[27. Mẫu-nhập cư]
Quis hic locus, quae regio, quae mundi plaga?*
Mẹ tôi lau miệng cho mẹ cô,
Lau thân bà sạch khô
Đẩy bà ra ngoài dưới bóng mát
Nơi gió và lá cây xanh toa rập
Dậy lên những giấc mơ sau ngày tàn cuộc:
Những vách đá biển xanh sắc nhọn
Ánh nước trong khoảng rừng ướt mưa
Tất cả sắc xanh mà bà không biết
Sẽ mất mát, như cách một đứa trẻ… không — bây giờ
Hụt hẫng trong ký ức.
Mẹ tôi lau mông cho con cô,
Mỉm cười khi thấy chúng phách lối;
Bà tắm gội, đánh răng, chải đầu,
Chọn cho chúng quần áo ngủ và sách đọc
Cho cô có được thời gian riêng cuối ngày.
Tiếp là lấy chuyến xe điện vào phố
Lau sạch chiếc ghế xoay lưới đen,
Đổ sạch giấy và rác rưởi,
Hút sạch bụi trên sàn phòng —
Không chạm tay vào bất cứ vật gì trên bàn cô làm việc.
Mẹ tôi sơn và thay móng tay cô
Cạo sạch lớp da thừa ở gót chân
Thoa thêm kem dưỡng.
Ngộ độc vì hóa chất
Và kem lột axit salixilic^
Bà run mình với những bóng ma cảm xúc cũ:
Miệng trên núm vú, ngực trên cằm,
Những đứa con bà quàng trên cánh tay
Cảm nhận sự đùa giỡn, và quê hương,
Đã cách ly từ đó, đã quá nhiều quá đỗi.
‘Không có gì xảy ra
Ngược với bản chất ta.’
Tôi nghĩ Maeterlinck+ đã sai.
Ông ta chưa bao giờ bị thiêu sống.
Ông ta cũng không bị buộc phải chứng kiến.
Quá nhiều mưa, cỏ sẽ mục,
Thiên nhiên giữ lại mùi thối rữa
Con cái đẩy đưa ra chiến trường
Ngã quị xuống bùn lầy:
Ký ức là mảnh đất cuối.
Mẹ tôi nhận tiền từ tay cô,
Hái trái cây và gỡ xương ra thịt,
Làm cô và làm loãng,
Đặt lòng bà lên đĩa bàn —
Hết thể xác lẫn tinh thần —
Lòng hy sinh, niềm lo lắng —
Để cô đúc thành tiền.
Ngủ đi, mẹ, còn thời gian,
Để họ gọi và để họ đến
Mẹ an bình trong ký ức.
____________
Chú thích:
* Quis hic locus, quae regio, quae mundi plaga? – trích từ bản Hercules Furens (Hercules Điên), của Seneca, triết gia La tinh, có nghĩa “Nơi này là đâu, khu vực nào, địa phận nào trong thế giới?” (dịch qua Google)
^ salicylic acid peel: một hóa chất (Beta Hydroxy Acid) để lột da ngoài, điều trị da nhờn, lỗ chân lông bị tắc và viêm da tiết bã nhờn.
+ Maurice Maeterlinck (1862-1949): nhà viết kịch, thơ và tiểu luận người Bỉ.
—-
vi lãng dịch [27. Matri-immigral], trong tập 36 Ways of Writing a Vietnamese Poem, Nam Le, Alfred A. Knopf, New York, 2024