Đó là thuở tôi chưa tới ba mươi, chưa lập gia đình và thậm chí còn chưa từng có người yêu. Khi tham dự câu lạc bộ những kẻ độc thân, tôi không có ý định sẽ đi tìm nửa kia của mình, bởi tôi biết thật khó để tôi có thể yêu ai vào thời điểm đó. Bạn sẽ không thể yêu ai được nếu lòng bạn là một cái bếp nguội lạnh. Sau này tôi cũng không thể lý giải được tại sao mình lại rơi vào một tình trạng tâm lý khó khăn đến vậy. Tôi tham gia câu lạc bộ ấy chỉ vì tò mò muốn biết hành trạng của những kẻ cô đơn khác đang tồn tại quanh mình.
Cô đơn, trước hết, là một trạng thái vật lý, nó chỉ ra thực tế sinh tồn đơn độc của một cá nhân. Nhưng cô đơn trường diễn trước sau gì cũng sẽ đẩy kẻ đó qua một tình thế tâm lý phức tạp hơn nhiều mà đích đến cuối cùng là trạng thái cô độc. Bởi vậy, trên danh nghĩa là nơi gặp gỡ của những kẻ độc thân, nhưng cuối cùng đó lại là nơi tụ họp của những con người cô độc. Cô độc, là trạng thái tâm lý không thể chia sẻ. Nhưng ở đó những kẻ cô độc sẽ không phải đơn độc, bởi câu lạc bộ của chúng tôi lúc đông nhất cũng có đến vài chục người. Nhưng dù thế nào, một tỷ kẻ cô độc cũng không thể tạo thành một lễ hội cho ra trò.
Thường chúng tôi thuê một phòng riêng trong quán cà phê, hoặc đến công viên vào những ngày cuối tuần. Dù ở đâu, chúng tôi cũng ngồi quây quần thành một vòng tròn và chỉ để…nhìn nhau. Người tổ chức cũng là một quản trò, miệng lưỡi liến thoắng, sùi cả bọt mép vì nói quá nhiều. Nhưng mặc cho những nỗ lực kết nối của anh chàng tội nghiệp ấy, chúng tôi vẫn trơ ra như những viên sỏi. Nhưng đó là một anh chàng khôn ngoan và đầy sáng tạo, anh ta không chịu thua những tâm hồn ù lì. Chỉ đến lần họp mặt thứ hai, anh ta đã nghĩ ra được một cách hữu hiệu. Anh ta yêu cầu từng thành viên hãy trả lời câu hỏi: ai hay điều gì đã khiến bạn cảm thấy cô độc?
Tâm hồn con người thường là những kho báu lộ thiên, luôn biết cách mời gọi kẻ khác đến khai mở. Nhưng tâm hồn của kẻ cô độc là kho báu bị chôn kín. Đừng xắn vào đó những nhát cuốc chí tử mà hãy làm giống như những người đang bới móc bằng tay để cứu lấy một đứa bé đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát sau cơn động đất. Và đó là những gì đã thật sự diễn ra sau đó. Các cuộc gặp mặt của chúng tôi trở nên sâu sắc và đầy cảm thông bởi những câu chuyện của từng người, chẳng ai giống ai, tuần tự được kể ra một cách tự nguyện. Hầu hết đều buồn bã nhưng lôi cuốn, khiến bạn không thể dứt ra được. Và khi ấy, những lần họp mặt là một niềm háo hức được chờ đợi nhất trong cả một tuần.
Và chỉ vài tháng sau, khi mọi người đã kể xong câu chuyện của mình, tôi tin rằng mọi lẽ cô độc trên thế gian này đều đã hội tụ về đây. Nhưng rồi, có một “kẻ cô độc nhất trong những kẻ cô độc” đã làm đảo lộn mọi thứ. Đó là thành viên cuối cùng, một con người lặng im từ đầu đến cuối trong các cuộc gặp. Ông ấy đã nhanh chóng khiến tôi tạm quên đi tất cả những gì đã được nghe trong vòng mấy tháng qua.
Tôi sẽ dành câu chuyện này để thuật lại những gì mà người đàn ông tội nghiệp kia đã moi cả ruột gan ra cho chúng tôi thấy. Dù đó là một câu chuyện có vẻ khó hiểu, nhưng tôi tin cả tôi và bạn cũng sẽ tìm thấy bóng dáng của mình thấp thoáng trong đó…
Trước hết, đó là một người có gương mặt sợ sệt, lúc nào trông cũng như vừa đánh mất một cái gì thật quý giá. Ông ấy luôn e lệ, khép nép giữa những kẻ chẳng bao giờ có chút ý niệm về quyền lực như chúng tôi. Nhưng bù lại, ông ấy là một thành viên siêng năng và tha thiết đến mọi hoạt động của hội. Ông ấy tham gia đầy nhiệt tâm, dù chẳng bao giờ lên tiếng. Hàng tuần, ông ấy luôn đến sớm và ngồi yên lặng chờ đợi những thành viên khác lục tục đến sau. Ông luôn ngồi trong tư thế sẵn sàng, nhưng im lìm đến mức chẳng ai có thể nhớ rằng ông đã từng có mặt ở đó. Cho đến khi ông ấy mở miệng…
“Tôi đã hơn bốn mươi…Trước đây tôi cũng đã có vợ và một công việc bình thường. Nói chung cuộc sống của tôi không có gì đặc biệt hay đáng phải kể ra cho người khác nghe. Cho đến khi một chuyện phi lý ập xuống…
Cách đây vài năm, tôi có chuyến đi xa lên vùng núi thuộc Tây Nguyên. Chuyến đi chỉ dự định khoảng một tuần, nhưng rồi kéo dài hơn mức tôi có thể tưởng tượng. Khi tôi đến tham quan một khu rừng cấm quốc gia ở đó, cảnh tịch mịch của núi rừng hùng vĩ bất chợt làm nảy lên trong đầu tôi cái ước muốn mãnh liệt được lội sâu vào trong những cánh rừng hoang vắng. Người hướng dẫn đã can ngăn và cảnh báo những hiểm nguy nếu cứ liều lĩnh đi vào nơi ấy, nhưng tôi bất chấp mà lặng lẽ rời đoàn để tự một mình xăm xăm lao vào thung lũng im lìm ngàn năm vắng bóng người.
Tôi chỉ định đi sâu thêm một đoạn nữa thôi, nhiều lắm là ngủ qua một đêm để tìm cái cảm giác cô đơn tuyệt vời rồi trở ra. Nhưng mọi thứ chẳng dễ dàng cho kẻ liều lĩnh. Tôi đã có được đêm đầu tiên đầy phấn khích khi chỉ một mình đối diện với sự hoang vắng đến tuyệt đối. Thậm chí, những đêm sau đó, tôi vẫn còn nguyên cái sự phấn khích ấy. Nhưng chỉ thêm vài ngày nữa, bỗng nhiên mọi thứ đảo chiều, tôi trở nên lo lắng và bắt đầu tìm đường ra. Nhưng hỡi ôi, dù đã cố bằng mọi cách nhưng tôi chẳng thể tìm thấy lối ra. Khu rừng nguyên sinh ấy chẳng có lối mòn. Và bạn biết đó, khi chẳng có lối mòn thì bạn chẳng thể có đầu mối nào để lần theo. Sau nhiều nỗ lực thất bại, tôi tuyệt vọng gần như hoá điên.
Đến khi được những nhân viên lâm trường tìm thấy, tôi đã gần như là một kẻ mất hết cảm giác. Sau đó tôi phải nằm viện đến mấy tuần mới phục hồi lại được những nhận thức vốn có. Rồi tôi mau chóng xuất viện để trở về nhà. Bởi tôi đã gần như mất tích với vợ mình trong khoảng thời gian ấy.
Trước khi về nhà, tôi đã sắp đặt trong đầu mọi điều để giải thích cho vợ tôi hiểu thật nhanh những rắc rối mà tôi đã gặp phải. Khi tôi gõ cửa để chuẩn bị bước vào căn phòng trọ thân quen của mình, vợ tôi đã ra mở cửa. Nhưng gương mặt của cô ấy có vẻ gì đó rất kỳ lạ, bởi cô nhìn tôi như một kẻ lạ lẫm chưa từng quen biết. Tôi đứng chết trân một lúc rồi mới lên tiếng. Nhưng dù có nói thế nào vợ tôi cũng lắc đầu cho rằng tôi đã nhầm người, hay tệ hơn là một gã khùng. Tôi đã đứng đôi co một hồi, ban đầu trong sự nhỏ nhẹ, sau đó là một cơn giận dữ. Rồi tôi đem tất cả giấy tờ tuỳ thân mà tôi có cho cô ấy nhìn thật kỹ, nhưng mặc, vợ tôi vẫn kiên quyết tống cổ tôi ra khỏi cửa.
Tôi bước ra đường trong một tâm trạng rối bời. Bởi tôi vẫn chưa hiểu nổi cái tình huống mà tôi vừa rơi vào, và tại sao nó lại có thể xảy ra như vậy.
Các bạn đã bao giờ rơi vào một tình huống kỳ quặc như vậy chưa? Khi vợ mình bỗng nhiên không nhận ra được chồng, còn điên rồ hơn khi cho rằng chưa từng quen biết với kẻ đã đầu gối tay ấp bao năm nay. Trong lòng tôi lúc ấy là cả một sự bàng hoàng đến choáng cả người. Tôi nghĩ tôi đã rơi vào một tình huống còn tệ hại hơn lúc sắp hoá điên trong rừng.
Hôm đó, tôi đành phải lang thang vẩn vơ vì chẳng biết đi đâu. Rồi tôi nhớ đến chỗ làm và đi đến đó. Đó là văn phòng của một công ty kiến trúc. Bình thường có khoảng hơn chục người cùng làm việc với tôi ở đó, nên tôi hy vọng sẽ chẳng khó khăn gì để họ nhận ra tôi và không xảy ra cái điều thậm phi lý như ở nhà. Nhưng rồi ở văn phòng, câu chuyện lại khiến tôi mất đi khả năng giận dữ mà chỉ còn sự ngạc nhiên đến sững sờ. Họ hoàn toàn không nhận ra tôi. Họ có giải thích rằng, trước đây ít lâu cũng có một người như tôi làm việc ở đó, nhưng rồi đột nhiên nghỉ việc không lý do. Và bây giờ thì họ đã xoá hẳn mọi dấu tích của tôi ở đó.
Thế đấy, đột nhiên tôi phải đối diện với một tình huống kỳ quặc mà dù có giỏi tưởng tượng đến mấy cũng không thể nghĩ ra. Tôi hoàn toàn không biết phải hành xử thế nào cho hợp lẽ trong hoàn cảnh như vậy. Tôi cứ lang thang mà chẳng biết phải làm gì. Tôi cũng đã quay về thuyết phục vợ thêm một hai lần nữa, nhưng cũng chẳng thay đổi được nhận thức của cô ta.
Thế rồi, tôi chợt nhớ đến gia đình một người bạn mà tôi đã ghé thăm trước chuyến đi định mệnh. Tôi vội vàng đến đó với một chút hy vọng mong manh. Bởi tôi nghĩ, giữa tôi và người bạn ấy không có bất kỳ một mối liên quan nào về quyền lợi, đó là thứ mà tính đa nghi của tôi trỗi dậy và buộc tôi phải lưu ý đến trong mấy ngày vừa qua, và vì thế anh ta sẽ nhìn nhận tôi theo cách công bằng nhất có thể.
Tôi mua vài bịch kẹo chocolat, thứ mà đứa con gái hơn ba tuổi của họ rất thích, rồi gõ cửa nhà anh ta vào một buổi tối. Anh ấy ra đón tôi với một vẻ lịch sự khiến tôi ấm lòng. Nhưng tôi chờ đợi ở anh ấy một điều khác, quan trọng hơn nhiều. Nhưng rồi, cũng như những kẻ khác mà tôi vừa gặp, anh ta cũng hoàn toàn không nhận ra tôi. Tôi đã nói rõ tôi là ai, và đã ghé thăm anh ta vào những dịp nào, tôi còn biết rõ cô bé con họ thích loại chocolat nào. Nhưng anh ta cũng chỉ lắc đầu. Tôi đã đưa bịch kẹo nhờ anh ta đưa giùm cho con bé. Và khi tôi đã hoàn toàn thất vọng, quay gót định đi về thì có tiếng gọi:
“ah, chú Nam râu kìa…”
Đó là tiếng gọi tên tôi thiêng liêng nhất mà tôi từng được nghe. Nó vang lên như một sự cứu rỗi, nó kéo tôi từ vực sâu của hư vô trở lại với hiện thể mà tôi từng tồn tại. Tôi đứng lặng mất vài giây rồi lao đến chỗ cô bé. Tôi quỳ trước mặt nó, ngước nhìn gương mặt bụ bẫm trong veo của nó…Nước mắt tôi ròng ròng.
Người bạn trố mắt nhìn tôi ngạc nhiên. Nhưng rồi tôi biết đó chỉ là thứ ngạc nhiên của một kẻ xa lạ:
“Con biết chú ấy sao?” anh ta hỏi con gái.
Cô bé cười tủm tỉm rồi cầm bịch kẹo bỏ chạy vào trong.
Rồi tôi phải chấp nhận thực tế: anh ta đã hoàn toàn không nhớ gì đến tôi cả.
Và đó là lần cuối cùng tôi lai vãng đến những nơi thân quen ấy. Nhưng nhờ tiếng gọi của cô bé mà tôi vẫn còn tồn tại như là tôi đến hôm nay.
Và bây giờ tôi đã là một con người cô độc, từ ngoài đến trong, theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Tôi đến đây để hy vọng níu giữ lại chút gì của riêng mình trong ý thức, bởi tôi sợ đến một lúc nào đó, đến lượt tôi cũng sẽ quên mất mình là ai,…”
Người đàn ông ngừng kể, bây giờ chúng tôi mới nhận ra từng lớp nước mắt đã kịp chảy tràn xuống gương mặt ấy tự lúc nào.
Câu chuyện của ông ấy đã gieo vào lòng tôi một mối thương cảm đến day dứt. Hôm ấy tôi đã đưa ông về, đã đi cùng ông một đoạn đường dài cho đến khi bóng ông khuất dạng ở ngã ba. Rồi khi tôi dừng lại, định rẽ sang con đường khác để về nhà thì xuất hiện một người đàn bà đứng bên lề đường như có ý chờ đợi. Bà ấy nhìn tôi có vẻ áy náy và xin lỗi vì sự đường đột. Rồi bà ta giới thiệu cho tôi biết là vợ của người đàn ông ấy. Tôi vội hỏi lại, có phải là người vợ đã từ chối không cho ông ấy vào nhà?
Người vợ trố mắt ngạc nhiên nhìn tôi rồi hỏi lại:
“Ông ấy đã kể về tôi như vậy hay sao?”
Tôi gật đầu. Người đàn bà buông một tiếng thở dài rồi lắc đầu.
“Làm gì có chuyện đó, chính ông ta đã không nhận ra tôi, không chấp nhận tôi…”
Câu nói của bà ấy làm tôi bối rối. Có vẻ câu chuyện của họ không đơn giản như những gì người đàn ông kia đã kể. Và điều đó đã khởi đầu cho một sự tò mò mới mà tôi không thể chối từ.
Hôm đó tôi đã cùng người đàn bà ấy nán lại trong một quán cà phê vỉa hè để bà ta có dịp thổ lộ lại những gì mà bà cho là sự thật quanh cuộc sống của họ. Tôi đã tiếp nhận những thông tin mới trong sự dè dặt và so sánh với những gì mà người đàn ông kia đã kể…
“Chúng tôi đã là vợ chồng được hơn năm năm nhưng chưa có con. Hàng ngày cả hai chúng tôi đều bận bịu với công việc của mình và với cả những mối quan hệ đã có trước hôn nhân. Anh ấy vẫn còn duy trì quan hệ với người yêu cũ, và…cả tôi cũng vậy. Đó là điều chẳng hay ho gì nhưng sự thật là vậy. Tôi biết, cả người yêu cũ của tôi và, có thể cả của anh ấy, đều chờ đợi khi nào thì chúng tôi chia tay.
Cậu có thể tưởng tượng ra được tình huống không giống ai đó không? Và cậu sẽ càng thấy buồn cười hơn nếu biết rằng, cả người yêu của tôi và của anh ấy đều đã lập gia đình, và tôi nghĩ họ đều ở trong một tình trạng tương tự mà cặp chúng tôi đang gặp phải.
Chúng tôi cứ tồn tại trong cái thế cân bằng mong manh ấy qua vài năm, cho đến một lần, vào một dịp đặc biệt, tôi và người yêu của tôi đã tìm cớ để cùng đi chơi xa một chuyến. Chúng tôi chỉ dự định đi hai ba ngày rồi về cho đỡ nhớ nhau, nhưng hơn hết, là để xoá bớt cái nhàm chán hàng ngày đang gặm mòn từng người.
Sau hai ba ngày ở chung với nhau, chúng tôi đã gần như vơi đi được nỗi nhớ và những trò giường chiếu cũng mau chóng chẳng còn gây hứng thú gì nữa. Rồi tiếp đến hôm sau, anh ấy không về phòng, rồi cả hôm sau nữa cũng không. Tôi đã mất mấy ngày đi tìm anh ta quanh khu vực ấy nhưng anh ta gần như đã biến mất. Đến hơn một tuần thì tôi không còn kiên nhẫn nữa mà thu dọn đồ đạc để chuẩn bị ra về thì nhận được tin nhắn, viết trên một tờ giấy do một nhân viên khách sạn đưa cho. Anh nhân viên giải thích là anh ấy đã nhờ anh ta mấy ngày rồi nhưng anh ta quên mất. Trong mảnh giấy đó, cái kẻ đã từng là người yêu bao nhiêu năm của tôi thổ lộ rằng, tình cờ anh ta gặp lại một cô bạn cũ cũng đang có mặt ở đó và họ đã quyết định ra đi…
Tôi không biết thực hư việc đó thế nào, nhưng kể từ đó tôi đã không bao giờ còn gặp lại anh ta nữa. Sau đó tôi trở về nhà và gặp một tình huống dở khóc dở cười: trong căn phòng thân quen ấy, chồng tôi đang sinh sống như vợ chồng với một phụ nữ khác. Nhưng điều đặc biệt éo le là anh ta không nhận ra tôi là ai và nói rằng cảm thấy buồn cười khi tôi nói là vợ của anh ta. Tôi vừa buồn vừa giận, vừa tủi thân, chỉ biết khóc lóc đến mỏi mệt rồi bỏ đi.
Tôi đi đến nơi làm việc để hy vọng công việc sẽ làm tôi bình tâm trở lại. Nhưng rồi, liên tiếp những điều khó hiểu lại xảy đến khi cả cái công ty ấy chẳng ai nhận ra tôi. Họ nói người phụ nữ có cái tên ấy, cái thẻ ấy, đã nghỉ việc rồi và ở đây người ta không còn quan tâm đến kẻ đã nghỉ việc. Nhưng điều gây cho tôi sự tuyệt vọng nhất là những cô bạn thân bao năm ở đó cũng từ chối nhận ra tôi. Họ gần như đã huỷ luôn cái phao cuối cùng mà tôi định bấu víu vào…
Rồi cậu biết đấy, sau đó con người tôi rơi vào một trạng thái kỳ lạ, cứ lơ lơ lửng lửng, đôi lúc tôi nghĩ tôi là tôi, rồi đôi lúc tôi lại không cho tôi là tôi. Cái trạng thái nguy hiểm ấy nó cứ như lưỡi dao bén ngọt treo trước cổ. Tôi sợ một ngày nào đó nó sẽ cắt đứt tôi vĩnh viễn. Tôi biết vậy nhưng chẳng biết phải làm gì, hay làm cách nào để trở lại như xưa. Tôi có trở lại nhà mình thêm vài lần nữa nhưng lần nào cũng chuốc lấy nỗi nhục nhã vì bị sự từ chối phũ phàng của anh ta.
Tôi biết phải làm gì đây, biết đi đâu bây giờ, khi không còn ai nhận ra tôi? Tôi đành chọn cách rình mò anh ta hàng ngày như một kẻ trộm, bám theo nhất cử nhất động để giữ chút hy vọng mong manh. May ra một ngày… sẽ có ai đó nhận ra tôi”
…
Hôm ấy, trên đường về nhà, con người tôi cứ như vừa ăn phải một bã thuốc tâm thần. Kể cả thời gian dài sau đó, tôi vẫn không thể hình dung ra hết những rối rắm xung quanh cuộc sống của họ. Có gì đó không đúng, không hợp lý trong cả hai câu chuyện. Nhưng tôi cũng nhận thấy nhiều điểm tương hợp trong chúng, chắc chắn đến mức không thể phủ nhận rằng chúng cũng có thể không phải là bịa đặt. Nhưng hơn hết, đó là cảm giác thật giả – giả thật trong câu chuyện của họ. Tôi luôn mang nỗi hoài nghi đó trong lòng, cho đến tận bây giờ, và có thể cho đến khi có thể quên được chúng đi.
Họ thật hay giả, và câu chuyện của họ là giả hay thật? Và điều cốt lõi, họ có tin câu chuyện của họ là thật hay chỉ cho đó là một trò đùa? Và cuối cùng, tại sao một câu chuyện có vẻ phi lý như vậy lại luôn ám ảnh tôi? Tại sao nó lại luôn khiến tôi rơi vào trạng thái tâm lý nước đôi: vừa muốn bác bỏ nó nhưng lại vừa bị nó ám ảnh?
Cho đến bây giờ, khi đã yên bề gia thất và cảm thấy an toàn trong những mối quan hệ của riêng mình, thì câu chuyện của họ vẫn không thôi đeo bám trí não tôi. Cứ mỗi lần đi xa về, khi bàn tay gõ lên cửa nhà, một thoáng gì đó lạnh toát luôn chạy qua thân thể tôi như một lưỡi dao sắc lạnh cơ hồ muốn cắt tôi ra làm nhiều mảnh…
Trà Đóa