗi, tôi không cưỡng nổi). Cô tiếp cận những chủ đề khó, chẳng hạn như sự chết, ngoại tình và tình dục, bằng một phong cách rõ ràng là dễ dãi và dễ nắm bắt. Có bao giờ cô viết với một loại người đọc cụ thể trong đầu hay không?
Tôi có trong đầu những người mẫn cảm, phần nào còn ở tuổi thanh thiếu niên mà bị kẹt giữa hiện thực và mộng tưởng. Người trẻ, ưa nổi loạn, thích đọc sách của tôi, nhưng tôi đoán việc tôi thực sự thích, chính là động viên những người lớn còn mang tâm hồn trẻ, ưa vui đùa.
 
Giống như các nhân vật trong truyện của cô, cô có vẻ theo một lối sống đẹp và cuồng nhiệt; cô có tìm thấy nhiều nét của chính mình trong các nhân vật cô viết ra hay không? Có nhân vật nào mà cô đặc biệt liên hệ tới hay không?
Không hẳn vậy. Dạo này cuộc sống tôi tỉnh táo và đơn giản rồi, cho nên chẳng ai trong truyện tôi giống tôi. Hầu hết tôi viết về những người sống những cuộc đời biệt lập và xa cách.
 
Tôi có đọc thấy, cô rất thích phim The Brown Bunny (Con Thỏ Nâu). Ðây là một cuốn phim gây tranh cãi, ít nhất đối với công chúng Mỹ. Ðiều gì thu hút cô đến với phim này?
Chloë Sevigny diễn xuất tuyệt vời.
 
Trong nhiều truyện của cô, các nhân vật trải qua những giấc mơ kỳ lạ hoặc bị ám ảnh bởi những linh cảm. Chính cô có một thế giới mơ dồi dào hay không?
Có. Tôi có nhiều giấc mơ dồi dào. Tôi đi ngủ để mơ, chúng là hạt giống của tác phẩm tôi. Khi tôi không biết viết cái gì, thỉnh thoảng tôi bắt gặp truyện kế tiếp trong một giấc mơ. Có lẽ tôi không bao giờ nên thức dậy, như thế tôi mới có thêm nhiều truyện để viết.
 
Những bối cảnh của cô luôn lộng lẫy và sống động. Cô có làm những cuộc nghiên cứu hay chuẩn bị trước khi viết?
Thay vì một cuộc nghiên cứu hoặc chuẩn bị cụ thể, tôi cố gắng tư duy trừu tượng, chẳng hạn cảm giác về không khí ở những nơi chốn nào đó, độ ẩm, những cơn gió, vân vân.
 
Cô đã du lịch khắp nơi trên thế giới, vậy mà các truyện của cô luôn diễn ra ở Nhật. Tại sao thế?
Tại vì tôi chỉ liên hệ được với những nơi chốn khác như một du khách.
 
Là một thiếu niên ở Tokyo trong thập niên 80 thì nó ra sao? Cô có bao giờ tưởng tượng sống ở nơi khác?
Tôi không có những kỷ niệm tuyệt vời. Mọi người ở Tokyo đều có vẻ vội vã vào thời đó. Tôi thường có ý nghĩ rằng tôi nên ra khỏi nước và đi du học.
 
Chúng ta cùng thích Truman Capote. Ông ta từng viết, “Có những sắc độ đèn màu nào đó thực sự phá hoại làn da của một cô gái.” Ðã sống trong một thành phố lớn suốt phần lớn cuộc đời, cô có đồng ý không?
Vâng, tôi đồng ý. Tuy nhiên với tôi, những thành phố lớn thực ra là một phần làm nên tôi, cho nên tôi đã quen dần với những khía cạnh không hay ho. Tôi có thể bơi trong một chỗ rộng lớn không khó khăn lắm.
 
Văn xuôi của cô rất nhịp nhàng; cô có nghe nhạc trong khi viết?
Thực ra, tôi không nghe nhạc trong khi viết. Tôi cảm thấy cái nhịp của mình sẽ bị lạc mất nếu tôi nghe nhạc.
 
Cô đề tặng cố ca sĩ Kurt Cobain trong cuốn Lizard (Thằn Lằn) và cô viết về ban Sonic Youth trong cuốn Kitchen (Bếp). Có điều gì về loại nhạc rock nặng (grunge) lôi cuốn cô như thế? Và hiện nay cô nghe những nhạc sĩ nào?
Họ là bạn đồng hành của tôi vào cái điểm mù đó trong đời tôi, khi mà tôi đang mò mẫm tìm một cái gì. Hiện giờ ban nhạc tôi thích nhất là ban Prefab Sprout của Anh. Ở Mỹ thì tôi thích ban Eels.
 
Tôi có nghe cô đang đi học trường hula. Việc này xảy ra thế nào?
Trong khi tôi đang làm nghiên cứu cho một truyện ngắn, tôi dần dà yêu mê hula (môn múa của Hawaii).
 
Cô không viết nhiều về chức năng làm mẹ, nhưng rõ ràng nó là một phần lớn của đời cô. Nó đã thay đổi cô như thế nào? Nó có ảnh hưởng lên việc viết của cô một cách rõ rệt không?
Trong tiểu luận tôi có viết về con trai tôi, nhưng trong truyện thì không nhiều như vậy. Thay đổi đối với tôi chính là tôi có khuynh hướng nghĩ rằng tôi muốn sống lâu hơn. Trước kia, tôi chỉ biết sống vội.
 
Trong cuốn Hardboiled & Hard Luck (Cứng Rắn & Bất Hạnh), cô viết, “Ta phải sống một đời cứng rắn. Bất kể chuyện gì xảy ra, hãy cứ bước đi với chiếc mũi nghếch lên.” Cô có nghĩ cô đã sống đời mình kiểu này?
Không, hoàn toàn không. Tôi sống cũng lười và thong thả thôi. Tôi chỉ muốn sống như chính mình.
 
Cô là một trong những (nếu không phải chính là) nữ tiểu thuyết gia ăn khách nhất ở Nhật. Cô từng gặp những thách thức nào, nếu có, trong vị trí một nhà văn nữ ăn khách ở Nhật?
Mọi người có vẻ chú ý đến số sách tôi đã bán và bao nhiêu tiền tôi đã kiếm được, hơn là nội dung của tác phẩm tôi. Ðiều này làm tôi hơi không vui.
 
Cô vẫn còn khá bí ẩn ở bên này — cô có từng ở Mỹ lâu?
Gần đây, tôi đi Naples (ở bang Florida, Mỹ). Trong quá khứ tôi thăm New York nơi tôi gặp Paul Auster. Ông ấy là một con người gây ấn tượng.
 
Có nơi chốn nào, tập tục hay từ ngữ nào đặc biệt hấp dẫn cô?
Tôi thích Naples hết sức. Có cá sấu và thiên nhiên thì thật đẹp. Ðảo Sanibel là một trong những nơi tôi thích nhất.
 
Ở Mỹ, những giáo sư dạy viết văn nào muốn tỏ ra hợp thời sẽ thường cho đọc một truyện của Banana Yoshimoto, và kết quả là, cô đã trở nên được ưa chuộng hết sức đối với những nhà văn trẻ đang khao khát thành công. Cô có điều khuyên nhủ nào dành cho cái lũ khốn khổ này không?
Ðiều đó rất, rất là thú vị. Tôi muốn nói với họ, “hãy viết và viết.” Chẳng cần lý thuyết hay phương pháp màu mè nào hết. Hãy diễn tả chính mình bằng từ ngữ của mình, không phải của người khác. Ðây là tất cả tôi có thể nói. Cám ơn anh rất nhiều.

bài đã đăng của Banana Yoshimoto


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)