UKRAINE: A LESSON FOR VIETNAM / MỘT BÀI HỌC CHO VIỆTNAM

Trên thực-tế, với sự tiếp tay của Đồng-minh trong Khối NATO, ngày 13 tháng 4, Ngũ-Giác Đài đã thỏa-thuận ủng-hộ Ukraine thêm võ-khí tinh-nhuệ kể cả Howitzers và “Ghost drones” (tức làm cho rada trở thành vô hiệu), nằm trong ngân-sách trên 3 tỷ cho Ukraine để nước này thắng Nga. Đó chính là thông-điệp cho Nga biết Mỹ đã quyết-định tham-chiến…

Từ Potemkin Đến Putin: Một Huyền Thoại Lâu Đời Đã Tiết Lộ Những Gì Về Cuộc Xâm Lược Của Nga Ở Ukraine

Andryi Zayarnyuk, giáo sư ngành di sản văn hoá xã hội Đông Âu tại Đại Học Winnipeg, nói rằng loạt bài công kích của Putin đã gây kinh ngạc ở chỗ chúng trộn lẫn những sai lầm về thực tế với cách diễn giải về chính trị. Chẳng hạn như những luận điệu rằng Ukraine lúc nào cũng có chung ngôn ngữ và văn hoá với Nga đã bị sự thật vạch trần là những người Hy Lạp, La Mã và Mông Cổ đã cai quản Crimea trước khi Potemkin đặt chân đến đó.

Người đọc sự nhạy cảm làm hỏng văn chương như thế nào

… tôi không nên dùng “biến dạng” để tả cảnh (vi phạm cấp 3, vì mặc nhiên việc so sánh đụn và đỉnh có thể gây hại cho những người bị mụn mặt). Tôi cũng không được dùng “cắt cụt” theo nghĩa thông thường “cản trở” (vi phạm cấp 2, nghiêm trọng); và tôi nên dùng dạng tắt “SEN” thay vì cụm từ nguyên thủy “special educational needs” (nhu cầu giáo dục đặc biệt), bởi vì nó mang tính bao gồm nhiều hơn (vi phạm cấp 2).

Dịch Thuật (Văn Học) trong Bối Cảnh Toàn Cầu Hóa / Một Số Chiến Lược Diễn Dịch & Những Hệ Hình Mới (*)

Các ngôn ngữ khác nhau đưa ra những vũ trụ quan khác nhau. Ngôn ngữ không chỉ giản dị là liệt kê các phạm trù; chúng tạo nên những phạm trù cho riêng chúng. Từ đó, cái khó khăn trong vấn đề chuyển dịch là sự khác biệt trong bản chất của các ngôn ngữ. Cái hố khác biệt giữa ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích càng lớn, thì việc đưa một thông điệp, một ý nghĩa, từ ngữ nguồn sang ngữ đích càng trở nên khó khăn.

tại sao marx đã sai

Bởi vì chủ nghĩa Mác-xít xem tất cả mọi mâu thuẫn trong xã hội là những sản phẩm của đấu tranh giai cấp, mà đấu tranh giai cấp sẽ biến mất khi tư hữu biến mất, nên bất đồng quan điểm sau khi chế độ cộng sản được thiết lập là chuyện không thể có được. Theo định nghĩa, bất kỳ thách thức nào đối với trật tự mới hẳn là một tàn dư bất hợp pháp của trật tự áp bức trước đó.

Một số khuynh hướng đáng ngại cho văn chương

Văn chương sẽ ra sao nếu nhà văn chỉ dám loay hoay trong cộng đồng mình, tự kiểm duyệt, tự thuê sensitivity reader để kiểm duyệt mình, hoặc phải chịu áp lực từ nhà xuất bản để không bị ném đá và không bị cancel?

Cuộc tháo chạy khỏi nước Nga của giới trí thức

Cuộc thảo luận về việc “đã đến lúc, hay vẫn chưa đến lúc phải bỏ đi?” đã trở thành chủ đề bàn tán vụn phổ biến nhất ở Moscow trong 20 năm qua. Một số nói rằng việc bỏ đi sẽ là điều không thể chấp nhận được. Chỉ một thiểu số tin rằng các xu hướng chính trị đang trở nên đáng sợ đến mức, đối với họ, chỉ có di cư là một lựa chọn đạo đức khả dĩ.

Từ sàn quay tới chính trường, rồi chiến trường

Vào cuối năm 2015 bộ phim truyền hình hài hước chính trị “Kẻ đầy tớ của nhân dân” (Servant of the People) do hãng Kvartal 95 sản xuất, với diễn viên hài hước Volodymyr Zelenskyy thủ vai ông-thầy-giáo-dậy-sử-vô-danh-tình-cờ-đắc-cử-tổng-thống-Ukraine, ra mắt và trở thành ăn khách ở Ukraine và cả ở Nga.

“Nội chiến” ngôn ngữ: tiếng Ukraine hay tiếng Nga?

Quả thật là có một cuộc “nội chiến” ngôn ngữ giữa tiếng Ukraine và tiếng Nga. Nhưng đó sẽ không phải là cuộc chiến đấu một còn một mất mà là một tiến trình tất yếu tìm kiếm và khẳng định bản sắc của Ukraine trong chiều dài lịch sử của nó. Ukraine sẽ tồn tại như một quốc gia độc lập với ngôn ngữ riêng biệt của nó, bất chấp mọi ý đồ của Nga …

Thơ, như một sự ‘phi vật chất’ nhất

Trong các luận bàn bất tận về thơ, những câu “Đó đâu phải là thơ!”, “Thi ca gì vậy hả?” dễ bùng phát hơn Covid-19! Nhưng mấy ai có thể phản biện điều này: xét tới cùng, một bài thơ chỉ cần có nhạc tính trên nền ngôn ngữ nhất định. Như cách nói cực đoan từ giới thi sĩ hiện đại, làm thơ là làm chữ…

Đọc Tuyển tập II – Chân Dung Văn Học Nghệ Thuật & Văn Hóa của Ngô Thế Vinh

Nhớ xưa Vua Tự Đức đã viết: “Để lại cho con vàng đầy rương không bằng (để lại cho con) một quyển sách.” Nhà văn Ngô Thế Vinh, với những tác phẩm gần đây, luôn hướng tới những thế hệ tương lai, chia sẻ những mối quan tâm, những trải nghiệm…. Đối với ông, lớp người trẻ … sẽ nhận lãnh trách nhiệm bảo vệ các hệ thống giá trị vĩnh hằng, những chuẩn mực sống động của bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền.

Tiếng Nga và tiếng Ukraine khác nhau thế nào?

Bài viết này là một bài khảo sát nhỏ về tiếng Nga và tiếng Ukraine về một số điểm chính khác nhau giữa hai ngôn ngữ. Tiếng Nga và tiếng Ukraine khá giống nhau về đại thể (cả hai cùng thuộc về nhóm ngôn ngữ Đông Slavic—ngày trước gọi theo âm Hán-Việt là Tư-lạp-phu—斯 拉 夫)…

Những lý do thật khiến Putin cảm thấy bị NATO đe dọa

Ông hành động ngay lúc này dựa trên điều mà ông cho là một con tính hợp lý về những lợi ích của riêng mình và sinh mạng chính trị của riêng mình: Ông không muốn một kết thúc trong nhà tù, hay thậm chí bị bịt mắt đứng dựa vào bức tường gạch.

Đỗ Quang Em: hội họa và con người

Hội hoạ Hiện-Thực-Biểu-Tượng mới là một con đường sáng tạo riêng do anh thiết lập để chuyển tải một thông điệp quan trọng mà chưa có hoạ sĩ Việt Nam nào nghĩ đến, để viết ra bản kinh cầu hay chiêu niệm bằng máu của tâm hồn nhà nghệ sĩ yêu vợ thương con, biết ơn cả cái chõng tre, cục gạch, cái đèn dầu, cái thang tre, cái ấm đất…

Dịch một bài thơ của Kipling

Bài này nói về những bước dịch bài thơ Rudyard Kipling dùng để mở đầu truyện ngắn “Servants of the Queen”, còn có tên là “Her Majesty’s Servants”, trong tập The Jungle Book. Tương tự như Lục súc tranh công của người Việt, Kipling kể các con thú…

theo dấu nhân vật

Cái mà người đọc tìm kiếm không phải là một “nghĩa tố” (semes) hay một thực thể vật lý, mà là một khái niệm, một nhân cách hay một cuộc đời với bao nhiêu bất trắc và phiền trược …. Có thể một số nhân vật tiểu thuyết đã “thống trị” cuộc đời riêng của mỗi người chúng ta một cách vô thức.

Đố ai bứng sạch cây rừng…

“Với tôi, hình ảnh một cây cổ thụ lướt trên mặt nước là biểu tượng của quyền lực, của khát vọng, của việc muốn sở hữu một cái gì bằng mọi giá,” theo bà Jashi, người thực hiện phim tài liệu “Khuất phục khu vườn,” tạm dịch từ “Taming the garden.”

Nguyễn Hưng Quốc, gây sự với hư không

Ngôn ngữ Nguyễn Hưng Quốc giản dị, mạch lạc, các bài thơ của anh có ý tứ rõ ràng. Sự rõ ràng ấy làm cho bài thơ sáng lên, có sức thuyết phục, mặc dù có thể không gây ra ám ảnh. Đọc thơ ba câu của anh, tôi nghĩ đến các nhà thơ hình tượng của Mỹ, như Ezra Pound…

Tự Lực Văn Đoàn Văn Học Và Cách Mạng (kỳ 47): Nhất Linh, ngày trở về

Giòng Sông Thanh Thủy được nhà Đời Nay in lần đầu năm 1961.

Không ai tham dự vào một cuộc đảo chính, mà còn được in sách, trong lúc các bạn đồng hành đều ở trong tù. Sự kiện này cho thấy hai điều:

– Ông Diệm không muốn bắt Nhất Linh; cũng như khi Sartre xuống đường biểu tình, Bộ trưởng Nội vụ đòi đi bắt, De Gaulle trả lời: Không ai bắt Voltaire.

– Nhất Linh không hề mắc bệnh tâm thần như nhiều người suy tưởng, thậm chí có người còn “chứng minh” và “xác định” điều này qua “văn bản”, để chứng minh ông đã tự tử tới hai lần!

Nguyễn Đình Toàn, người gõ cửa ký ức

Trong tuyển tập trên trăm bài thơ của ông, nỗi nhớ lúc nào cũng được tô đậm như chim nhớ bạn, nhớ bầy, như người nhớ hơi, nhớ hương. Trong một bài thơ hay nhạc của ông, người ta tìm ra được ít nhất là vài câu nổi trội trong lối dùng từ khác lạ, sáng hẳn lên với sáng tạo mà ông gọi là “nói một cách khác.”

Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]- Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 5–hết)

[Bùi Bích Hà] ủng hộ nhiệt liệt cựu tổng thống Trump, thậm chí mạt sát Đảng Dân Chủ căn cứ trên loại tin tức không chính xác dẫn đến quá nhiều sai lầm đáng tiếc …. Nhưng như đã nói, tôi hoàn toàn tôn trọng ý kiến của bà: Chúng ta ra đi mang theo quê hương để tìm tự do tại một quê hương khác thì không thể áp dụng lỗi lầm của những kẻ độc tài.

Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]- Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 4)

“Bạn gái nhỏ to” và “Thư chiều thứ bẩy” cung cấp một kho tài liệu rất khó tìm được tại nơi nào khác. Qua những lá thư hỏi ý, một trong những hậu quả đoạn trường nhất của các vượt biển vượt biên và chế độ Cộng sản áp đặt lên Miền Nam sau 1975 là những cuộc tình duyên hôn nhân tan nát …. , là những day dứt về đời sống không như ý nhuộm cô đơn tại nơi đất lạ, là những đổi đời đau đớn.

Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]- Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 3)

Bùi Bích Hà thú nhận không thể tiếp tục sáng tác được nữa sau khi trở về thăm Việt Nam vào năm 2001. Bà nhận ra sự bất lực, thậm chí vô bổ, của văn chương chữ nghĩa trước nỗi thống khổ của người dân Việt dưới chế độ Cộng Sản.

Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]: Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 2)

Biết tôi là người cực kỳ riêng tư–tối kỵ những kẻ nhân danh văn chương nghệ thuật để tự tô điểm, than thở hoặc [dùng] loại tabloid/lá cải nhân danh nữ quyền để nhăng cuội về đời riêng cũng như đời văn người khác dù chưa hề giáp mặt–Bùi Bích Hà đã thổ lộ: “Em ạ, nếu chị nói rõ [về mình] đến thế thì người đọc mới tin, mới hiểu rằng những đối đáp với họ cũng là từ trái tim, kinh nghiệm sống của chị ….”

Nhà văn Bùi Bích Hà [1.1938-7.2021]: Từ Tràng-An báo, Huế, Việt Nam đến Phương trời khác, Little Saigon, Hoa Kỳ (kỳ 1)

Những Bùi Bích Hà đánh giá Dương Thu Hương, Trần Mạnh Hảo hoặc phản bác hay bênh vực nhà phê bình Thụy Khuê … không phải [là] một Bùi Bích Hà dò dẫm. Khởi hành từ năm 1986, bước cô đơn quyết định cuộc lữ thứ nhiều thử thách đã bắt đầu tại Ban Chấp Hành Trung Tâm Văn bút Nam California vào năm 1988 về dự thảo Trăm Hoa Vẫn Nở Trên Quê Hương.

Tưởng niệm Giáo sư Trần Quang Hải, người mang chuông đi đánh xứ người

Tiến sĩ Trần Quang Hải (1944-2021) nguyên là con trai của nhà nghiên cứu âm nhạc cổ truyền Trần Văn Khê và là hậu duệ đời thứ năm của nhạc sĩ cung đình Huế Trần Quang Thọ. Chú ba của ông là Trần Văn Trạch, một danh ca và nghệ sĩ hài nổi tiếng…

Tự Lực văn đoàn Văn học và cách mạng (46)

Nhà nước Việt Nam “thứ hai” của người quốc gia được thành lập, cộng tác với Pháp. Bên cạnh nhà nước “thứ nhất” do Hồ Chí Minh lãnh đạo, chống Pháp, Võ Nguyên Giáp chiến thắng Điện Biên Phủ. Nhà nước thứ hai sẽ trở thành Việt Nam Cộng Hoà, sau hiệp định Genève, Ngô Đình Diệm loại Pháp ra ngoài. Từ đó, cả hai miền Nam Bắc không còn dưới sự đô hộ của Pháp.

Một tiểu thuyết tư tưởng thâm sâu với bảy biến tấu, hai chủ đề, một lằn ranh

Và quả thật tiểu thuyết tư tưởng này, “Tập Sách Cái Cười và Sự Lãng Quên” đã không hề làm tôi thất vọng. Sau khi gấp lại trang sách cuối cùng, tôi chiêm nghiệm lại và càng phục cách mà Milan Kundera đặt tựa cho quyển sách: “The Book of Laughter and Forgetting” và cách mà ông phối trí cấu trúc tập sách.