Category: Nghiên Cứu
việt nam khai quốc: địa phương tự chủ trong thế kỷ VI (chương 4, phần 1)
Tổ tiên Lý Bí thuộc trong số những người Trung Quốc di cư tị nạn xuống miền Nam để trốn những rối ren bất ổn do loạn Vương Mãng (9-23 SCN). Đến thế kỷ thứ 6, thì họ Lý đến định cư ở bờ Bắc sông Hồng, tại Vũ Bình gần Tân Xương, dưới chân núi Tam Đảo.
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC Ở NƯỚC TA NHỮNG THẬP NIÊN ĐẦU THẾ KỶ XX VÀ NHỮNG ÔNG NGHÈ CUỐI CÙNG CỦA NỀN KHOA CỬ PHONG KIẾN.
Buổi sáng hôm đó, hiệu trưởng không được phép vắng mặt. Khi thầy đồ lên lớp “Phải có người giám sát sao cho việc dạy chữ Nho của thầy đồ đúng với phương pháp dạy chữ Nho đã được Tổng thanh tra học chính thông qua”. Về phía học sinh, học hay không, không bắt buộc.
Những vai phụ "láy", "đệm" trong ngôn ngữ Việt
Vì hay ngủ gật trong xuất hát ba, bốn màn dài thậm thượt, nên tôi không nhớ gì nhiều, ngoài một vài vai chính. Còn những vai phụ, tôi quên tuốt.
Đó là chuyện tuồng tích cải lương, còn chuyện ngôn ngữ? Việt ngữ cũng có những vai phụ như vậy.
Nỗi băn khoăn của "con" và "cái" trong tiếng Việt
Tôi nhớ, thuở nhỏ, đọc được ở đâu đó một bài viết về mạo từ trong tiếng Việt. Tác giả, không nhớ là ai, cho biết, Việt ngữ chỉ có một mạo tự giống đực duy nhất là “đực rựa”, còn lại rặt giống “cái”. Không hiểu bài tiểu luận ngôn ngữ ấy được viết theo khuynh hướng nào…
Trên những đường bay của chữ
Bài viết này muốn đóng góp một vài ý nhỏ vào câu chuyện ngôn ngữ được thảo luận trong thời gian qua trên diễn đàn Da Màu. Đặc biệt, tôi cũng muốn chia sẻ và bổ túc một số những suy nghĩ được trình bày trong bài “Ngôn Ngữ Ngậm Ngùi” của anh Lê Hữu.
tân hình thức: ba bài thơ và các bình luận
mỹ rộng quá biết đâu
mà hỏi em đẹp thế
biết sao mà hỏi cũng
vì ta đã có bàn
chân đã có con tim
Học hành tục ngữ, ngôn ngữ
Bài này viết cho mạng Da Màu, trả lời thắc mắc của vài bạn đọc Da Màu về ngôn ngữ. Nó chỉ có nội dung ngôn ngữ học thuần túy, từ tốn đóng khung trong việc chữ nghĩa. Vô bổ cho nhiều người.
Theo dấu Huyền Trang
Muốn trở thành một Bồ tát mà không vướng víu khát vọng trở thành Bồ Tát trông hơi giống như một trò đùa. Nói thế cũng chẳng khác gì nói: để biết một điều gì thì phải quan sát nó, nhưng ngay khi ta đang quan sát thì nó thay đổi và đó là một điều phi lý.
MÊNH MÔNG TRỐNG VỌNG BIỂN DÂU
Bao nhiêu hùng tâm tráng chí, biết bao ngạo khí của kẻ hùng tài đại lược đều bị cơn lốc vô thường của cõi thế cuốn bạt đi tất cả, chỉ còn để lại những mảnh xương thơm của một người nổi tiếng dung nhan tuyệt đại một thời. Bá lăng Phi Yến mai hương cốt !
Về Tính Vũ Đoán trong Viết, Đọc, và Thẩm Thức Văn Chương
Một người đọc có ý thức và có sự cẩn trọng có lẽ cũng nên chú ý đến những cái vắng mặt khá hiển nhiên trong một văn bản văn học, để thử lý giải những sự vắng mặt đó, trước khi lên tiếng phản đối hay đưa ra phán quyết của mình. Đúng như Macherey đã nói: một tác phẩm không bao giờ thổ lộ được hết tất cả những gì tác giả muốn nói ….
Quá trình hiện đại hóa đã ảnh hưởng đến tôn giáo như thế nào?
… bất cứ điều gì con người hiện đại cũng lấy khoa học làm cơ sở để chứng minh; nhìn về lãnh vực tôn giáo, ngay cả trong những sự kiện gọi là phép lạ của các vị thánh, giáo hội cũng cần khoa học nhúng tay vào, để căn cứ vào đó mà thẩm định xem phép lạ có thật hay không.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 18 – Thay Kết Luận: NGHĨ VỀ HÌNH ẢNH KẾT HỢP NGÀY MAI
Đã đến lúc các nước Đông Nam Á phải duyệt xét lại mình và phải nhận chân rằng: có triệt tiêu được những ý hướng dựa vào đế quốc mới thực sự xây dựng được một thế đứng tự lập. Tự lập chứ không phải cô lập, vì cô lập thì dễ bị đế quốc khuynh loát.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 17 – HÌNH THỨC KẾT KHỐI HIỆN ĐẠI
Trải qua bao nhiêu dự phóng, dàn xếp, vận động, việc kết khối Đông Nam Á cho tới nay có thể nói là vẫn chưa đạt được nền móng cụ thể nào, mặc dầu ý chí kết khối vẫn ngày càng được vun bồi mạnh mẽ hơn. Lý do chính yếu là vì nhiều quốc gia trong khu vực vẫn chưa tự gạt bỏ được liên hệ với các đế quốc bên ngoài. Ngoài ra còn có những suý đồ khuynh đảo riêng tư, những ganh ghét, e ngại lâu ngày đến nỗi đã trở thành tập quán
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 16 – Ý THỨC MAPHILINDO
Người Malay vùng Đông Nam Á hải đảo là một trong những nhóm dân Bách Việt đã từ Hoa Lục thiên di xuống Đông Nam Á sớm nhất (Malay đợt 1 và Malay đợt 2). Qua bao nhiêu thăng trầm biến đổi của lịch sử, những cái tên như Srivijaya, Majapahit vẫn luôn luôn là âm hưởng của một dĩ vãng vàng son ám ảnh tâm hồn người Malay và nung nấu một ý chí kết hợp bất diệt.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 15 – ÁP LỰC TRUYỀN KIẾP: NGƯỜI HÁN
Những tiếng nói “nhân danh bảy trăm triệu nhân dân Trung Hoa” của Mao Trạch Đông cất lên đầy thách đố với thế giới, chắc chắn không phải phát xuất từ ý thức đấu tranh cho vô sản, vì trong số 700 triệu ấy còn không biết bao nhiêu “kẻ thù” của giai cấp này. Thực tế, người ta chỉ có thể nhìn thấy khía cạnh vị tộc trong giọng điệu kiêu căng phô trương sức mạnh nhân số ấy.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 14 – TƯ BẢN MỸ
Từ khi cộng sản Trung Hoa toàn thắng ở Hoa Lục (1949), Mỹ càng ráo riết lo liệu việc nghênh địch ở Đông Nam Á, dù chỉ là nghênh địch một cách gián tiếp. Ngày 7 tháng 2 năm 1950, Mỹ tuyên bố công nhận chính phủ Bảo Đại và từ đó Bảo Đại đã trở nên cái bình phong để Mỹ có thể mượn danh nghĩa mà đổ chiến cụ cho lực lượng thực dân.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 13 – CỘNG SẢN CÓ MẶT
Về phương thức đấu tranh, CS Đông Nam Á đã đi theo đường lối vũ trang khởi nghĩa để từ đó mưu tính tạo ra những cuộc chiến tranh cách mạng, hầu đánh quỵ hẳn lực lượng cầm quyền. Đường lối này có vẻ ngả theo phương thức tiến hành của CS Trung Quốc và khác hẳn phương thức mà các đảng CS Á Châu khác đã và đang theo đuổi .
Họa sĩ Lê Huy-Miến (1873-1943): Cuộc đời và tác phẩm
Xuất thân từ một gia đình vọng tộc, dòng dõi thanh thế quan lại, Lê Huy-Miến chào đời năm 1873 tại xã Nghi-Thuần, làng Kim-Khê, huyện Nghi-Lộc, tỉnh Nghệ-An (nay là xóm Sào-Nam, xã Nghi-Long). Cha ông tên là Lê Năng-Nghiêm, dưới triều Nguyễn thăng trầm nhiều chức quan, lớn nhất là Án-sát tỉnh Hải-Dương (Sơn-Tây).
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 12 – VIỆT NAM: VÀI TIÊU MỐC NHẬN ĐỊNH VỀ CUỘC CHIẾN 60-73
Hai hình thái thông thường nhất là chiến tranh uỷ nhiệm và chiến tranh cục bộ. Trong chiến tranh uỷ nhiệm, đế quốc giữ phần chỉ đạo và tiếp trợ bên ngoài, còn phần vụ lâm chiến do quốc gia nhược tiểu tay em đảm nhận. Trong chiến tranh cục bộ, đế quốc tham chiến trực tiếp nhưng chỉ đưa ra những sức mạnh giới hạn, cụ thể là giới hạn trong loại vũ khí thường, mặc dù đế quốc có sẵn vũ khí hạch tâm.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 11 – XỨ LÀO: CHIẾN TRANH QUA BA HIỆP ĐỊNH HOÀ BÌNH
Chiến tranh tự nó vốn đã phức tạp, nhưng chiến tranh ở Lào mới quả là phức tạp ghê gớm. Thật khó mà có một danh từ nào để gọi cho đúng nghĩa cuộc chiến ở đó. Một dân tộc hiếu hoà vô địch như dân tộc Lào, thế mà cứ bị đẩy vào vòng khói lửa! Một vùng đất túi kẹt không có một tác dụng chiến lược đáng kể nào thế mà lại bị đủ mọi thứ cường lực nhào vào xâu xé!
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 10 – KAM-PU-CHIA: MỘT THẾ TRUNG LẬP CHÔNG CHÊNH
… Và, với người Khmer dưới thời Sihanouk, họ cũng cho rằng chính sách tuyệt diệu hơn cả là ở giữa, mặc cho các cường lực bên ngoài tranh giành, chống đối nhau. Họ tự phụ ngầm với cái khôn ngoan của Apsara Tilottama mà học tự cho là đã nắm chắc được; nhưng bề ngoài, biện bạch một cách khiêm tốn hơn, Sihanouk nói với mọi người “Khi hai con voi đang xung đột thì con kiến chỉ biết đứng ngoài mà ngó chứ còn làm gì hơn được!”
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 9 – MIẾN ĐIỆN TRƯỚC BA TRẬN TUYẾN
Về lãnh thổ, các dân tộc thiểu số ở Miến choán một nửa diện tích đất đai (rải ra ở Nam và Đông Nam), nhưng về dân số chỉ chiếm 20%. Người Karen đông đảo nhất gồm khoảng ba triệu, còn những nhóm khác ít hơn như Shan (Thái) 1,5 triệu, Chin và Kachin một triệu.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 8 – PHI-LÍP-PIN: XÃ HỘI SA LẦY
Tuy nhiên, mọi nhận định về Phi một cách hời hợt hay có thành kiến đều là bất công và thiên lệch. Vì tình trạng thực của Phi-Líp-Pin không thể tìm thấy ở những chính trị gia chuyên nghiệp thạo nghề thao túng chế độ Cộng hòa vay mượn, ở thành phần ca xích mạnh tay bóc lột hay ở những cán bộ Mác xít đang mơ tưởng thiên đường Cộng sản.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 7 – MÃ LAI: TRƯỜNG HỢP MỘT PHÒNG TUYẾN VỠ
Một hải đảo Singapore giàu có chưa được coi là đủ! Nắm trọn chủ quyền kinh tế tại liên bang Mã Lai cũng chưa được coi là đủ! Người Tàu vẫn còn đang nỗ lực vận động đoạt nốt quyền chính trị tại liên bang này một cách “hợp pháp”, nghĩa là bằng lá phiếu công dân.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 6 – INDONESIA: KINH NGHIỆM LIÊN HIỆP QUỐC CỘNG
… Nhưng ngay từ trong cái thắng để thống nhất ấy lại nẩy mầm chia rẽ, chia rẽ giữa Java (đảo trung tâm) và ngoại đảo, giữa chính trị và quân sự, giữa giá trị cũ và giá trị mới, giữa khuynh hướng tự do và khuynh hướng độc tài; sau hết và trầm trọng hơn hết: giữa cộng sản và không cộng sản.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 5 – XỨ THÁI: TỰ THÍCH ỨNG ĐỂ SINH TỒN
Thái là một quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á đã thoát khỏi thời kỳ bị Tây phương thống trị. Điều may mắn ấy một phần nhờ ở vị trí trái độn giữa hai lực lượng thực dân Anh ở phía tây và nam, và Pháp ở phía đông, một phần nhờ ở phương lược ngoại giao khôn ngoan và óc canh tân của các triều vua từ Rama IV (1851) về sau.
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 4 – TỪ BỊ TRỊ TỚI ĐỘC LẬP
Tây Ban Nha rồi Mỹ tại Phi-líp-pin, Hòa Lan tại Indonesia, Anh tại Mã Lai và Miến Điện, Pháp tại Việt Nam, Kampuchea và Lào, năm đại diện thực dân Tây phương đã thống trị và tạo nên một khoảng thời gian vô cùng đen tối trong lịch sử toàn vùng Đông Nam Á…
Trăm Việt Trên Vùng Định Mệnh: Chương 3 – HÀNG HÀNG TIẾP NỐI
… Ngoài nỗ lực khôi phục tổ quốc vào thế kỷ 10 của tộc Việt, điều xác quyết cũng còn được thể hiện qua công cuộc tạo dựng Kampuchea của tộc Khmer, Ayuthia rồi Xiêm, Lan Xang rồi Lào của tộc Thái, Miến Điện của tộc Miến và Pyu, Sravijaya, Singhasari, Majapahit… của tộc Malay vùng Hải đảo.
New Comments