Trang chính » Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 11, Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Trích đoạn tiểu thuyết Email bài này

trích: Di Sản Của Sự Mất Mát


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 4.11.2006

 

 


Suốt cả ngày, sắc thái ảm đạm một màu u ám, sương mù chuyển động tựa sinh vật dưới nước, uốn lượn qua những dãy vách núi ngập tràn bóng phản chiếu sâu thẳm của đại dương. Mơ hồ trên làn hơi nước là Kanchenjuna – một đỉnh đồi xa xa được đẽo từ băng đá, đang cố thu nhặt vệt ánh sáng cuối cùng từ chùm lông vũ tuyết đang bị thổi tung bởi đỉnh cao cơn bão.

Sai ngồi ngoài hiên đọc một bài viết về những con mực khổng lồ trong cuốn National Geographic. Thỉnh thoảng, cô ngước lên Kanchenjuna để quan sát hiện tượng lân quang kỳ lạ và khẽ rùng mình. Ông thẩm phán ngồi khuất nơi góc phòng với bàn cờ quốc tế, đang chơi một mình. Thu mình an toàn dưới cái ghế của ông ta là Mutt – chú chó đang ngáy nhè nhẹ trong giấc nồng. Ngọn đèn đơn độc trụi lủi treo lơ lửng phía trên. Ngoài trời buốt nhưng trong nhà còn buốt hơn vì bóng tối và giá lạnh đang bị những vách tường đá sâu độ vài thước vây hãm.
Ở chỗ này, phía sau bên trong nhà bếp hang hầm, người đầu bếp đang gắng sức châm cháy những thanh củi ẩm ướt. Ông thận trọng kều nhẹ mồi lửa vì ông rất sợ đám bò cạp đang sống và yêu, sinh sôi nảy nở trong đống củi. Có lần ông phát hiện một con bò cạp mẹ, tròn đầy nọc độc, đang cưu mang mười bốn đứa con trên lưng.
Rồi đám củi cũng bén lửa và ông đặt cái ấm lên trên và chờ nước sôi. Cái ấm méo mó, đóng cặn vôi giống như một vật được khai quật bởi các nhà khảo cổ. Vách tường loang vết cháy xém và ẩm ướt, bó tỏi bị treo ngược cuống nằm trên xà ngang nám đen, lớp bụi nhọ nồi bám phủ như dơi trên trần nhà. Ánh lửa in bóng khảm vàng cam lóng lánh lên khuôn mặt của người đầu bếp, và nửa phần người trên của ông ấm dần, nhưng một cơn gió mạnh ác nghiệt lại hành hạ hai đầu gối viêm khớp.
Xuyên ngược từ ống khói ra bên ngoài, mảng khói trộn lẫn với sương mù bằng tốc độ đáng kể, quyện vào nhau càng lúc càng dày đặc, che khuất hẳn mọi thứ – một nửa con đồi, rồi nốt nửa kia. Hàng cây biến rọi bóng lờ mờ lộ ra về phía trước, rồi chìm khuất lần nữa. Sương mù dần dần thay thế mọi vật thể rắn thành chính nó, và tất cả những gì còn sót lại trông giống hệt như khuôn đúc của nhau. Sai phà hơi thở ra từ mũi, và biểu đồ của con mực khổng lồ được phát họa từ tài liệu vụn vặt trong giấc mơ của các khoa học gia chìm hẳn vào bóng mờ u ám.
Cô đóng lại trang tạp chí và bước ra vườn. Khu rừng già nua và rậm rạp nằm ven lề bãi cỏ; bụi trúc cao ba mươi feet mọc hẳn vào trong sự ảm đạm; hàng cây là những người khổng lồ phủ đầy rêu, sưng phù và xấu xí, tua tủa sang gốc rễ của những khóm lan. Sự mơn trớn của sương mù lùa vào trong tóc cô hình như có linh tính, và khi cô đưa ra những ngón tay, hơi nước nhẹ nhàng nâng lên và ngậm trọn lấy chúng. Cô nghĩ tới Gyan, ông thầy dạy kèm toán lẽ ra phải mang cuốn đại số học đến khoảng nửa tiếng trước đây.
Nhưng bây giờ đã là 4:30 rồi và cô miễn thứ cho thầy vì do lớp sương mù dày đặc.
Khi cô ngoái lại thì căn nhà biến mất; khi cô bước lên bậc thềm trở vào hiên thì khu vườn cũng đã tan biến. Ông thẩm phán đã ngủ và sức hút trái đất đang giở trò trên khắp các bắp thịt lỏng chùng của ông, giật giật nếp nhăn quanh miệng ông, kéo sệ đôi má ông, phô bày cho Sai biết hình ảnh ông sẽ là như thế nào khi đã chết.
“Trà đâu rồi?” ông thức dậy và đòi hỏi. “Trễ quá,” ông thẩm phán nói, lên tiếng cố để ông đầu bếp đang đun trà nghe chứ không phải đang phàn nàn về Gyan. “Để con đi lấy,” cô xung phong.
Màu xám đã thấm tận vào bên trong, lắng đọng trên giàn chén đĩa bạc, đánh hơi những góc tường, và biến chiếc gương nơi hành lang thành vần mây. Sai đi vào trong nhà bếp, thoáng thấy bóng mờ của mình trong đó và đặt đôi môi lên mặt gương để lại một vết hình trái tim hoàn hảo như dấu môi hôn của các cô đào điện ảnh. “Chào!” cô nửa nói với mình nửa với một người khác.
Chưa có người nào được thấy một con mực khổng lồ đang còn sống, và mặc dù chúng có đôi mắt to bằng quả táo để nhìn trong phạm vi bóng tối của đại đương. Niềm cô đơn của chúng vô cùng thăm thẳm vì có lẽ chúng sẽ không bao giờ bắt gặp được một loài tương tự nào nữa trong bộ lạc của mình. Nỗi u sầu của tình cảnh đó thấm dội vào Sai.
Liệu niềm thỏa mãn có bao giờ sâu đậm hơn sự mất mát không? Cô quyết định bằng suy luận lãng mạn là tình yêu chắc phải trú ngụ ở nơi kẽ hở giữa khát khao và mãn nguyện, trong sự thiếu thốn chứ không phải niềm toại ý. Tình yêu là lòng nhức nhối, nỗi mong đợi, sự trốn tránh tất cả mọi điều chung quanh nó ngoại trừ chính bản thân xúc cảm.
Nước đã sôi và người đầu bếp nhấc cái ấm lên và rót vào bình trà.
“Khiếp quá,” ông nói. “Xương của tôi nhức dữ dội, khớp cũng đau nữa – tôi ước gì chết đi cho rồi. Nếu không vì Biju…” Biju là con trai đang hiện đang sống ở Mỹ của ông. Anh ta làm ở Don Pollo – hay là The Hot Tomato gì đó? Hoặc là Ali Baba’s Fried Chicken? Cha của anh ta không thể nhớ, không thể hiểu hay phát âm đúng các tên tiệm, và Biju cứ đổi công việc liên lục như một người lánh nạn trốn chạy vì không có giấy tờ hợp pháp.
“Phải, sương mù nhiều quá,” Sai nói. “Con nghĩ chắc thầy dạy kèm sẽ không đến.” Cô sắp xếp những cái tách, ấm trà, sữa, đường, đồ lược, bánh quy Marie và Delite cho vừa vào trong khay.
“Con bày dọn cho,” cô đề nghị.
“Cẩn thận, cẩn thận đấy,” ông ta quở, rồi mang theo ra một cái chậu men đầy sữa cho Mutt. Khi Sai ngúng nguẩy về phía trước, những cái thìa phát ra âm thanh hốt hoảng khi va chạm vào chiếc hộp thiếc méo mó. Mutt ngóc đầu lên. “Đã đến giờ uống trà à?” đôi mắt nó nói đồng lúc cái đuôi của nó trở nên sinh động.
“Sao không có gì để ăn vậy?” Ông thẩm phán bực mình hỏi, nhấc mũi của ông ra khỏi sự rối ren của những quân tốt nằm chính giữa bàn cờ.

Rồi ông nhìn vào lớp đường trong ấm nước: bẩn thỉu, giống như những viên bột mica phản chiếu. Bánh quy tựa như miếng các tông và cái đĩa đặt cốc trà trắng ngà in toàn dấu tay đen sì. Trà không bao giờ được bày dọn cho đúng kiểu, nhưng ít nhất ông yêu cầu cũng phải có một cái bánh bông lan, hay bánh nướng, bánh hạnh nhân hay phó mát. Cái gì đó ngọt và mặn. Thật đúng là một trò nhố nhăng và nó phá hoại đi khái niệm nhâm nhi trà.

“Chỉ có bánh quy thôi.” Sai phản hồi vẻ mặt của ông. “Ông thợ làm bánh đang tham dự đám cưới của con gái ông ta.”
“Ông không muốn ăn bánh quy.”
Sai thở dài.
“Sao ông ta dám bỏ đi dự đám cưới? Đó là một cách quản lý công việc buôn bán à? Ngu ngốc. Sao đầu bếp không nấu cái gì?”
“Đã hết ga và dầu lửa.”
“Mẹ kiếp, ông ta không thể nấu bằng lửa à? Tất cả những người đầu bếp thời xưa đều biết làm bánh bằng cách dựng than chung quanh cái hộp thiếc. Mày tưởng hồi đó họ được dùng ga, bếp lò, bếp dầu lửa à? Thời bây giờ lười biếng quá.”
Ông đầu bếp vội vàng đem ra pudding sô cô la còn thừa lại đã được hâm nóng trên đốm lửa bằng một cái chảo, và ông thẩm phán ăn vũng nâu thú vị đó và dần dần khuôn mặt ông hiện lên dấu hiệu bằng lòng bất đắc dĩ.
Họ hớp trà và ăn bánh, toàn thể sự tồn tại phớt lờ qua sự phi tồn tại, cái cổng chẳng dẫn đến nơi đâu, và họ ngắm khói trà chảy tràn ra những xoắn nơ hơi nước đa đạng, quan sát hơi thở của mình nhập vào màn sương rồi từ từ bện xoáy lẫn vào nhau.
Không ai để ý đám con trai trườn qua sân cỏ, kể cả Mutt, cho đến khi bọn nó gần bên bậc thềm. Không có gì quan trọng vì cũng chẳng có một chốt cửa nào để ngăn cản chúng và cũng không có ai ở gần đó trừ cậu Potty bên kia khe núi jhora. Chắc giờ đây cậu đang nằm trên sàn đất say bí tỉ. Vừa nằm vạ vừa kể lể – “Đừng lưu ý đến cậu, yêu dấu,” cậu mở hé một con mắt cú và hay nói với Sai như thế sau khi uống xong một chầu, “Cậu sẽ nằm ngay chỗ này nghỉ ngơi một chút – ”
Bọn nó đi bộ xuyên vào khu rừng, mặc áo khoác da mua từ chợ đen Kathmandu, quần khaki, đầu quấn khăn – mốt thời trang phổ biến của quân du kích. Một trong đám con trai còn mang súng.
Những thông tin sau này đã kết tội Trung Quốc, Pakistan, và Nepal, nhưng ở phía này của địa cầu cũng giống như những nơi khác, vũ khí luân chuyển vòng quanh nơi đây đủ để khởi xướng một phòng trào suy nhược với một đám quân đội khố rách áo ôm. Bọn chúng đang tìm kiếm bất cứ những gì trong tầm mắt – dao quằm lưỡi liềm, búa, dao nhà bếp, cuốc, và các loại súng ngắn.
Chúng đến vì cây súng đi săn của ông thẩm phán.
 


 
The Inheritance of Loss
All day, the colors had been those of dusk, mist moving like a water crea­ture across the great flanks of mountains possessed of ocean shadows and depths. Briefly visible above the vapor, Kanchenjunga was a far peak whittled out of ice, gathering the last of the light, a plume of snow blown high by the storms at its summit.

Sai, sitting on the veranda, was reading an article about giant squid in an old National Geographic. Every now and then she looked up at Kanchenjunga, observed its wizard phosphorescence with a shiver. The judge sat at the far corner with his chessboard, playing against himself. Stuffed under his chair where she felt safe was Mutt the dog, snoring gently in her sleep. A single bald lightbulb dangled on a wire above. It was cold, but inside the house, it was still colder, the dark, the freeze, con­tained by stone walls several feet deep.

Here, at the back, inside the cavernous kitchen, was the cook, trying to light the damp wood. He fingered the kindling gingerly for fear of the community of scorpions living, loving, reproducing in the pile. Once he’d found a mother, plump with poison, fourteen babies on her back.

Eventually, the fire caught and he placed his kettle on top, as bat­tered, as encrusted as something dug up by an archeological team, and waited for it to boil. The walls were singed and sodden, garlic hung by muddy stems from the charred beams, thickets of soot clumped batlike upon the ceiling. The flame cast a mosaic of shiny orange across the cook’s face, and his top half grew hot, but a mean gust tortured his arthritic knees.

Up through the chimney and out, the smoke mingled with the mist that was gathering speed, sweeping in thicker and thicker, obscuring things in parts—half a hill, then the other half. The trees turned into silhouettes, loomed forth, were submerged again. Gradually the vapor replaced everything with itself, solid objects with shadow, and nothing remained that did not seem molded from or inspired by it. Sai’s breath flew from her nostrils in drifts, and the diagram of a giant squid constructed from scraps of information, scientists’ dreams, sank entirely into the murk.

She shut the magazine and walked out into the garden. The forest was old and thick at the edge of the lawn; the bamboo thickets rose thirty feet into the gloom; the trees were moss-slung giants, bunioned and mis­shapen, tentacled with the roots of orchids. The caress of the mist through her hair seemed human, and when she held her fingers out, the vapor took them gently into its mouth. She thought of Gyan, the mathe­matics tutor, who should have arrived an hour ago with his algebra book.

But it was 4:30 already and she excused him with the thickening mist.

When she looked back, the house was gone; when she climbed the steps back to the veranda, the garden vanished. The judge had fallen asleep and gravity acting upon the slack muscles, pulling on the line of his mouth, dragging on his cheeks, showed Sai exactly what he would look like if he were dead.

“Where is the tea?” he woke and demanded of her. “He’s late,” said the judge, meaning the cook with the tea, not Gyan. “I’ll get it,” she offered.

The gray had permeated inside, as well, settling on the silverware, nosing the corners, turning the mirror in the passageway to cloud. Sai, walking to the kitchen, caught a glimpse of herself being smothered and reached forward to imprint her lips upon the surface, a perfectly formed film star kiss. “Hello,” she said, half to herself and half to someone else.

No human had ever seen an adult giant squid alive, and though they had eyes as big as apples to scope the dark of the ocean, theirs was a soli­tude so profound they might never encounter another of their tribe. The melancholy of this situation washed over Sai.

Could fulfillment ever be felt as deeply as loss? Romantically she decided that love must surely reside in the gap between desire and fulfill-ment, in the lack, not the contentment. Love was the ache, the anticipa­tion, the retreat, everything around it but the emotion itself.

The water boiled and the cook lifted the kettle and emptied it into the teapot.

“Terrible,” he said. “My bones ache so badly, my joints hurt—I may as well be dead. If not for Biju. . . .” Biju was his son in America. He worked at Don Pollo—or was it The Hot Tomato? Or Ali Baba’s Fried Chicken? His father could not remember or understand or pronounce the names, and Biju changed jobs so often, like a fugitive on the run—no papers.

“Yes, it’s so foggy,” Sai said. “I don’t think the tutor will come.” She jigsawed the cups, saucers, teapot, milk, sugar, strainer, Marie and Delite biscuits all to fit upon the tray.

“I’ll take it,” she offered.

“Careful, careful,” he said scoldingly, following with an enamel basin of milk for Mutt. Seeing Sai swim forth, spoons making a jittery music upon the warped sheet of tin, Mutt raised her head. “Teatime?” said her eyes as her tail came alive.

“Why is there nothing to eat?” the judge asked, irritated, lifting his nose from a muddle of pawns in the center of the chessboard.

He looked, then, at the sugar in the pot: dirty, micalike glinting granules. The biscuits looked like cardboard and there were dark finger marks on the white of the saucers. Never ever was the tea served the way it should be, but he demanded at least a cake or scones, macaroons or cheese straws. Something sweet and something salty. This was a travesty and it undid the very concept of teatime.

“Only biscuits,” said Sai to his expression. “The baker left for his daughter’s wedding.”

“I don’t want biscuits.”

Sai sighed.

“How dare he go for a wedding? Is that the way to run a business? The fool. Why can’t the cook make something?”

“There’s no more gas, no kerosene.”

“Why the hell can’t he make it over wood? All these old cooks can make cakes perfectly fine by building coals around a tin box. You think they used to have gas stoves, kerosene stoves, before? Just too lazy now.”

The cook came hurrying out with the leftover chocolate pudding warmed on the fire in a frying pan, and the judge ate the lovely brown puddle and gradually his face took on an expression of grudging pudding contentment.

They sipped and ate, all of existence passed over by nonexistence, the gate leading nowhere, and they watched the tea spill copious ribbony curls of vapor, watched their breath join the mist slowly twisting and turning, twisting and turning.

Nobody noticed the boys creeping across the grass, not even Mutt, until they were practically up the steps. Not that it mattered, for there were no latches to keep them out and nobody within calling distance except Uncle Potty on the other side of the jhora ravine, who would be drunk on the floor by this hour, lying still but feeling himself pitch about—“Don’t mind me, love,” he always told Sai after a drinking bout, opening one eye like an owl, “I’ll just lie down right here and take a little rest—”

They had come through the forest on foot, in leather jackets from the Kathmandu black market, khaki pants, bandanas—universal guerilla fashion. One of the boys carried a gun.

Later reports accused China, Pakistan, and Nepal, but in this part of the world, as in any other, there were enough weapons floating around for an impoverished movement with a ragtag army. They were looking for anything they could find—kukri sickles, axes, kitchen knives, spades, any kind of firearm.

They had come for the judge’s hunting rifles.

bài đã đăng của Kiran Desai


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)