Trang chính » Bàn Tròn: Nghệ Thuật & Chính Trị, Biên Khảo, Chống Kỳ Thị/Chống Bạo Lực, Chuyên Đề, Nhận Định Email bài này

Trên hoang tàng đổ nát, họa sĩ Syrian yểm trợ cuộc tranh đấu chống kỳ thị chủng tộc do cái chết của George Floyd khơi mào


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 9.06.2020

 

Nguyên tác: In Solidarity and as a Symbol of Global Injustices, a Syrian Artist Painted a Mural to George Floyd on a Bombed Idlib Building

 

clip_image002

Khi họa sĩ Aziz Asmar xem khúc phim về George Floyd hấp hối trên mặt đường nhựa dưới đầu gối của viên cảnh sát ở thành phố Minneapolis, anh cảm thấy bạo lực đó sát bên mình mặc dù biến cố này xẩy ra cách nơi anh cả 6,000 dặm. Đối với Asmar, cái xích tay, người đàn ông da đen tay-không kêu van nhiều lần không thở được trong khi viên cảnh sát da trắng tiếp tục dí đầu gối mình vào cổ anh ta, hình ảnh ấy đã làm sống lại hoài niệm đau đớn mà họa sĩ và người dân Syrian đã từng chứng kiến ba năm về trước khi quân của nhà độc tài Bashar Assad tấn công người dân bằng hơi độc ở ngoại ô Đông Ghouta.

“Trong các nhà thương nơi này, các nạn nhân khóc than và đòi được thở,” Asmar kể với tạp chí Time qua viên thông ngôn, từ thị trấn Binnish ở tây bắc Syria. “Tôi nhìn George Floyd van xin với viên cảnh sát để cho anh ta thở và nó gợi tôi nhớ lại cung cách dân tộc tôi bị giết hại.”

Họa sĩ Asmar mở lớp dậy vẽ cho các trẻ em ở tỉnh Idlib, khu vực cuối cùng của phe chống chính quyền độc tài Assad. Anh diễn tả nỗi đau theo cách mà anh thông thạo nhất. Trên cái bếp đổ nát của nhà anh do bị máy bay Assad bỏ bom, người họa sĩ và hai người bạn thực hiện một bức tranh tường cao 8 feet, tức 2.4 mét, để tỏ tình đoàn kết với niềm đau của những người bên Mỹ. Bức tranh vẽ khuôn mặt khắc khổ hằn đau đớn của nạn nhân Floyd, kèm theo câu van xin “Tôi không thể thở” của ông ta.

Câu van xin tuyệt vọng này đã thành khẩu hiệu tại những cuộc biểu tình khắp nước Mỹ từ hai tuần qua, nơi người ta nhìn vụ thảm sát Floyd như biểu tượng của bạo lực của cảnh sát và sự kỳ thị chủng tộc có hệ thống. Tại Paris, London, Berlin và nhiều nơi khác, ngưởi người xuống đường biểu tỏ sự đoàn kết với các nạn nhân của bạo lực cảnh sát tại Mỹ đồng thời kêu gọi quan tâm tới tình trạng kỳ thị ngay tại đất nước của họ.

Lời van xin này của Floyd đã gợi hứng cho nhiều sáng tác nghệ thuật, từ bức vẽ đã dược dùng làm tranh bìa tạp chí Time của họa sĩ Titus Kapler, đến những tranh tường tại các nơi như Kenya, vùng chiếm đóng Palestine và Northern Ireland. Tại Syria, mầu sắc sống động của bức tranh tường của Asmar giữa đống tường gạch đổ nát bị nắng cháy phơi bầy các thanh sắt cong queo mang một sắc thái chua xót vô cùng tận.

“Dân Syrians, đặc biệt dân tại Idlib, có truyền thống hỗ trợ các cuộc phấn đấu chống lại bất công khắp nơi,” ông Raja Althaibani, người điều khiển chương trình nhân quyền có tên Witness (Nhân chứng) tại Trung Đông và Bắc Phi, nói. Sau khi khúc phim cảnh sát Los Angeles đánh đập người đàn ông da den Rodney King được phổ biến như lời báo động về tình trạng kỳ thị có hệ thống tại Mỹ, chương trình Witness ra đời nhằm huấn luyện phóng viên các nơi cách thu thập tài liệu về tội ác chiến tranh và vi phạm nhân quyền. Việc người Syrian như họa sĩ Asmar cất tiếng chống lại sự bất công tại Mỹ, theo ông Althaibani, cũng đồng thời “chuyển đi một thông điệp mạnh mẽ về việc thế giới đang bỏ rơi Syria vậy.”

Một thập niên về trước, Idlib nguyên là một vùng nông thôn với những vườn olive và đồng lúa mì. Một số thành phố và làng mạc tại đây là những nơi đầu tiên chống lại chế độ Assad từ năm 2011. Khi các cuộc nổi dậy tràn lan khắp nước khiến nhà độc tài Assad phải đưa quân đi dẹp tại những vùng đô thị lớn, Idlib được để yên như một thành lũy tương đối tự do. Ngày nay, đây là thành lũy cuối cùng của quân chống chính phủ. Mặc dù bị kẹt giữa các nhóm Hồi giáo cực đoan (jihadist) và quân Assad do Nga hỗ trợ, sự tự do tương đối của Idlib đã giúp nuôi dưỡng một sinh hoạt âm nhạc và nghệ thuật đầy sinh lực. Đối với Asmar, nền văn hóa ấy đã thấm nhuần trong tinh thần nhân bản của 3 triệu dân cư trong vùng và giúp chống lại bộ máy tuyên truyền của Nga và chế độ Assad.

“Chúng tôi cố gắng cho thấy là mặc dù bị bom và mất mát nhiều người, rồi lại bị gọi là quân khủng bố, chúng tôi vẫn còn khả năng đồng cảm. Chúng tôi vẫn cảm thương với những người như George Floyd đang bị đàn áp ở những nơi khác trên thế giới,” người họa sĩ nói.

Đây không phải là bức tranh tường đầu tiên họa sĩ Asmar vẽ. Khi ký giả Jamal Khashoggi bị ám sát bên trong tòa đại sứ của Saudi Arabia ở Turkey vào năm 2018, Asmar đã thực hiện một bức tranh tường để bầy tỏ lòng mình. Những sáng tác gần đây của Asmar nhằm khuyến khích cư dân Idlib cách giữ mình để không bị lây nhiễm dịch Covid-19. “Với tư cách là các nhà hoạt động và là họa sĩ, chúng tôi cần nói rõ rằng chúng tôi là thường dân, chúng tôi không chấp nhận bạo lực và chúng tôi có quyền sống với nhân phẩm,” Asmar nói.

Thế nhưng nơi cho người dân Syrian sống với nhân phẩm đang ngày một suy giảm. Tháng Ba vừa rồi, quân chính phủ tiến chiếm thành phố Kafranbel, một thành trì trong tỉnh Idlib, nơi nổi tiếng thế giới về nghệ thuật phản kháng. Những bích chương sâu sắc chống chế độ đã lôi kéo sự chú ý toàn cầu dù có nội dung mỉa mai thế giới vì đã bỏ quên Syria. Một trong những người chủ chốt phong trào bích chương là nhà báo công dân Raed Fares, ông Fares bị quân Hồi giáo cực đoan hạ sát trước cửa nhà vào năm 2018. Sự xụp đổ của Kafranbel diễn ra sau nhiều tháng thành phố bị quân Assad vây hãm và đánh phá, khiến hàng triệu dân Syrian phải di tản vào các trại tỵ nạn thô sơ dọc theo biên giới tây nam với Turkey, làm suy xụp thêm hệ thống y tế vốn đã bị thiệt hại vì chiến tranh khiến các tổ chức nhân quyền báo động có thể bị tàn phá vì dịch bệnh Covid-19.

Từ khi cuộc nội chiến bắt đầu vào năm 2011, hàng trăm ngàn dân Syrian đã bị giết hại, hơn 5 triệu người đã phải trốn chạy khỏi quê hương, và hơn 6 triệu người hiện sống lây lất không nhà trên chính quê hương mình. [TD2020-06]



bài đã đăng của Joseph Hincks


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)