Nguyễn Bình Phương: Lời thì thầm của em sáng lại

Một số nhà thơ đương đại phá vỡ rào cản, dạt ra bên rìa, chống lại quan phương, bi kịch hiện đại. Nguyễn Bình Phương thuộc thiểu số ấy, mới hơn nhiều người, nhưng anh không công khai nổi loạn, ít tuyên bố.

Tọa đàm GAI SẮC TRONG TRUYỆN TRẦN VŨ tại Trung tâm Văn hóa Pháp, Hà Nội ngày 6/8/2019

Thành phần các diễn giả:
• Mai Anh Tuấn, sinh năm 1983 tại Quảng Bình.
Tiến sĩ, giảng viên Khoa Lý luận – Sáng tác – Phê bình, trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Một nhà …

Toni Morrison: người thay đổi diện mạo của văn học Mỹ

Mặc dầu tập trung viết về thân phận của phụ nữ như thế, nhưng bà không xem mình thuộc về phong trào nữ quyền. Vì theo bà, “tôi đã không tán thành chế độ phụ hệ thì mắc mớ gì phải tán thành chế độ mẫu hệ.”

ĐỌC “ĐÊM NGỦ Ở TỈNH” CỦA HOÀNG NGỌC BIÊN

Truyện của Hoàng Ngọc Biên nghiêng hẳn về chi tiết chứ không về tình tiết, về giọng văn chứ không về câu chuyện, về không khí truyện chứ không về cấu trúc dựng truyện. Không có chuyện, nhưng nó có tâm tình, có bối cảnh xã hội, và đầy những ám ảnh.

Đinh Linh: Bảy Bài Thơ Nước Trong

Người Mỹ gọi phòng khách là “living room,” / Có nghĩa là “phòng sống,” nhưng người Việt thì dùng / Phòng khách là nơi để bàn thờ, nên phòng sống / Trở thành nửa sống, nửa chết, vì người chết / Luôn có mặt với những người tương đối còn sống.

Les Murray – Nhà thơ Xứ Bunyah

Người mà thi giới vẫn thân mật gọi là Nhà thơ Xứ Bunyah (the Bard of Bunyah) vừa ra đi; ông để lại, đã rõ ràng, một di sản lớn cho xứ sở Úc, cho truyền thống thơ thế giới …. Bunyah lớn rộng ra cũng là tất cả mọi miền quê của tiếng nói, của chữ lời, và thơ ca – sự tinh lọc ấy! – như ông suốt đời thơ của mình hẳn đã một mực tín cậy.

Làm thế nào để ăn một bài thơ / How To Eat A Poem

Cắn đi. / Dùng những ngón tay cầm nó lên và liếm nước ngọt có /
thể chảy xuống cằm bạn. / Nó đã chín và ăn ngay bây giờ được rồi, chỉ còn chờ bạn thôi.
Bite in. / Pick it up with your fingers and lick the juice that
may run down your chin. / It is ready and ripe now, whenever you are.

Nguyễn Xuân Thiệp: thơ như nỗi trăn trở nhân sinh

Từ những võng, áo, tường, ngói, hiên, bờ mía, bếp lửa, ghế xích đu… cho đến những sói, vịt trời, quạ, cua, nhái, thỏ, cọp, dế, gà, ngựa …. Người và cây cỏ, sự vật tan vào nhau, quấn quýt nhau, soi chiếu nhau. Chúng vui, buồn theo số phận anh, là thành phần của hiện sinh anh.

Quan Sát Thơ Thế Kỷ: “As For Poets” (“Nói Về Thi Sĩ”) của Gary Snyder

Quan sát thơ hay như xem một đoạn phim lôi cuốn, động lòng, chiếu chồng lên đoạn phim của bản thân, khiến hình ảnh trên màn hỗn loạn, nhưng bất ngờ tạo ra ý nghĩa. Rồi sau khi chấm dứt, từ từ, một lúc nào đó, cả hai đoạn phim nhập lại chiếu thành một đoạn phim khác mà bản thân đóng vai chính hoặc đạo diễn.

VĂN CẦM HẢI: NGƯỜI ĐI TÌM QUÁ KHỨ MỚI TỪ NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH

Từ góc nhìn chiến tranh của lịch sử dân tộc mình, Văn Cầm Hải nhìn thấy được nỗi đau của dân tộc bạn. Không chỉ đề cập đến nỗi buồn hậu chiến của Việt Nam, tác giả còn mở rộng liên kết và so sánh với các cuộc chiến tranh khác từ góc nhìn quốc tế.

Điêu khắc Mai Chửng giữa điêu khắc của Henri Moore và Lê Ngọc Huệ

Chỉ với một cái đầu xuất chúng, Mai Chửng mới nhận ra sự tiềm ẩn ý nghĩa hết sức hệ trọng của việc những vỏ đạn bị vứt bỏ, sau khi một phần của chúng đã tham gia dữ dội vào một cuộc bắn giết…

Giấc ngủ trưa thứ Ba

Họ là những hành khách duy nhất trong toa hạng ba duy nhất. Khói của đầu máy vẫn cứ tiếp tục luồn vào cửa sổ, đứa con gái rời khỏi chỗ ngồi của mình, đặt xuống dưới chân những thứ họ vỏn vẹn mang theo: một cái túi nhựa với vài món đồ ăn, một bó hoa bọc trong tờ giấy báo.

ĐỌC TRƯỜNG CA THỜI TÁI CHẾ CỦA MAI VĂN PHẤN

Trong Thời Tái Chế, các vật dụng tưởng mình làm từ vật liệu nguyên bản nên thành thật đến cảm động. Tuy nhiên, tái chế là hành vi phi tự nhiên …. Khi áp lực được cởi bỏ, vật liệu cũ lộ ra, giá trị gốc trở lại, đưa mọi thứ về đúng vị trí của nó, “giờ tất cả đang tự giác đến nơi tập kết để được phân loại, bị tiêu hủy, hoặc đợi tái sinh.”

TỪ HỎA NGỤC ĐẾN THIÊN ĐƯỜNG GIẢ (kỳ 2)

[K]hông ai cấm nổi những tiếng “thét câm” làm chứng cho sự có mặt của con người. Đứng dưới chân núi, Sisypha vẫn có thể nhìn lên, kiêu hãnh. Phật tại tâm. Tâm khác nhìn khác. Nhìn khác thì đời khác.

TỪ HỎA NGỤC ĐẾN THIÊN ĐƯỜNG GIẢ (Kỳ 1)

Phương Sinh cầm bút như cầm dao cầm búa. Viết như đâm như chém, như ném vào sọt rác của thời gian, của cái gọi là lịch sử …. Cách đặt câu, dùng chữ, xếp chữ, táo bạo và bất ngờ. Những từ ngữ hung tợn hay gọt giũa nằm cạnh những lời hiền hậu, đơn giản.

MARY OLIVER, BẠN BIẾT MÌNH CẦN PHẢI LÀM GÌ

Tôi tin rằng để làm mới thơ Việt Nam, cần bắt đầu từ chỗ từ bỏ lối làm thơ và đọc thơ nặng về xúc cảm, hoặc ngược lại, nặng về thực nghiệm hời hợt, tung hứng bề ngoài. Phá phách trong văn chương là tuyệt đối cần thiết: chỉ có sự giả tạo của phá phách mới là sát thủ của nó mà thôi.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 4 – hết)

Ta thấy cách giải thích gọn ghẽ và giản dị, có phần mộc mạc của TVK, là để nhắm vào mục đích sao cho người dân hiểu được ngay những từ Hán-Việt có vẻ cao sang …. Bởi thế, ta không nên nói, như cách phê bình của Phạm Quỳnh sau này, là sách của TVK là để viết cho trẻ con đọc.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 3)

Cách dùng chữ “ăn”đặc biệt, của người dân miền Nam, có thể phần nào phản ánh sự phong phú, màu mỡ của đất đai xứ Đàng Trong, và đời sống dư dật của người dân xứ này. Nhưng, nếu xét rộng ra, ngôn ngữ Việt có rất nhiều từ ngữ có nguồn gốc đi với chữ “ăn” … và được sử dụng khắp đất nước, không chỉ riêng ở miền Nam.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký, nghĩ về ngôn ngữ Việt & một vài khía cạnh biến đổi ngữ âm, ngữ nghĩa trong tiếng Việt (kỳ 2)

Qua những phân tích và ngữ liệu vừa trình bày, ta có thể thấy từ “Thuý Kiều” có thể được ký âm đúng như thế, với âm th- cho “Thuý”. Do việc biến âm, nó cũng có thể được ký âm là t- , để thành “Tuý”…. Sự biến âm lại có thể đưa đến việc ký âm x- / s- cho “Thuý” để thành “Xuý/Suý”.

Đọc Kiều của Trương Vĩnh Ký: Nghĩ về Ngôn Ngữ Việt và Một Vài Khía Cạnh Biến Đổi Ngữ Âm, Ngữ Nghĩa trong Tiếng Việt”* (kỳ 1)

Có nhiều lý do cho việc biến đổi ngữ âm của mọi dân tộc. Nhưng nhìn chung, nó xảy ra từ những nguyên nhân trong và ngoài ngôn ngữ. Từ cấu tạo của cơ quan phát âm, sự ảnh hưởng qua lại của các âm trong một âm tuyến, một chuỗi lời nói … đến những nguyên nhân bên ngoài như điều kiện xã hội, thái độ ngôn ngữ, truyền thống văn hóa, khí hậu, địa lý, v.v.

XUÂN QUỲNH, ĐÃ YÊN NGÀY THÁC LŨ

Ngôn ngữ thơ ngắn, tiết kiệm, như trong trường hợp Xuân Quỳnh, để hở ra, để dành lại những khoảng trống, gợi ý nhiều hơn là mô tả kỹ càng; chính người đọc lấp vào các khoảng trống ấy không những bằng tình yêu ngôn ngữ của mình mà còn bằng chính cuộc đời trải nghiệm, với khúc quanh hạnh phúc hay giây phút đau buồn của họ …

PHỎNG VẤN NHÀ VĂN TRẦN DOÃN NHO

Trần Doãn Nho: Một truyện ngắn hay phải có ít ra là một trong những yếu tố sau: (1)Tạo được một “hơi văn” đặc thù; (2) thứ đến là cấu trúc câu chuyện. Cái hay của một câu chuyện nằm ở cách kể hơn là câu chuyện kể; (3) và cuối cùng, phần đối thoại phải cô đọng, sắc nét, đầy gợi ý và có khả năng dựng nên một khung cảnh nào đó.

TỪ BEST SELLER VỪA NHẮM MẮT, VỪA MỞ CỬA SỔ, ĐẾN KÍNH VẠN HOA VÀ THIẾU NHI VIỆT

Người Việt Nam dạo này ngủ hơi nhiều. Chúng ta ngủ ở nghị trường quốc nội (Quốc Hội), ngủ ở nghị trường quốc tế (Liên Hiệp Quốc) …. Thức dậy thôi, tỉnh dậy đi, mọi chuyện và giáo dục nói riêng còn mơ ngủ thì đất nước gọi là bốn ngàn năm văn hiến chắc sẽ tiếp tục ngáy o o.

Đọc thơ Jane Miller: Cách Nhận Diện ‘Kẻ Thù Vô Hình Mặc Áo Giáp’

“Kẻ thù vô hình mặc áo giáp” vừa là hồn ma của những ẩn dụ đã chết qua tiến trình lịch sử của một ngôn ngữ, vừa là yếu tố có thể hồi sinh ngôn ngữ. Vì vậy, câu hỏi của Jane Miller là xúc tác, là sáng thế, và người đọc chỉ có thể giác ngộ nếu chấp nhận ngôn ngữ là một khái niệm diệu ảo và bất trắc …

THÀNH TÔN, NGƯỜI ĐI TÌM DĨ VÃNG.

Nói/viết về Thành Tôn, có rất nhiều điều để viết, và nói.

Là, nói về một người làm thơ, từ đầu thập niên 60 thế kỷ trước, đã có tác phẩm, xuất hiện trên các tuần báo, tập san văn chương tại Miền Nam, như Văn, Bách Khoa, Khởi Hành; đã tự xuất bản một tập thơ [1969], tựa sách là Thắp Tình. Là, về một người đã tuân thủ đúng “luật chơi” vào dòng thời cuộc; học hành, đi làm giáo sư, vào quân trường Thủ Đức, đi tù cải tạo, đi vào xứ Mỹ bằng con đường H.O.

ĐỌC HỒ VIỆT KHUÊ: NHỮNG NGÀY TRỞ GIÓ

Những đứa trẻ trong Những Ngày Trở Gió của Hồ Việt Khuê mới chính là điểm nhấn long lanh trong bức tranh tương lai quý giá, như thứ ánh sáng trong trẻo dẫn đường hy vọng lóe lên ở cuối đường hầm. Hồ Việt Khuê đặc biệt nương tay ưu ái với trẻ con và không hề nỡ làm lấm láp lầy lội chúng.

Hoạ sĩ Nguyễn Đình Thuần: ‘Cảm xúc và quán tính đưa tôi vào tranh’

Có bao giờ bạn đứng trước một bức tranh và tự hỏi người hoạ sĩ này muốn vẽ và diễn tả cái gì? Chắc chắn bạn sẽ trả lời tôi, “Dĩ nhiên ai mà không thắc mắc như thế?” Có khi bạn còn tìm tựa đề của bức tranh…

Để sống những ngày này

Hòn đá tảng có thể lăn, cái bánh xe có thể quay và cơn khát có thể chịu đựng được miễn là ta có thể giải thích được tính thiết yếu của những cực hình đó. Chúng ta đau chính vì nhiều lúc nỗi đau hoặc niềm bất hạnh đến thật tình cờ, vô nghĩa, không lý do.