Trang chính » Da Màu và Bạn Email bài này

Con mắt của bức tường đá đen

 

 

 

The-Wall

 

Những năm nào chiến tranh đã quên / Con mắt đen…

Câu thơ cực hay của Thanh Tâm Tuyền viết về chiến tranh Việt Nam. Nhưng thật sự chúng ta có quên không khi còn đó con mắt đen và cả niềm im lặng sâu. Câu thơ viết cách đây trên 40 năm đến nay vẫn còn nói lên những nỗi niềm. Nghĩa là con mắt đen của cuộc chiến vẫn còn là một ám ảnh. Nhiều người vẫn còn nhìn thấy nó. Trong buổi cà phê sáng, trong ly rượu giữa khuya, hay hốt nhiên giữa giấc ngủ chập chờn… Một trạng thái mộng mị, đầy lửa đỏ, đầy tiếng nổ và tiếng kêu la phủ chụp lên đời sống của những người lính năm xưa.

Con mắt kia lại trở về trong ngày Veterans Day, trên Bức Tường Đá Đen…

Bức Tường Đá Đen kỷ niệm chiến tranh Việt Nam… Ở Washington DC. Có lẽ Bức Tường Đá Đen là nơi nhiều người Mỹ đến thăm nhất vì trên đó khắc tên hơn 50 ngàn chiến binh Hoa Kỳ đã hy sinh. Từ khởi đầu, năm 1982 và những năm kế tiếp, mỗi năm có hơn 4 triệu người đến viếng Bức Tường. Những người đến thăm đã để lại dưới chân tường bao nhiêu hiện vật tiếc thương, trong đó có những dòng chữ viết và những bài thơ tưởng niệm, ca ngợi chiến công và lòng dũng cảm của người đã nằm xuống trên mảnh đất gió mùa của Việt Nam. "Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam không giống những Đài Tưởng Niệm khác," phát ngôn viên của khu công viên quốc gia nhận định. "Chiến tranh Việt Nam khác với những cuộc chiến tranh đã có trong cách thế mà nó diễn ra, trong bầu không khí những cuộc phản kháng và mọi thứ đều sôi động, mạnh liệt. Bức Tường Đá Đen là một đài tưởng niệm được dựng lên để hàn gắn các vết thương. Trong khi đó, trái ngược lại, Đài Kỷ Niệm Thế Chiến II là một đài kỷ niệm chiến thắng."

Đúng với ý nghĩa đã gợi ra, những người đi thăm đã để lại những kỷ vật nói lên cái tình của người sống đối với người đã khuất: có khi đó là chiếc dép của một em bé, một chiếc đồng hồ, một cái nón phụ nữ, những huy chương, những thẻ bài và những bài thơ. Những hiện vật này gợi lại hồi ức và nói lên lòng thương tưởng khiến người ta có thể bật khóc. Một người có tên là Jeff vào năm 1993 đã đến thăm để được gần anh bạn Eddie ngày xưa của mình. Jeff để lại một gói thuốc lá, một can bia, một hộp thịt bò, và những dòng chữ ghi lại những gì hai người bạn đã cùng trải qua với nhau. Anh viết: "Trong tín điều xưa cổ của người Ai Cập về đời sống vĩnh cửu thì cái "ka" (tức cá thể của hai người song đôi) cần phải được nuôi dưỡng để có thể tiếp tục sống đời đời. Do đó, cái "ka" cá thể của mày sẽ không bị chết đói, tao đã mang đến cho mày những thứ này để làm tăng gấp đôi bữa đại tiệc của anh em chúng mình hồi Tháng Tám năm 1967 khi cùng có mặt chiến đấu bên nhau."

Một cựu chiến binh khác có tên Michael L. Murphy, có mặt ở chiến trường Việt Nam những năm 1967, 1968, 1969, đã viết những dòng sau đây: "Bức Tường Đá Đen? Tôi muốn xem nó chứ, tôi phải xem nó, nhưng đồng thời tôi cũng cảm thấy sợ phải nhìn thấy nơi linh thiêng này. Thế rồi, tim tôi như ngừng đập, tôi cảm thấy như ngạt thở khi tôi cùng vợ đến bên Bức Tường Đá Đen. Nó làm bằng cẩm thạch, một nửa chôn sâu dưới đất. Nước mắt tuôn rơi không ngừng lại được. Tôi nhắm mắt lại và bỗng thấy mình trở về chiến trường xưa. Tôi như hít thở được cái không khí của vùng đất này. Rồi tôi mở mắt ra. Ôi, bao nhiêu là tên người. Tất cả đều còn trẻ, cũng như tôi vào cái thời xa xưa ấy. Trẻ với bao nhiêu giấc mơ, hy vọng. Việt Nam như chảy tràn qua tôi. Tôi đứng đó và khóc nức nở. Tôi khóc cho những người tôi biết đến và cho cả những người tôi không biết. Chúng tôi tất cả đều là anh em của nhau. Chúng tôi đã đến một nơi thù ghét chúng tôi và trở về đây, vùng đất quê nhà cũng chối bỏ chúng tôi. Lẽ nào như thế được."

Vâng lẽ nào như thế được. Lẽ nào lại bội tình vong ân đến như thế. Đây, ta hãy nghe Bài Ngợi Ca của một tác giả vô danh gởi một cụu chiến binh của chiến trường Việt Nam (Eulogy for a Veteran) để thấy lòng ấm áp và được an ủi, khích lệ: Xin đừng đứng bên mộ tôi và khóc. Tôi không có mặt ở đó đâu, tôi không hề an giấc. Tôi là ngàn cơn gió lộng, tôi là kim cương sáng ngời trên băng tuyết. Tôi là ánh nắng trời trên hạt lúa chín. Tôi là cơn mưa thu dịu dàng. Khi anh thức giấc trong im lặng sớm mai, thì tôi là những cánh chim bay lên lượn vòng trong tĩnh lặng, tôi là những ngôi sao êm đềm chiếu sáng bầu trời đêm. Xin đừng đứng bên mồ tôi và khóc, tôi không có mặt ở đó đâu, tôi không chết.

 

Eulogy for a Veteran

Do not stand at my grave and weep. I am not there, I do not sleep. I am a thousand winds that blow. I am the diamond glints on snow. I am the sunlight on ripened grain. I am the gentle autumn rain. When you awaken in the mornings hush, I am the swift uplifting rush of quiet birds in circled flight, I am the soft stars that shine at night. Do not stand at my grave and cry, I am not there, I did not die.

(Author unknown)

I did not die. Tôi không chết. Vâng, anh không chết đâu anh… Xin cùng nghe thơ của một người con gái tên Ce Ce có người yêu chết ở chiến trường Việt Nam. Bài thơ có tựa đề Your Name on the Wall (Tên Anh Trên Bức Tường):

Khi ấy, anh mười lăm và em mười ba
Một đêm nào xa thật xa
Hai đứa cùng thẹn thùng không nói
chỉ chào nhau hello
Chỉ là cuộc hẹn hò thơ dại đầu tiên
và chúng ta cùng nhau đi dạo chơi giây lát
em còn nhớ mái tóc anh vàng rực
và nụ cười mơ hồ, e ấp của anh
sau đêm đó em chẳng còn nhìn thấy anh nữa
phải chăng lúc ấy chúng mình còn quá trẻ
để biết những điều chung quanh
nhưng em chẳng bao giờ quên
rồi một vài năm sau, khi em hỏi thăm
người ta nói với em rằng anh đã chết
ở chiến trường Việt Nam, và không bao giờ về nữa…
Cô gái tên là Ce Ce
không tin lời người ta thuật lại.
Cô tự nhủ với lòng mình:
anh và em sẽ không bao giờ mất
dấu tích
của nhau
Mãi ba mươi năm sau…
cô vẫn còn hồ nghi bất định
Rồi một chiều trong quán sách
cô đọc thấy tên anh
giữa những hàng tên ghi trên Bức Tường
và cô biết rằng anh đã chết
trong chiến tranh Việt Nam
Nhưng tại sao. tại sao. cô hỏi
và nước mắt dâng đầy
phải rồi Robert Lynch đã chết
này trái tim cô khóc nức
yên nghỉ đời đời, nhé, Robert ơi

Ce Ce

Bức Tường Đá Đen, những hàng tên, bông hoa hồng trên đá, và đôi giày trận… ôi, gợi nhớ biết bao nhiêu những người đã nằm xuống trên mảnh đất của đồng lầy và sương muối có tên Việt Nam. "Vật thể đầu tiên có sức mạnh khiến tôi quỳ xuống khi tôi viếng thăm Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam là một đôi giày trận. Tôi đã nhìn thấy nó bên Bức Tường." Janis Nark, cựu Nữ Trung Tá Quân Đội từng tham chiến ở Việt Nam nói trong hàng nước mắt. "Đó chỉ là đôi giày trận đã mòn vẹt, nhưng bạn biết không, nó đã lội trong bùn đất Việt Nam."

Bức Tường Đá Đen Tưởng Niệm những chiến binh Hoa Kỳ đã hy sinh ở chiến trường Việt Nam. Chúng ta có một khu tưởng niệm nào như vậy không? Xin thưa: Có đấy, đó là Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa với pho tượng Tiếc Thương và hàng ngàn ngôi mộ, với Đền Tử Sĩ và Nghĩa Dũng Đài dưới trời mây trắng. Nhưng hỡi ơi, nhà cầm quyền Cộng Sản với lòng thù hận và tâm địa nhỏ nhen, kể từ những năm đầu tiên làm chủ đất nước, đã triệt hạ pho tượng Tiếc Thương, cho người đập phá các bia mộ, làm ngơ cho dân vào chiếm đất xây cất, để cho cây cỏ dại mọc tràn lan… Cảnh tượng được nhà báo Seth Mydans ghi lại: "Đôi mắt của hạ sĩ Lê Văn Nào bị đục thủng… Những con bò lang thang gặm cỏ… Những tấm bia ngả nghiêng… Nhiều ngôi mộ trống." Như vậy còn chưa đủ, cách đây mấy năm thủ tướng Cộng Sản Nguyễn Tấn Dũng còn ra lệnh cho Quân Khu 7 bàn giao khu Nghĩa Trang hiện đang quản lý cho tỉnh Bình Dương và đổi tên là Nghĩa Địa Dân Sự Bình An. Như vậy là từ đây không còn cái tên Nghĩa Trang QĐBH nữa. Nghĩa là sẽ mất cả xác lẫn hồn. Bi thảm như thế đó. Và ghê thay cho lòng thù hận của những người được gọi là anh em. Có thể rồi đây, dưới sự đập phá và ý đồ quét sạch những dấu tích của một thời, sẽ không còn bức tường, pho tượng, nghĩa trang hay đền đài nào nhắc nhở đến hình bóng lẫm liệt của người chiến sĩ quân dân Miền Nam. Có điều là họ có thể đập phá nhiều thứ thuộc giới vật chất, nhưng không thể đập phá những tượng đài trong lòng người. Họ cũng không thể bôi xóa lịch sử. Tất cả mãi mãi sẽ được nhắc lại và tô đậm nét trong văn học, báo chí, những bài thơ bản nhạc, bức tranh, cuốn phim… ở nhiều nơi trên thế giới.

You did not die. Anh không chết đâu anh…

NXT

 

 

.

bài đã đăng của Nguyễn Xuân Thiệp


2 bình luận »

  • Thanh Tro viết:

    “Những năm nào chiến tranh đã quên / Con mắt đen…
    Nhưng thật sự chúng ta có quên không khi còn đó con mắt đen và cả niềm im lặng sâu….”
    Tôi nghĩ Thanh Tâm Tuyền chưa bao giờ có câu thơ như thế ! Nếu nó là câu thơ bắt đầu của bài thơ ĐÊM trong tập “Liên , Đêm, Mặt Trời Tìm Thấy ” thì không phải vậy.

  • quỳnh du viết:

    Gửi bạn đọc Da Màu khổ thơ đầu bài Đêm, trích từ Giai Phẩm Văn, số đặc biệt về nhà thơ Thanh Tâm Tuyền, trang 60 – 61
     
    Đêm
    tặng Duy Thanh

    I
    Những đêm nào chiến tranh đã quên
    Con mắt đen niềm im lặng

    Anh vẫn đi hoài trong thành phố
    Cô đơn
    Trưa nắng cháy
    Vào sâu trong ghẻ lạnh
    Với máu trong tim
    Chảy nhanh như máy móc đau ốm
    Ở cuối đêm
    Em rũ tóc nói những lời mê sảng
    Những ám hiệu
    Của mặt biển đen không
    Tình yêu tuyệt vọng
    Anh xé tóc em cùng những cánh lá chết
    Mùa thu
    Ghi thương tích nơi cườm tay
    Khóa chặt
    Anh xô ngã em từ chóp đỉnh hạnh phúc
    Khuôn mặt vỡ tan
    Như cẩm thạch
    Như nước mắt
    Như muôn đời
    Không hối hận
    Con đường anh phải đi một mình
    Trần truồng dã thú
    Đón anh ở cuối đường
    Hố sâu vĩnh viễn
    Không có em
     
    Bên kia bức tường
    Anh bị nhốt trong trại hủi
    Tiếng ngàn năm em gọi
    Yêu nhau hết một đời
    Hết một đời chưa đủ
    Còn kiếp nào gặp nhau
    Anh nguyền rủa
    Lời thằng du đãng
    Đừng ràng buộc thiên tài
    Con chó vào cột nhà
    Cho đi hoang làm cơn lốc bi thảm
    Cuốn ngay chính mình chết theo không gian
     

     
     

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)