Trang chính » Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Thơ Email bài này

Tuyên “ngân” thơ vần


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 12.03.2009

 

Tự do không vần phải bao gồm tự do vần. Lúc đó thơ mới “tự do.”

Tất cả thơ vần phải do vần dẫn dắt. Điều này không còn được xem như xấu xa.

Vần ngồi ở tay lái. Không, vần là bộ máy.

Vần là bộ máy của cú pháp: như nhịp, nó hiểu tầm quan trọng của những giới từ.

Tiếng Anh không nghèo vần. Nó chỉ không có biến cách. Đổi lại, tiếng Anh có sự phong phú về vần ở những từ loại khác nhau; trong khi ở nhiều ngôn ngữ khác, vần thường chỉ là sự xủng xoảng ngẫu nhiên của hình thái học.

Không có vần nào mệt mỏi. Không có vần nào cấm kỵ. Không thể đoán trước được vần trừ khi có thể đoán trước được dòng. Deathbreath, wombtomb, love  và of, moon, June, spoon tất cả đều còn những bài thơ tuyệt tác ở phía trước.

Vần có thể rất xa nhau, bạn không thể nghe thấy chúng, nhưng chúng nghe thấy nhau, như thể nói thầm vào một cái điện thoại đồ chơi làm bằng hai chiếc ly giấy và một sợi dây.

Vần không cần được giấu đi hay hóa trang: chúng không là gì khiến phải ngượng.

Vần không phải những em bé ngoan ngoãn thời Nữ Hoàng Victoria, chỉ để ngắm chứ không để nghe.

Vần có thể là cái hay đực, nhưng không trung tính.

Một số vần dựa vào âm giai; một số dựa vào chủ âm.

Vần trượt dựa trên phụ âm thì văn chương hơn vần trượt dựa trên nguyên âm (điệp vận). Nguyên âm khó lường. Điệp vận thì ở trong miệng, không ở trong tai. Nó có tính biểu hiện.

Phụ âm mang tới những cái khác nhau, cho nên ta lắng nghe những cái giống nhau (sự hài hòa). Điệp vận mang tới sự giống nhau; ta lắng nghe nghịch âm. Nguyên âm ở vị trí thứ ba của hợp âm.

Những dịch giả nào dịch những bài thơ vần thành những bài thơ không vần, chỉ vì họ than rằng giữ vần là chuyện bất khả nếu không bạo hành bài thơ, đã bạo hành bài thơ. Họ cũng lười biếng.

Vần là móc nối phi lý, nhục cảm giữa hai từ. Nó là hóa học. Nó là hóa kim.

April, silver, orange, month.

Vần giải phóng nhà thơ khỏi điều hắn muốn nói.

Vần cũng có thể giải phóng một bài thơ khỏi chiều dài cố định của dòng. Một vần cho ta nghe thấy chỗ cuối dòng, cho nên các dòng có thể dài bao nhiêu nhịp, hay ngay cả bao nhiêu âm tiết, mà vẫn nghe thấy được.

Vần âm mưu.

Vần làm phiền người ta, nhưng chỉ những người làm thơ không vần, và các nhà phê bình.

Xem thêm: chime, climb, clime, crime, dime, grime, I’m, lime, mime, paradigm, pantomime, prime, rime, slime, sublime, thyme, Time.


Theo nguyên tác tiếng Anh “Presto Manisfesto!” đăng trong tập san Poetry, 2/2009. Một nguồn trên mạng: http://poetryfoundation.org/journal/feature.html?id=182841

bài đã đăng của A.E. Stallings


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)