- Da Màu Magazine - https://damau.org/en -

Indira

Posted By Đinh Từ Bích Thúy On In Phụ Nữ & Giới Tính,Sáng Tác,Truyện Chớp | No Comments

clip_image002

Năm mười tuổi, Mai nhìn thấy Indira Gandhi trên TV và hình ảnh bà Thủ tướng Ấn độ đã thay đổi cuộc đời nàng từ đó. Indira không phải là một người đàn bà đẹp theo khuynh hướng thông thường– ít nhất Indira không đẹp sắc sảo như bà Nhu, hay quý phái thanh mảnh như bà Kỳ – nhưng mê hoặc đáng sợ với đôi lông mày như có cánh, sống mũi diều hâu và cái cằm kiên quyết. Khi Indira phát ngôn, hậu vệ và cử tọa đàn ông chăm chú lắng nghe. Nhìn Indira với vệt tóc trắng như làn chớp vụt qua bờ trán lẫm liệt, Mai biết mình muốn sở hữu ngôn ngữ của nữ Thủ tướng – một ngôn ngữ thấm nhuần sức mạnh và trí tuệ, một ngôn ngữ có thể vượt qua sắc đẹp, thời gian, và không gian.

Mai cũng muốn được trở thành một phụ nữ xinh đẹp, nhưng những quy tắc về sắc đẹp quá phức tạp, và cách phô diễn sắc đẹp đối với Mai cũng quá khó khăn. Căn bản là phải sở hữu một vẻ đẹp mát rượi – hình như sự mát rượi này, mà người Mỹ có châm ngôn “cool as a cucumber” (mát như dưa leo) chỉ dành cho những phụ nữ da trắng xuất thân từ những quốc gia có khí hậu lạnh? Mai nghĩ đến những nữ minh tinh tóc vàng của đạo diễn Alfred Hitchcock — những phụ nữ dường như đã được tạc từ cẩm thạch, với ánh nhìn cháy bỏng có thể lập tức biến đối tượng họ hóa đá. Dường như khó có thể đạt được vẻ đẹp mát rượi này trong một môi trường nhiệt đới.

clip_image004

Nhưng bằng cách nào đó, mẹ Mai, dù chỉ cao chưa đến một mét bốn mươi, đã biết thể hiện một khuynh hướng về sắc đẹp. “Sắc đẹp là đau khổ,” mẹ Mai giải thích như một cách truyền bá. Đối với mẹ của Mai, sắc đẹp đại diện cho kỷ luật của tu viện và quân đội, là sự hãm mình, một hình thức ngụy trang tinh tế, một khái niệm duyên dáng được khổ luyện, để thể xác tạo ra ảo giác thanh thoát nhằm đánh lạc hướng trọng lực, không gian, và thời gian.

Tuy nhiên, thời tiết nóng ở Việt Nam luôn luôn là một vấn đề. Để trở nên tinh xảo trong mọi cách thức ngụy trang hầu tạo nên sắc đẹp, Mai phải học cách ẩn/chuyển mình qua nghĩa đen và nghĩa bóng. Nhưng nàng lại thừa hưởng gen lam lũ của ông bố và các tuyến mồ hôi hoạt động quá mức của ông. So với vóc dáng to lớn và bàn chân quá khổ của nàng, sự mềm dẻo bẩm sinh của mèo là một khiêu khích tàn nhẫn. Mai cũng có tật chất vấn và thường đặt nhiều câu hỏi trớ trêu cho mọi người xung quanh. Bố mẹ nàng nghĩ nàng hơi thộn so với tuổi của nàng. Có thể ước vọng thầm kín được trở thành Indira Gandhi của Mai cũng phản ảnh một thất bại, một trật khớp trong quan điểm văn hóa.

Người mẹ của Mai thích chia sẻ với con gái những ký ức đẹp nhất của đời bà khi còn là một thiếu nữ với nhiều chàng trai theo đuổi. Không một chàng nào đã biết rằng thần tượng của họ sống trong một ngôi nhà ẩm mốc và chật hẹp không có hệ thống cấp nước, chứa đầy những vật dụng khiêm nhượng, như cái lu đựng gạo sứt miệng, vài chai nước mắm bụi bặm, những gói thực phẩm khô, cái quạt nan, mấy đôi dép nhựa, cái trạn khập khễnh dính đầy vệt mỡ và cánh gián ở góc bếp. Một tấm màn xám nghoét làm từ vải buồm treo ngang chân cầu thang vừa là phòng thay quần áo, vừa là tủ áo treo vỏn vẹn ba cái áo dài đi học của mẹ nàng.

Nhưng người thiếu nữ tự tin ấy sẽ thức dậy mỗi ngày vào lúc rạng sáng, bới tóc thành một tiểu hắc sơn uy nghi, rồi ủi tà áo dài nội hóa của mình thành bộ áo giáp trong sáng và uyển chuyển, sau đó bước ra cửa, và rảo bộ với phong cách quý phái của nàng công chúa trong phim Thành trì ẩn giấu (隠し砦の三悪人) của Kurosawa – trên quãng đường dài hai cây số chang chang nắng đến trường. Dưới vành ô thanh lịch thoang thoảng mùi hoa bưởi, thiếu nữ có thể cảm nhận được sức nóng của những cặp mắt nam nhi dần dần biến chuyển thành một tình cảm hào hiệp lãng mạn và mơ hồ. Mẹ của Mai được hạnh phúc nhất trong thời gian này vì bà được lũ con trai mới lớn nhìn ngắm, ao ước, khao khát, nhưng bà vẫn là biểu hiện của một lý tưởng cao cả, trân quý, và do đó được bảo toàn và ủ kín ngay trong lúc được chiêm ngưỡng. Vẻ đẹp lạnh lùng và thanh thoát của bà vì vậy đã như một lá bùa hộ mệnh.

clip_image006clip_image008clip_image010

Mẹ Mai có một vết sẹo lúm dài ở đùi giống như một trũng thuyền, là di tích của một ca mổ hồi nhỏ khi bà bị một vết xước làm độc, bác sĩ đã cắt đi một miếng thịt đùi mà không đánh thuốc mê. Mẹ Mai nói với Mai rằng bà không còn nhớ lần mổ ấy. Cũng có nhiều mất mát khác đã không để lại những vết sẹo trên cơ thể mẹ Mai: việc chuyện con gà thời thơ ấu của bà được chăm sóc nâng niu từ lúc vỡ trứng rồi một đêm bị hàng xóm leo rào bắt trộm ăn thịt hồi nạn đói Bắc Việt; chuyện ông ngoại Mai bán con chó của gia đình cho một nhà hàng thịt chó – ông sợ rằng bộ lông màu vàng lửa của con chó sẽ trở thành mục tiêu cho những vụ không kích trong thời chiến. Ít lâu sau đó, người bác yêu quý của mẹ Mai bị tử nạn khi máy bay chở bà bác và những người di cư miền Bắc khác bị rơi xuống rừng trong chuyến bay vào Nam năm 1954. Rồi đến cuộc vượt biển hiểm nghèo của gia đình Mai vào năm 1978, mà mọi người trên thuyền đã chứng kiến lễ hải táng vội vã của một đứa bé thiếu nước.

Nếu câu chuyện về cuộc đời của mẹ Mai có thể được ví như một bộ phim, thì chắc chắn đã có một vài khung hình bị cắt ra khỏi phim. Mẹ Mai là đạo diễn kiêm nhà kiểm duyệt, đã viết lại câu chuyện của bà, để tạo ra một tân lịch sử mà dần dà sẽ trở nên gắn bó và tự nhiên như định mệnh.

Mai thần tượng hóa mẹ mình, tuyệt đối tôn thờ mẹ khi còn nhỏ, vì luôn nghĩ rằng nàng sẽ không bao giờ đạt đến sự toàn hảo của sắc đẹp. Nhưng khi nhìn thấy chân dung đen trắng của Indira Gandhi trên TV vào thập niên 70, Mai biết nàng đã tìm thấy câu chuyện của đời mình. Mai tin rằng với thời gian, nàng cũng sẽ biết cách phát ngôn đầy thẩm quyền như Indira (tất nhiên Mai không thể hiểu tiếng Hindi, nhưng phụ đề tiếng Việt trên TV cho thấy Indira là một người phụ nữ rất mạnh mẽ, không bao giờ chịu lép vế bọn đàn ông thiển cận và ngoan cố). Indira đã thành công trong việc đẩy lùi Trung Quốc, ủng hộ phong trào độc lập ở Đông Bengal và giúp khai sinh quốc gia Bangladesh. Nhìn Indira, Mai nhận thức rằng ngôn ngữ có thể tạo uy lực như sắc đẹp. Từ ngày đó, Mai bắt đầu học cách thay đổi thực trạng qua ngôn ngữ như cách mẹ nàng đã học cách chế tạo một thực trạng khác qua ảo thuật và hóa trang.

Nhưng Mai nhận ra rằng cuối cùng nàng vẫn không khác gì mẹ. Mẹ và Mai như hai con chim muốn thoát khỏi cái lồng của mình. Sau này Mai mới biết “Indira” có nghĩa là “đẹp” trong tiếng Hindi. Mai hình dung phong cách công chúa của mẹ thời trẻ cũng như vết sẹo trũng như thuyền trên đùi bà. Mai cũng nghĩ đến vóc dáng to lớn, tuyến mồ hôi hoạt động quá mức và đôi bàn chân to như thuyền đi liền với niềm khao khát được sở hữu một tri thức bao la của nàng. Vẻ đẹp của mẹ Mai được kết tạo từ những vết sẹo vô hình, trong khi hành trình ngôn ngữ của Mai được thúc đẩy bởi sự xấu hổ về thể xác.

Đinh Từ Bích Thúy
08-26-23

Articles by Đinh Từ Bích Thúy