Trang chính » Biên Khảo, Giới thiệu tác giả, Hội Họa, Nghệ Thuật Email bài này

Georgia O’Keeffe (1887-1986)

 

 

a3

Iris đen Số 2, sơn dầu, 1936

 

 

Georgia O’Keeffe sinh ngày 15/11/1887, là con thứ hai trong gia đình bảy anh chị em, và lớn lên tại một nông trại ở Sun Praire, Wisconsin. Từ khi còn bé, bà đã được học vẽ tại nhà, và tài năng của bà đã nhanh chóng được nhận ra và ủng hộ bởi nhiều giáo viên trong suốt những năm học trò của mình. Sau khi tốt nghiệp trung học năm 1905, O’Keeffe quyết định trở thành họa sĩ. Bà học tại Học viện Mỹ Thuật Chicago (1905-1906) và Liên đoàn sinh viên mỹ thuật New York (1907-1908), nơi bà nhanh chóng nắm vững những điểm chính yếu của phương pháp thực hành, và từ đó hình thành những căn bản mô phỏng trường phái hiện thực. Năm 1908, bà giành giải thưởng League’s William Merritt Chase với tác phẩm tranh sơn dầu Con thỏ chết và cái nồi đồng (Mona Shehab — Dead Rabbit with Copper Pot).

Tuy nhiên, ngay sau đấy, O’Keeffe từ bỏ việc sáng tác, và nói rằng bà biết là sẽ không thể đạt được nét độc đáo nếu làm việc trong khuôn khổ truyền thống này. Mối quan tâm dành cho nghệ thuật của bà chỉ được nhen nhúm lại bốn năm sau, khi bà tham gia học khóa hè dành cho giáo viên mỹ thuật tại trường đại học Virginia, Charlottesville, dạy bởi Alon Berment, giáo viên của Teachers College, trường đại học Columbia. Berment đã giới thiệu O’Keeffe đến với những ý tưởng đầy tính cách mạng của người đồng nghiệp tại Teachers College—nghệ sĩ và nhà sư phạm mỹ thuật Arthur Wesley Dow.

Dow tin đích đến của nghệ thuật là sự biểu hiện những ý tưởng và cảm xúc của chính cá nhân người nghệ sĩ, và những vấn đề này sẽ được nhận thấy rõ nhất qua sự sắp xếp hài hòa giữa đường nét, màu sắc và notan (hệ thống sáng và tối của Nhật Bản). Ý niệm của Dow đã trao cho O’Keeffe một sự lựa chọn khác để mô phỏng trường phái hiện thực, và bà trải nghiệm với nó trong hai năm, trong khi dạy trong các trường tư thục tại Amarillo, Texas hay làm phụ tá cho Berment trong mùa hè tại Virginia.

O’Keeffe trở lại New York vào mùa thu 1914, đến tháng 6 năm 1915, dạy học tại Teachers College. Vào mùa thu 1915, trong khi dạy tại Columbia College, South Carolina, bà quyết định đặt lý luận của Dow vào cuộc thử nghiệm. Trong cuộc thực nghiệm để khám phá tiếng nói cá nhân qua những gì mà bà có thể biểu lộ cảm xúc và ý tưởng của chính mình, bà bắt đầu với loạt tranh vẽ trừu tượng bằng chất liệu than trên giấy, mà bây giờ được nhận ra là một trong những đổi thay mới nhất đối với toàn bộ nền nghệ thuật nước Mỹ trong giai đoạn ấy. Bà đã gửi một vài tác phẩm đến bạn học cũ của trường Columbia, và người bạn này đã giới thiệu chúng tới nhà nhiếp ảnh nổi tiếng thế giới và nhà tổ chức nghệ thuật Alfred Stieglitz, vào tháng 1 năm 1916. Nhớ lại giai đoạn này, bà nói: “Đó là vào mùa thu năm 1915, khi lần đầu tiên tôi có ý nghĩ rằng, tất cả những gì tôi được dạy, có rất ít giá trị đối với tôi ngoài việc biết cách sử dụng chất liệu như là một ngôn ngữ. Không có một ai nhìn đến những gì tôi đang làm—không một ai quan tâm—không một ai nói bất cứ một lời nào dù khen hay chê. Tôi đã cô độc và tự do một cách lạ thường, đi vào những nơi chưa từng được biết đến trong tâm hồn—không ai thỏa mãn ngoài chính tôi.”

 

b

Tranh vẽ số 13, than trên giấy, 1915

 
Sau khi xem tác phẩm của O’Keeffe, Stieglitz đã thốt lên, “Lâu rồi mới thấy được những tác phẩm nguyên thủy, quý giá và thành thật nhất triển lãm tại phòng tranh này,” và bắt đầu trao đổi thư từ với bà. Ông đã triển lãm mười bức tranh trong loạt tranh trừu tượng vẽ bằng than trên giấy của bà vào tháng 5 cùng năm, tại phòng tranh nổi tiếng tiên phong của mình, gallery 291, nơi ông trưng bày tác phẩm của Picasso, Matisse và Cezanne. Một năm sau, ông đóng cửa phòng triển lãm quan trọng này với triển lãm cá nhân của O’Keeffe.

Vào mùa xuân năm 1918, ông đề nghị tài trợ cho O’Keeffe đến vẽ trong một năm tại New York. Bà đồng ý và chuyển từ Texas lên New York. Một thời gian ngắn sau khi O’Keeffe đến, bà và Stieglitz  yêu nhau và thành hôn vào năm 1924. Ông bà sống và làm việc chung tại New York (mùa đông và mùa xuân) và tại Lake George, New York (mùa hè và mùa thu) cho đến 1929, khi O’Keeffe trải qua mùa hè đầu tiên sáng tác tại New Mexico.

Từ năm 1923 đến lúc qua đời năm 1946, Stieglitz làm việc không ngừng nghỉ và đầy hiệu quả trong việc quảng bá cho O’Keeffe và tác phẩm của bà, tổ chức triển lãm hàng năm tại The Anderson Galleries (1923-1925), The Intimate Gallery (1925-1929), và An American Place (1929-1946). Rất sớm từ giữa thập niên 1920, khi O’Keeffee bắt đầu vẽ những bức tranh khổ to miêu tả cận cảnh hoa, một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của bà, O’Keeffe đã trở thành một trong những nghệ sĩ quan trọng và thành công nhất trong nền nghệ thuật nước Mỹ.

“Hoa thì tương đối nhỏ. Mỗi người đều có rất nhiều sự liên tưởng với hoa—ý niệm về hoa… Vì thế tôi nói với bản thân—tôi sẽ vẽ những gì tôi thấy—những gì hoa mang đến cho tôi, nhưng tôi sẽ vẽ nó to và mọi người sẽ ngạc nhiên khi nhìn nó—tôi sẽ làm ngay cả người New York bận rộn phải bỏ thời gian để nhìn những gì tôi nhìn về hoa.”

 

e

Canna đỏ, sơn dầu, 1923

 

d

Iris sáng, sơn dầu, 1924

 

Tuy nhiên O’Keeffe phủ nhận quan điểm cho rằng tranh vẽ hoa của bà là sự ẩn dụ giới tính, “Bạn đã đặt tất cả những sự liên tưởng tới hoa của chính mình lên hoa của tôi… như thể là tôi nghĩ và nhìn những gì bạn nghĩ và nhìn về hoa—và tôi thì không như thế."

 

c

Cây Thiên Nam Tinh (Jack-in-the-Pulpit) số IV, sơn dầu, 1930

 

Ba năm sau khi Stieglitz qua đời, O’Keefee rời New York đến New Mexico nơi bà rất yêu thích, nơi khung cảnh gây ấn tượng sâu sắc và những hình thể phong cảnh hoang vắng đã truyền cảm hứng cho tác phẩm của bà từ năm 1929. Bà sống tại Ghost Ranch và Abiquiu. O’Keeffe tiếp tục làm việc với sơn dầu đến giữa thập niên 1970, khi thị lực của bà suy giảm buộc bà phải bỏ vẽ tranh. Tuy nhiên, bà vẫn làm việc với chì và màu nước đến năm 1982, bà còn làm nhiều vật thể bằng đất sét cho đến khi sức khỏe không cho phép làm việc vào năm 1984. Bà qua đời hai năm sau, năm bà 98 tuổi.

 

f

Đồi đỏ và xương, sơn dầu, 1941

 

 
Lê Hiền Minh biên dịch
http://lehienminh.com/home.html

 

Nguồn:

– Uta Grosenick (biên tập), Women Artists in the 20th and 21st Century (Taschen, 2001) [Xem trực tuyến: Google Books]

– Kristine Stiles và Peter Selz (đồng biên tập), Theories and Documents of Contemporary Art: A Sourcebook of Artists’ Writings (University of California Press, 1996) [Xem trực tuyến: Google Books]

– và một phần nhỏ tổng hợp trên internet

 

 

 

.

bài đã đăng của Lê Hiền Minh


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)