Elaine Stritch (1925-2014), diễn viên, ca sĩ, kịch sĩ Broadway, xuất hiện trong nhiều vở kịch, nhạc kịch, phim truyện và phim truyền hình nhiều tập. Đã được 4 đề cử cho giải Tony, trong đó có màn độc diễn tác phẩm “The Ladies Who Lunch” của Stephen Sondheim. Elaine Stritch được trao giải Tony năm 2002 cho hạng mục Sự kiện sân khấu đặc biệt hay nhất.

Stephen Joshua Sondheim (1930-2021) nhà soạn nhạc và viết lời ca khúc người Mỹ. Trong số những nhân vật quan trọng trong nhạc kịch thế kỷ 20, Sondheim được Broadway World ca ngợi “là nhà soạn nhạc kiêm tác giả viết lời ca khúc đầy sáng tạo, có ảnh hưởng lớn và quan trọng nhất lịch sử Broadway hiện đại”. Ông đã đoạt 5 giải Laurence Olivier trong đó có Olivier Special Award năm 2011 cho hạng mục Nhạc kịch mới xuất sắc.

 

Quý bà ăn trưa

Xin nâng ly chúc mừng
Các mệnh phụ phu nhân quần là áo lượt
nói cười rôm rả
đang dùng bữa trưa nơi đây
Một bữa ăn lưng chừng đã được lên chương trình
Không nhân danh thứ gì khác ngoài thanh danh của chính mình
Xin nâng ly chúc mừng

Nào là đi tập thể hình
Nào là đi thử áo quần
Rồi rên rỉ ôi sao mà phị phệ phờ phạc
Bởi cứ mải ngồi chọn nón này mũ nọ
Cơ mà thời buổi này ai còn đội thứ đó
Xin nâng ly chúc mừng

Ly này dành cho quý cô thông thái
Cứ như là không khí
Trườn vào lớp ốp-a để nhấp nháy nghệ thuật thị giác
Rồi nhấp nha nhấp nhổm mong cho giờ học sớm kết thúc

Lại một ngày bải hoải bở hơi tai nữa
Lại bay vèo một ngàn đô-la nữa
Lại một buổi diễn nữa, một vở của Pinter*
Có thể một tấu khúc của Mahler*
Xin nâng ly chúc mừng
Cũng xin nâng ly mừng ngài Mahler

Ly này mừng các vị hiền thê
Quý bà thật quá đáng
Quần quật việc nhà nhưng vẫn kè kè tạp chí LIFE
Bởi ta phải giữ cho ta không lỗi nhịp nhân tinh thế thái

Những người theo thói thường
Tíu tít tìm nhau chốn học đường
Bận rộn đến nỗi không biết mình ngu dốt
Những nàng trâm anh thế phiệt cành vàng lá ngọc
Xin nâng ly chúc mừng
Nào hãy cùng nâng ly chúc mừng các thục nữ danh gia vọng tộc

Ly này xin dành riêng cho quý cô bàng quan
Các nữ nhân xuất chúng
Khi buồn bã bọt bèo bèn nốc cả chai Scotch
Tí toét thêm chút bỡn cợt làm mồi

Một cơ hội nữa để phản kháng
Một lời bông đùa nữa để tỏa sáng
Một lý do nữa để ù lỳ
Một Vodka Stinger nữa để cạn ly
Aaaaahhhhh
Xin nâng ly chúc mừng

Còn đây là quý cô đầu tắt mặt tối
Ai cũng cố chứng minh cái tôi
Hãy nhìn vào mắt họ
Sẽ thấy họ đã quán chiếu:
Phận người rồi ra sẽ thành cát bụi

Xin nâng ly chúc mừng quý bà quý cô bất khuất
Hậu duệ của bầy khủng long sống sót sau thời kỳ gấu ó cắn xé nhau
Hãy lắng nghe, hãy vì các nữ lưu đang dùng bữa trưa
Xin mọi người cùng đứng lên
Nào đứng lên! Đứng lên! Đứng lên! Đứng lên! Đứng lên! Đứng lên! Đứng lên!

* Trần Thị NgH chuyển ngữ

Chú thích của người dịch:
* Harold Pinter (1930-2008): nhà viết kịch bản sân khấu và điện ảnh, đạo diễn, diễn viên, nhà thơ. Đã từng được trao giải Laurence Olivier (1996) và Nobel văn chương (2005). Là kịch tác gia hiện đại người Anh có ảnh hưởng lớn, với một sự nghiệp sáng tác trải dài suốt 50 năm.
* Gustave Mahler (1860-1911): nhà soạn nhạc, nhạc trưởng người Bohemia-Áo, một trong những nhà soạn nhạc quan trọng nhất cuối thời kỳ lãng mạn. Tác phẩm của ông phần lớn thiên về nhạc giao hưởng pha trộn các dòng Lied và thơ thính phòng.

Stephen Sondheim

The Ladies Who Lunch

[Joanne, spoken]
I’d like to propose a toast
(sung)
Here’s to the ladies who lunch-
Everybody laughs-
Lounging in their caftans and planning a brunch
On their own behalf

Off to the gym
Then to a fitting
Claiming they’re fat
And looking grim
‘Cause they’ve been sitting
Choosing a hat
(spoken)
Does anyone still wear a hat?
(sung)
I’ll drink to that

Here’s to the girls who stay smart-
Aren’t they a gas?
Rushing to their class in optical art
Wishing it would pass

Another long exhausting day
Another thousand dollars
A matinee, in Pinter play
Perhaps a piece of Mahler’s-
I’ll drink to that
(spoken)
And one for Mahler!

(sung)
Here’s to the girls who play wife-
Aren’t they too much?
Keeping house but clutching a copy of LIFE
Just to keep in touch

The ones who follow the rules
And meet themselves at schools
Too busy to know that they’re fools-
Aren’t they a gem?
I’ll drink to them!

And here’s to the girls who just watch-
Aren’t they the best?
When they get depressed, it’s a bottle of Scotch
Plus a little jest

Another chance to disapprove
Another brilliant zinger-
Another reason not to move
Another Vodka stinger
Aaaaahhhhh-
I’ll drink to that

So here’s to the girls on the go-
Everybody tries
Look into their eyes
And you’ll see what they know:
Everybody dies

A toast to that invincible bunch
The dinosaurs surviving the crunch-
Let’s hear it for the ladies who lunch
Everybody, rise! Rise!
Rise! Rise! Rise! Rise! Rise! Rise! Rise!