Category: Biên Khảo
NHỮNG HẠT CỎ ĐỘC– phần 1
Vì những điều răn tàn ác, vô đạo đức trong Kinh Thánh vẫn chưa hề bị xóa bỏ hay sửa đổi nên thỉnh thoảng chúng vẫn còn có thể được áp dụng lên những ý tưởng và hành động điên rồ của họ. Làm sao ai có thể dám nói rằng những tội ác trên sẽ không xảy ra nữa trong tương lai?
Và đây là một điều đáng thấy, đáng nhớ và đáng lo ngại.
Làm Văn Học Nghệ Thuật Trong Hoàn Cảnh Tị Nạn
Albert Camus trong bài đọc tại Thuỵ Điển khi dự lễ trao giải thưởng Nobel văn chương 1957 có đưa ra một nhận định và một đề nghị. Nhận định rằng thuở nay nhân loại gồm số nhỏ người LÀM lịch sử và đông đảo những người KHỔ VÌ lịch sử, những người phải gánh chịu những hậu quả do những biến cố lịch sử.
Phật A Di Đà và Phật Di Lặc
Nguyên tắc suy luận cơ bản nhất cho rằng “A” và “Không A” không thể hiện hữu cùng một lúc. Điều nầy cho thấy nếu Phật tử công nhận sự hiện hữu của Phật Thích Ca thì khó có thể đồng thời chấp nhận sự hiện hữu của Phật Di Lặc và Phật A Di Đà.
CON ĐƯỜNG MẶC ĐỖ TỪ HÀ NỘI SÀI GÒN TỚI TRƯA TRÊN ĐẢO SAN HÔ
Bây giờ sắp tới thời không còn giấu bụi dưới thảm, càng buồn hơn. Nén buồn xuống chỉ còn mơ ước: Con người VN hồi tỉnh và biết nắm tay nhau cùng đối phó, và đối thoại
ĐỌC LẠI THI NHÂN VIỆT NAM CỦA HOÀI THANH – HOÀI CHÂN
Chúng tôi đọc lại một tác phẩm văn học được lưu hành từ hai phần ba thế kỷ qua, để tìm về với những nhà thơ một thời làm say đắm mấy thế hệ tuổi trẻ yêu thơ, để nhìn nhận tâm huyết của tác giả TNVN ở thời kỳ văn nghệ tự do nhân bản, để chia sẻ và thông cảm với Hoài Thanh, trải qua gần hết cuộc đời, đã phải chịu đựng những hành hạ, nhục nhằn khi phải phủ định tác phẩm của mình.
Quan Thế Âm Bồ Tát
Thật ra nhiều sự kiện lịch sử cho thấy Quan Thế Âm Bồ Tát chỉ là một sản phẩm tưởng tượng.
Quan Thế Âm hay Quan Âm còn có tên khác là Avalokitesvara. Cả hai tên Avalokitesvara và Quan Âm đều có nghĩa đại loại là “nghe được tiếng kêu than của chúng sinh”.
BỐN MƯƠI NĂM THƠ HẢI NGOẠI: THI PHÁP CHẤN THƯƠNG (chương 4)
Những bài thơ đủ sức chiếu rọi ánh lửa giai đoạn sau 1975 sẽ còn mãi không chỉ như nhân chứng của một thời đại, mà còn là cánh cửa liên kết với những nền thơ khác tiếp sau đó. Đó là một loại thơ đi qua chấn thương ….
TRÊN BÀN CỜ MEKONG NHỮNG CON ĐẬP THUỶ ĐIỆN VÀ TỴ NẠN MÔI SINH
Hơn 20 triệu cư dân ĐBSCL đang trước nguy cơ: mất nguồn nước ngọt, mất nguồn phù sa, và cả vùng châu thổ phì nhiêu đang chìm dần trong biển mặn…
J.M.W. Turner, nhà danh họa chịu hàm oan
Những đứa con sanh muộn, cũng là những tuyệt tác của Turner, đã bị chỉ trích gay gắt bởi các nhà phê bình trong vòng 15 năm, từ năm 1835 cho đến khi ông qua đời vào năm 1851. Chúng bị lên án là những sản phẩm của một người già yếu kém và loạn trí.
BỐN MƯƠI NĂM THƠ HẢI NGOẠI: Bi Kịch Chiến Tranh (Chương 3)
Xuất phát từ một nền văn học non trẻ, chết ngay trong lúc trưởng thành, dưới hoàn cảnh lưu vong ngặt nghèo, thơ vẫn tiếp tục đi con đường riêng của nó, và bảo vệ được tính chất đặc thù của miền Nam và của hải ngoại trong việc nhận thức chiến tranh, tìm kiếm, đánh giá lại, nghi ngờ, tháo gỡ, giải thích, xác định, tra vấn.
QUÊ HƯƠNG NHƯ MỘT NGÔN NGỮ: Bốn mươi năm thơ hải ngoại – Chương 2
Ngay cả đối với cá nhân lành mạnh, các yếu tố như chiến tranh, xung đột văn hóa cũng dẫn đến sự xô lệch ký ức. Những người đứng về một phía của chiến tuyến thường ghi nhớ nhiều hơn các sự tích anh hùng cảm động của phía mình, ít chú ý ghi nhớ những sự kiện làm họ ngượng ngùng, bối rối, không giải thích được, hay có ý nghĩa ngược lại niềm tin của họ.
NỮ QUYỀN TRONG HỒI GIÁO – phần 2
Chúng ta thấy là ngay trong chiến tuyến tranh đấu cho nữ quyền cũng có các tư tưởng và chủ trương khác biệt nhau. Các nhóm “Chị Em Phụ Nữ trong Hồi Giáo” và “Musawah” ở trên chỉ chủ trương đòi hỏi “cải tiến” Hồi Giáo. Họ chỉ muốn diễn giải khác đi những câu chữ trong Kinh Koran hiện nay thất lợi cho phụ nữ. Trong khi đó, những nhà tranh đấu như bà Azam Kamguian muốn thấy có một sự “thay đổi” hẳn
Nữ quyền trong Hồi giáo
Khi nhắc đến tiếng nói và sự tự do lựa chọn của phụ nữ trong Hồi Giáo, chúng ta cần phải nói đến các phong trào tranh đấu cho nữ quyền bành trướng ở những thập niên gần đây. Thí dụ như tổ chức nổi bật “Chị Em Phụ Nữ trong Hồi Giáo” (“Sisters in Islam”) khởi xướng bởi bà Zainah Anwar tại Mã Lai năm 1988.
BỐN MƯƠI NĂM THƠ HẢI NGOẠI
Lưu vong là hiện tượng lâu đời, nhưng lưu vong ra khỏi đất nước mình, với số lượng lớn, lặp đi lặp lại nhiều lần trong nhiều năm, như sau 1975, là hiện tượng mới. Mới, còn vì các phương cách lưu vong: di tản, vượt biển, bám càng máy bay, bám mạn thuyền, trèo tường, vượt rào, cuốc bộ, ra đi chính thức…
30-4-75: ai giải phóng ai và ai thắng ai thua
Qua biến cố 30 tháng 4, phía Cộng Sản Việt Nam mất gì, được gì? Trước biến cố, trên danh nghĩa, Đảng với dân là một, Đảng từ dân mà ra. Sau biến cố, dân sáng mắt: Đảng là thành phần cai trị, dân là thành phần bị trị. Dân mất quá nhiều … [c]hỉ còn lại những thứ không thể tiêu dùng như huy chương, bằng tưởng lệ, và tượng Mẹ Việt Nam Anh Hùng.
TANG LỄ – PHẢN ỨNG CỦA CON NGƯỜI TRƯỚC SỰ CHẾT
tất cả các thủ tục nghi lễ tang chế nầy đều cùng mang một hàm ý duy nhất: chết không phải là kết thúc mà chỉ là một quá trình chuyển tiếp. Và đây là điều mà tất cả con người đều mong ước: chinh phục sự chết và trở thành bất tử.
Đọc hai bài thơ Tân hình thức
Một bài thơ xuất hiện với tiêu đề Tân hình thức sẽ nhận được cùng lúc một thuận lợi và một khó khăn. Thuận lợi vì người đọc sửa soạn tâm lý để đọc nó như một bài thơ có định vị, trong một thể loại ngày càng được nhiều người chú ý. Điểm khó khăn là bài thơ xuất hiện không hồn nhiên như bất kỳ một bài thơ nào khác.
Kinh Sách Phật Giáo
Đại đa số những kiến thức và tư tưởng trong toàn thể hệ thống kinh điển của Phật Giáo đã chịu ảnh hưởng trầm trọng bởi nhiều tôn giáo khác như Ấn Độ Giáo, Đạo Giáo, v.v. Phần lớn kinh sách Phật Giáo đã bị pha chế, thêu dệt, thêm bớt qua nhiều thế kỷ bắt đầu từ ngay sau khi Thích Ca qua đời. Những bản kinh nầy đã được phiên dịch và soạn thảo tam sao thất bổn qua nhiều đời …
Ngày 04 tháng 04, 40 năm trước
Có một con số người Tầu kiêng cữ hàng đầu …. [đ]ó là con số 4 …. Phát âm theo tiếng Tầu, số 4 nghe rất gần với “tử”, là chết. Người Mỹ không kiêng cữ giống người Tầu, họ đã bắt đầu cuộc di tản khỏi Việt Nam vào ngày 04 tháng 04, 1975, bằng chuyến bay chở hơn ba trăm người, trong số có 230 trẻ mồ côi ra đi, và chuyến bay đã gặp nạn.
Mang Viên Long – Một thế hệ buồn
Là một cây bút đang lên, ông đột ngột ngưng viết khi thời cuộc thay đổi, và hơn 20 năm sau mới viết lại với độ sung sức đáng kinh ngạc. Bắt đầu năm 2003 ông xuất hiện với tập truyện “Biển của hai người”, và trong vòng 10 năm, ông cho ra đời 16 tập truyện ngắn, phê bình, tạp bút.
Tại sao làm thơ (IV-V)
Nếu một hôm nào bạn bỗng muốn ngồi xuống viết một bài thơ, rồi táo bạo hơn nữa bạn đọc to bài thơ ấy lên, xúc cảm dâng trào, bạn tưởng ai nấy đều khóc. Nhưng đọc xong, chẳng ai nói lời nào. Mọi người ngơ ngác không biết bạn muốn gì, kín đáo mỉm cười, cha mẹ bạn lắc đầu ái ngại.
Từ Giải khăn sô Cho Huế của Nhã Ca đến Mourning Headband for Hue của dịch giả Olga Dror: Hồi Kýhay Truyện Ký?
Khi dịch giả Olga Dror, qua Nhã Ca, phát biểu rằng Giải Khăn Sô cho Huế “là quan điểm, là tiếng nói đích thực của người dân Miền Nam Việt Nam”– một Miền Nam, mà theo Nhã Ca, “phải lãnh phần trách nhiệm” về tội tàn sát dân lành và tàn phá Huế vào tết Mậu Thân 1968 — thì lời phát biểu đó cần phải có sự phản bác từ bất cứ một người dân Miền Nam nào khác.
Triết Lý Phật Giáo dưới Cái Nhìn của Tôi
Tôi xác định rằng tôi chưa bao giờ gạt bỏ sự khả dĩ của các hiện tượng siêu nhiên. Đó là vì “tôi không biết”, và điều nầy khác hẳn với “tôi phủ nhận tất cả”. Tuy nhiên, theo tôi thì hầu như tất cả những hiện tượng và những khái niệm siêu nhiên đều là sản phẩm tưởng tượng và không quan trọng ngay cả nếu chúng có thật.
Tại sao làm thơ (III)
Những nghĩa bóng, nghĩa hình ảnh, nghĩa ẩn như thế tạo nên một thứ ngôn ngữ riêng, gọi là ngôn ngữ thơ. Nhưng không phải chỉ có thơ mới có cách dùng ấy. Trong đời sống hàng ngày chúng ta vẫn dùng ngôn ngữ hình ảnh, mà có khi không tự biết.
Tại sao làm thơ (I-II)
Một người biết làm thơ đứng trước ngôn ngữ cũng như một người biết chơi đàn đứng nghe bản nhạc, một người biết cày ruộng đứng trước đồng lúa. Bạn xúc cảm sâu sắc hơn, kinh nghiệm đầy đủ hơn, thấy những lối đi mới.
Tiếng Kêu Tết Mậu Thân Huế 1968 – Berkeley 2015
Trong bài “Tựa Nhỏ: Viết Để Chịu Tội” mở đầu sách Giải Khăn Sô Cho Huế, tôi có viết rằng chính thế hệ chúng ta, thế hệ của tôi phải chịu trách nhiệm về cuộc tàn sát Tết Mậu Thân cũng như cả cuộc nội chiến. Tầm nhìn thế hệ không phải phân biệt tả hữu, Nam Bắc. Sau đó là lời mời gọi cùng đứng trước bàn thờ ngày giỗ.
Từ trại giam đến trại Guam (III)
Nhà báo Hồ Văn Đồng, chủ nhiệm báo Quyết Tiến ở Sài Gòn trước 1975, cho biết có lần gặp một người trong tù từng trở về trên tầu Việt Nam Thương Tín. Anh hỏi chuyện, bỗng người ấy chổng mông, nói, “Trước hết, anh hãy đạp tôi một cú thật mạnh, để trừng phạt cái tội ngu xuẩn của tôi, rồi tôi sẽ kể anh nghe.”
Từ trại giam đến trại Guam (II)
Tấm hình quen thuộc với thế giới mấy chục năm qua, chụp hàng người leo thang lên chiếc trực thăng đợi trên nóc nhà, không phải tại Toà Đại Sứ như nhiều người tưởng lầm, mà tại một trạm CIA ở 22 đường Gia Long. Chiều 29 tháng 4, điệp viên Cộng Sản Phạm Xuân Ẩn đã chở Bác Sĩ Trần Kim Tuyến, trùm mật vụ Đệ Nhất VNCH tới kịp chuyến bay cuối cùng tại địa điểm này.

New Comments