Chuyện Đi, Về – Đọc Nếu Đi Hết Biển

Các ông Nhật Tiến, Nguyễn Mộng Giác, Trương Vũ đều mong muốn hòa giải, nhưng hòa giải giữa ai với ai? Hòa giải dân tộc, hay hòa giải giữa người dân với nhau, là đặt sai vấn đề. Không ông nào nêu được bằng chứng là các thành phần dân tộc chống đối lẫn nhau (…) Người ra đi, cũng như người trong nước, nếu có chống, là chống tập đoàn cai trị.

Về một dòng thơ cần giải thích giá trị: Trường hợp Tuyết Nga (Hay là THƠ TUYẾT NGA HAY, VÌ SAO?)

Tuyết Nga có thơ thu hút, bỏ lửng, mỗi lần đọc lại như cho ra một ấn tượng nghệ thuật mới. Một trong các bí kíp: tư duy thơ của chị, thật ra, không bằng các chi tiết thơ, hình tượng thơ – dù có độc đáo và phức điệu nhưng vẫn là – tuyến tính, trên mặt phẳng của tri thức, mà bằng một ngữ-pháp-thơ-phi-tuyến-tính.

the ghosts in the room & skeletons in the closet

Regardless how those symbols and objects morphed or disguised into educational tools, communicative art or commercial items, they remain possessed. The protestors screamed out to the ghosts at which others turn a blind eye and ignore. Such disregard is often achieved by forgetting, by excluding, and by craftily framing.

Hồn Ma và Xương Khô

Người ta thường xướng đám đông thầm lặng là ở về phía mình. Vậy thì trong bối cảnh của cộng đồng người Việt, đám đông thầm lặng nào được ám chỉ? Họ là ai? Là những người trung lưu, thượng lưu, giới tri thức, dân chuyên gia, người chịu hội nhập văn hoá, hay đã bị đồng hóa. Đa số (gần như là tất cả) bạn bè tôi đều thuộc nhóm ám chỉ đó, kể cả tôi nữa.

Huyền Thoại – Phần I: Người Đàn Bà Phía Bên Kia Đường

Người đàn bà, đối diện với những thử thách vô cùng to lớn, những đe dọa vô cùng khủng khiếp, đã không cho phép mình gục ngã. Nàng nhìn thẳng vào nỗi sợ, và khuất phục nó. Nàng đã từ chối làm nạn nhân.

Văn Hóa Sợ Hãi

Nỗi sợ hãi đau đớn nhất đối với tôi là việc cái tình bị coi rẻ mạt. Nhất là khi chính mỗi người–trong hay ngoài cuộc–đều không thể chấp nhận sự hỗn độn, lộn xộn, sự bừa bãi, thô tục bẩn thỉu ngoài kia thật ra nằm trong chính bản thân mà mình thì vội chối bỏ và dội đẩy ra ngoài để phán xét kẻ hay nhóm khác.

Hãy nói với nhau

Nhiều người Việt hải ngoại quay về ý niệm “cộng đồng” để tránh phải giải quyết những câu hỏi phiền phức đó. Đối với họ, cái gì tổn hại đến cộng đồng đều xấu và phải bị trấn áp. Dĩ nhiên, nói như thể vẫn không có gì trả lời câu hỏi: cộng đồng là ai vậy?

Let’s Talk

This is but the latest incident in a passionate history of Vietnamese American anti-Communism. There has been much discussion about this show regarding free speech, artistic expression, Communism, the suffering of Vietnamese refugees, and whether art should mix with politics.

Triển lãm VAALA: Nhìn từ bên trong

Nhưng những người chống đối hoàn toàn sai khi họ tấn công ban tổ chức và những nghệ sĩ tham dự cuộc triển lãm VAALA.

Việt nam là nơi những người chống đối nên lên tiếng phản kháng – không phải ở ngoài nước, chống lại VAALA và những thành viên trong chính cộng đồng của mình.

The VAALA Exhibit – A View from Inside

The protests in California, sadly, are not helping. While they give voice to a vocal desperate group, they are preventing dialogue towards a clear assessment of what’s happening in Vietnam—which was part of the intents of the exhibition organizers.

Một sự im lặng không chấp nhận được

Bài viết dưới đây của nhà văn Nguyễn Quí Đức ấn hành trên nhật báo Los Angeles Times ngày 8 tháng 8 năm 1999. Đã gần mười năm trôi qua, nhưng bài viết hoàn toàn không mất đi tính thời sự, và hơn thế nữa, nói về cùng một điều mà tác giả của “Nạn Nhân” đã đặt toàn bộ sức nặng bài viết của mình vào đó.

Đôi Điều Về FOB II: Art Speaks

Tóm lại F.O.B. II: Art Speaks có lẽ không nên có thì hơn, mọi việc tự do, đa nguyên đều có rất thừa trên đất Mỹ, Cộng đồng Việt Nam nhỏ bé lắm không thể đi ngược dòng đâu, mà trái lại họ đang hết sức giơ tay nắm bắt với dòng chính…

Nạn nhân

Số còn lại, gồm những người KHÔNG đồng ý với phe biểu tình, những người lặng lẽ quay lưng hoặc trề môi nhún vai một cách cao quý, những người mà người viết xin mạn phép gọi chung là “chúng ta,” nghĩ cho cùng, có lắm điều khiếm khuyết. Bởi vì chúng ta đã chọn làm nạn nhân.

Cần tôn trọng nguyên tắc học thuật

Thật vậy, tư duy độc lập vẫn là một cái thiếu căn bản, thiếu trầm trọng tại Việt Nam. Điều này có thể nhận thấy rõ ràng qua cái quan niệm xưa nay luôn đề cao trí nhớ (thuộc lòng) hơn là trí sáng tạo hay tính độc đáo, vốn vẫn tiếp tục ảnh hưởng sâu đậm lên phương pháp giáo dục tại Việt Nam mà không dễ gì thay đổi.

Về Dịch Thuật – Phần 2

Người Pháp qua thời đô hộ đã ành hưởng ngôn ngữ của ta, vậy mà chính tiếng Pháp đã bị tiếng La-tinh xâm lăng rất nhiều. Có thể nói đơn giản là tiếng Pháp là một thứ tiếng La-tinh ‘thoái hóa’. Khi bị La Mã cai trị ngày xưa về hành chánh và quân sự, và tiếp theo về nhân văn, chắc họ cũng đã có tật pha tiếng nói của kẻ thống trị vào tiếng mẹ đẻ.

Chơi thú văn

Và lớp cấu tạo thứ hai đó làm bộc lộ lớp thứ ba, khá vô hình. Đó là những khi ta thấy đằng sau những lời bình phẩm và những giai-thoại-chống-giai-thoại, những lộng ngôn dung tục hóa chống thần tượng, v.v. đằng sau những thứ ấy, cái người chơi của trò chơi.

Góp ý với Nam Dao và Nguyễn Mộng Giác về tiểu thuyết lịch sử

Việc trao đổi ý kiến về vấn đề tiểu thuyết lịch sử giữa Nguyễn Mộng Giác và Nam Dao, từ chỗ khác biệt giữa hai quan điểm viết về lịch sử đã đưa đến nhiều đề tài văn chương thú vị khác, tuy đã cũ nhưng vẫn luôn luôn mới. Mới, có lẽ vì chúng gợi cho ta nhiều suy nghĩ, loay hoay tìm cách giải quyết để rồi tìm ra rằng không bao giờ có một dứt điểm. Vì nếu dứt điểm thì …buồn quá!

Đặng Thân kể từ "nét" đến… "nhòa"

…văn Đặng Thân tuy ngồn ngộn [phi] hiện thực và ngút ngát nhịp sống của thời đại đấy, vậy mà có lúc chẳng thèm có lấy một cốt truyện cho ngay ngắn, ngay cả chi tiết, tình huống nhiều khi cũng luễnh loãng như đùa. Thậm chí đến cả cái tứ truyện cũng như thể cẩu thả, mờ mịt nốt. Vậy mà đọc vẫn thấy hút. Thế mới bảo là lạ.

Tản mạn về văn chương và dịch thuật

Chắc bạn đọc cũng thắc mắc vì sao tôi cứ quay mũi dùi vào dịch già Tôn Thất Quỳnh Du. Có vài lý do …. Tôi nghĩ với khả năng hiện nay, anh TTQD có thể trở thành một dịch giả “tầm cỡ” như Huỳnh Sanh Thông — với điều kiện học hỏi thêm và từ bỏ tư duy “duy ngã độc tôn” — để tiếp tục cống hiến văn chương Việt Nam cho thế giới bên ngoài.

Người Nhật hiện đại với trào lưu Musashi

Nhà phê bình văn học Ozaki Hotsuki viết rằng: “Trong trí nhớ của những người trưởng thành trong thời chiến, những người đã kết thúc cuộc đời ở tuổi 20, thì “Miyamoto Musashi” là một trong những cuốn sách hấp dẫn nhất đối với họ và nó cho họ biết cần phải làm gì để hoàn thiện nhân sinh của mình tốt nhất.

Vài cảm nghĩ về bài thơ Travel của Nguyễn Tiến Hoàng (Thường Quán)

Khởi điểm của “Travel” thì bắt đầu từ một phương hướng, nửa cố định, nửa mơ hồ. East of the sea. Phía đông của biển. Vị trí của biển trên trái đất thì không ai chối cãi – đa số diện tích trái đất là nước là biển. East. Phía Đông. Rõ. Cố định. of the sea. của biển. Mơ hồ không rõ. Biển nào, ở đâu, Đông Hải, Địa Trung Hải, Hồng Hải?

Trò chơi xin quá giang- Mộng ảo của sự kiếm tìm

Milan Kundera được đánh giá là một trong nhiểu tác giả văn xuôi có ảnh hưởng mạnh mẽ tới văn học Châu Âu những năm gần đây. Những sáng tác của ông là những suy tư trăn trở về con người và bản thể của nó, được viết dưới giọng văn giàu sức triết lý. Đọc văn của ông khiến người đọc luôn cảm thấy thú vị, mỗi tác phẩm mang lại cảm giác khi nghe một bản nhạc ở tính đa âm.

"tri thức" về một bài thơ: Nói Chuyện Với Nhà Thơ Nguyễn Đức Nguyên

Quá trình dịch thuật không phải luôn là một tư duy về bản chất [tuyệt đối] của “nhận thức luận”. Tác giả hôm nay không phải là tác giả hôm qua vì đã có những thay đổi nào đó, rất li ti hay rất lớn lao, trong họ. Theo Paul Celan, văn bản, một bài viết, một bài thơ có thể được coi như là một “mẩu tin trong lọ/một dấu mốc thời gian.”

Cao Ánh đi Washington

Cao Ánh, rời Việt Nam lúc tám tuổi, lớn lên và được giáo dục ở Mỹ, 33 năm sau đã được bầu vào Quốc hội Liên bang Hoa Kỳ. Trong khi ấy, những người trẻ tuổi tại Việt Nam mới chỉ đòi bầu cử tự do như Nguyễn Văn Đài và Lê Thị Công Nhân, đã bị lãnh án vào tù. Một người có thể thành công ở nước ngoài, mà không thể thành công trên chính quê hương mình. Lỗi ấy tại đâu?

Đôi điều về dịch thuật

Cách đây ít lâu tôi bạo gan dịch và xuất bản cuốn tiểu thuyết The Unbearable Lightness of Being của Milan Kundera. Phải chi tôi được quyền dịch là “Khôn Kham Nhẹ Cái Bi-ing”! thì đỡ khổ cho tôi biết mấy. Thôi, tôi đành phụ lòng Kundera vậy. Nếu người dịch là kẻ bắc cầu giữa hai nền văn hóa thì cây cầu của tôi là cây cầu khỉ lắc la lắc lẻo băng qua đại dương đầy sóng dữ.

60 năm Hoàn vũ nhân quyền

Mặc dầu trên 190 quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc hiện nay coi như đã hiển nhiên công nhận những quyền căn bản của con người được ghi trong Tuyên ngôn, nhưng nhiều nước, trong số đó có Việt Nam, đã vụng về bào chữa cho thành tích tồi tệ trong việc tôn trọng nhân quyền của mình, bằng cách nói rằng đa số những quyền ghi trong Tuyên ngôn chỉ phù hợp với Tây phương, không thích hợp với Đông phương.

Nhân đọc bản dịch bài “Người già em bé” của Trịnh Công Sơn

Chẳng thế mà, trong lời bàn của Ban Biên Tập Da Màu về bản dịch bài hát “Người già em bé” của Joseph Đỗ Vinh và Eric Scigliano có đoạn : “Câu ‘Ghế đá công viên dời ra đường phố’ đã là một thử thách cho người dịch.”

Dịch và đại tự sự

Sự thể của tà áo dài, của diễn ngôn ba miền, hay bất kỳ diễn ngôn dân tộc nào là vậy đó, một loại bá quyền về thân thể và tiếng nói. Và cái thân thể bên dưới tà áo dài là một thân thể bá quyền, trong suốt, san bằng mọi khác biệt… để bản thân nó như một hiện hữu duy nhất, không ranh giới, tròn trịa, mịn màng. Chính ở đây ta thấy một mối quan hệ bất dịch, một … non-translation.