(Nguyên bản Anh ngữ, “Bullet Train to Nagoya,”  trên tạp chí The New Yorker, March 17, 2011)

 

 

 

Điều đáng sợ về cơn động đất là nó bắt đầu động mạnh hơn vảo lúc hầu hết những chấn động ở Tokyo, khu vực thường xuyên bị động đất, đã dần dần yên lắng. Tôi đang làm việc ở một tiệm cà phê chừng mười phút đi bộ từ căn hộ của tôi, nơi tôi ở với vợ tôi và đứa con trai mười tám tháng. Khi cơn chấn động trở nên dữ dội, những người khách hàng chung quanh tôi bắt đầu nói to giọng, thậm chí la hét, và chỉ trong nháy mắt, chúng tôi đã chạy ra đường, cùng với hằng trăm người khác đang đổ ra khỏi những tòa nhà kêu răng rắc một cách kỳ dị. Lề đường trông  giống như một đoàn xe lửa đông nghịt người vào giờ cao điểm. Tôi phải cố giữ thăng bằng để có thể đứng vững. Tôi thử gọi điện thoại cho vợ tôi. Không có tín hiệu.

Khi tôi vội vã đi bộ về nhà, tôi không thể phân biệt là mặt đất vẫn còn rung chuyển hay chỉ tại tôi run rẩy. Không khí trên đường phố hầu như trở nên nhộn nhịp, vì mọi người tụ tập thành những nhóm đông nói chuyện rất khích động. Tôi trao đổi vài câu với người bán trái cây bên ngoài căn hộ của tôi, và chúng tôi cùng cười vì tất cả những trái cây đã rơi tứ tán vì cơn động đất. Có lẽ lúc ấy cũng là lúc cơn sóng thần đã hủy diệt toàn thể nhiều thành phố cùng với hằng chục ngàn mạng người, nơi chỉ cách chúng tôi vài giờ về hướng Bắc.

Vợ tôi đang ở nhà, cô ấy đã chui xuống dưới bàn và gọi tên thằng con cho đến khi cơn chấn động chấm dứt. Sách và các hộp ngũ cốc đã ngã nhào trên mặt đất nhưng ngoài ra không có gì hư hao. Ở trung tâm giữ trẻ chỗ tôi gửi con tôi, cách nhà chừng năm phút, ban chăm nuôi đang bình thản cho các cháu ăn dặm buổi chiều. “Thật là rúng động, phải không?” họ hỏi, rõ ràng họ quan tâm đến cơn sốt của trẻ nít hơn là cơn động đất. Thằng con tôi dường như chẳng sợ hãi gì cả. Chỉ sau khi chúng tôi về nhà, đi bộ ngang qua những chiếc xe lửa im lặng, không di chuyển một cách rợn người, chúng tôi mới nhìn thấy những đoạn phim không thể hiểu thấu được về cơn sóng thần và bắt đầu nhận ra mức độ trọng đại của điều vừa xảy ra. Tokyo vẫn đứng im lìm đêm ấy; sau đó chúng tôi biết rằng cô chú của vợ tôi, cả hai đều ở lứa tuổi bảy mươi, đã đi bộ suốt sáu tiếng đồng hồ từ trung tâm Tokyo về đến nhà của họ ở Yokohama.

Những cơn hậu chấn mạnh mẽ tiếp tục rung chuyển suốt đêm. Ngày hôm sau thịt trên những ngăn kệ của siêu thị biến mất, trứng cũng không còn, và cả mì sợi, bánh mì, nước uống. “ Xem này,” vợ tôi bảo, “ngay cả bột làm pancake họ cũng không còn.” Thành phố tiếp tục rung chuyển hằng giờ, đôi khi nhồi thật mạnh, đủ làm cho nước văng ra, đầy nguy hiểm, khỏi cái lọc nước của chúng tôi. Chúng tôi quyết định làm giảm mối căng thẳng thần kinh bằng cách đi viếng Shinjuku Gyoen, một công viên rất rộng nằm ngay giữa trung tâm thành phố. Một anh bạn người Đức gọi điện thoại cho tôi trước khi chúng tôi rời căn hộ. “Anh có theo dõi tin tức về chuyện nhà máy nguyên tử không?” anh hỏi. Tôi đã lảng tránh không muốn nghĩ về chuyện nhà máy nguyên tử bởi vì tôi quá lo ngại chuyện động đất tiếp theo. “Bố tôi khuyên tôi nên về Đức,” anh nói, “và một người bạn khác của tôi đã đi hôm qua. Thế chúng ta nên báo cho nhau biết những dự tính sắp đến nhé.”

Công viên đông người hơn tôi tưởng. Nhiều cặp nằm dài dưới những cây mơ, đang nở rộ lúc đầu xuân, và con tôi liên tục vẫy tay với đám trẻ chạy ngang. “Mọi người đều cố gắng thư giãn,” vợ tôi nói. Thật ra hình như toàn thành phố đang nín thở. Tokyo dường như đang rón rén bước qua một biên giới vô hình, rún vai trong nháy mắt đã gạt bỏ cái không khí dễ chịu và yên ổn được nuôi dưỡng hằng bao nhiêu năm. Điện thoại reo um sùm trên chuyến xe lửa đi về, một thứ âm thanh lạ lẫm trong một thành phố nơi mà điện thoại di động luôn được giữ im lặng trong “trạng thái lịch sự.”

Anh bạn người Đức của tôi gọi thêm lần nữa báo cho tôi biết anh sẽ rời thành phố ngày thứ Hai. “Có thể tôi hơi kỳ cục,” anh nói. “Tôi không muốn đi cho lắm, nhưng phải làm cho bố tôi yên lòng.” Có thể anh ta hơi kỳ cục. Nhưng tôi bắt đầu lo lắng hơn.

Chúng tôi nhận ra là chúng tôi may mắn: Khu vực chúng tôi ở không nằm trong danh sách bị thay phiên cúp điện, và những cơn mất điện này làm cho những người đi làm xa phải ở nhà. Những bản báo cáo về lò nguyên tử Fukushima Daiichi càng lúc càng nguy hại hơn, và tôi trở nên bẳn gắt hơn với sự mù mờ về nỗi nguy hại này. “Nó sẽ không trở thành một thứ Chernobyl,” các chuyên gia cố trấn an chúng tôi, nhưng không giải thích nó đã tệ hại đến mức nào, các bản tường thuật của báo chí báo động rằng trường hợp nguy hiểm nhất có thể là “tai họa” khi chất phóng xạ thoát ra, nhưng chẳng buồn định nghĩa mức độ nghiêm trọng của một tai họa ở mức độ này. Rõ ràng là những khu vực lân cận đang bị nguy hiểm, nhưng còn nguyên miền Đông của Nhật? Thế còn Tokyo ? Tối hôm ấy vợ tôi đã lo lắng đủ đến mức phải gọi điện thoại về mẹ của nàng, ở gần Nagoya và ở xa chỗ nguy hiểm hơn, để thử xem bố mẹ nàng nghĩ thế nào về chuyện gia đình cô con gái đến thăm bất thình lình. “ Tokyo an toàn là chắc hẳn rồi!” Mẹ nàng nói và cười to khi bà nghe kể là những người ngoại quốc đã bay ra khỏi Nhật.

Thứ Ba, trời ban mai xám xịt và xám xịt suốt ngày, và tin tức càng trở nên tệ hại hơn. Một đám cháy ở lò nguyên tử đã làm mức độ lượng phóng xạ trong khu vực lân cận cao hơn, tôi cố gắng hiểu bài diễn văn của Thủ tướng đọc trên Tivi khi ông khuyên mọi người giữ bình tĩnh và những người ở cách lò nguyên tử từ hai mươi đến ba mươi cây số nên trú ẩn bên trong nhà. Cứ một vài tiếng đồng hồ chúng tôi tiếp tục cảm thấy căn hộ của chúng tôi ngả nghiêng. Tin tức xảy ra sau cơn sóng thần tiếp tục làm cho chúng tôi thật là buồn bã.

Vào giữa trưa, tin tức từ lò nguyên tử trở nên tệ hại đến độ vợ tôi bắt đầu xem thời khóa biểu của xe lửa. Phần lớn các chuyến xe chạy theo thời khóa biểu giới hạn, hay hoàn toàn không chạy, để tiết kiệm điện lực, nhưng xe lửa siêu tốc ở Nagoya không bị ảnh hưởng.

Trước khi khởi hành, tôi ghé ngang trường đại học. Phân nửa số người đi trên đường đã mang mặt nạ thường được dùng để tránh cảm. Đường phố khá vắng vẻ, một số cửa hàng đóng cửa, ngoài những chuyện này ra, tất cả đều có vẻ của một ngày bình thường và nhiều mây ở Tokyo . Những đôi lứa tươi cười đi dọc theo con đường, xe buýt chạy xập xình ngang qua. Khi tôi và gia đình tiến vào trạm xe lửa Tokyo trên tuyến đường Yamanote khoảng chừng một giờ đồng hồ sau, đeo trên vai những túi xách chuẩn bị hấp tấp, mọi việc bắt đầu có vẻ khác lạ hơn. Những con đường chúng tôi nhìn thấy qua cửa sổ trở nên vắng vẻ hơn, số lượng mặt nạ được đeo nhiều hơn. Phần lớn đèn trong nhà ga bị tắt đi. Vợ tôi và tôi ngồi lên ghế của chuyến xe lửa đầy người ngoại quốc và và các gia đình có con nhỏ.

Chúng tôi đến nhà của gia đình nàng gần mười một giờ đêm, chỉ để biết là một cơn động đất có cường độ 6.4 vừa xảy ra ở Shizuoka, dọc theo tuyến đường xe lửa chúng tôi đi, làm ngừng hẳn chuyến xe lửa siêu tốc chỉ vài giờ đồng hồ sau khi chúng tôi đã đi qua. Trận động đất này, hoàn toàn, không phải là cơn hậu chấn mà là một cơn động đất khác dọc theo một đường phay khác của quả địa cầu. Thình lình tôi có cảm thấy cơn thúc giục cần phải bỏ chạy, rời thật xa nơi đây, trở về xứ sở của tôi. Rồi thì tôi nhìn vào những đôi mắt niềm nở chào đón của gia đình bên vợ, và nhớ rằng có đến một trăm hai mươi sáu triệu người với họ Nhật bản là quê hương, và tôi cảm thấy xấu hổ.

 

 

 

.