Bốn năm sau – Phần II

Qua tòa nhà của tổng công ti dầu khí, thấy tấm biển đồng sáng choang: Chứng nhận công trình kiến trúc tiêu biểu cho thời kì đổi mới. Mẹ kiếp, kiến trúc gì mà không tính tới quần thể, xây ngôi nhà to vật vưỡng thế này ngay sát hồ, khác gì lấy ngà voi lắp hàm người. Gửi tấm ảnh này qua Pháp cho một kiến trúc sư kì cựu, ông cũng kêu trời.

Sân bay Nội Bài. Nóng. Nhưng thoáng đãng. Nhân viên không cười. Nhưng cái nhìn hình như không căng thẳng như nhiều lần gặp trước. Đã chuẩn bị tinh thần cho thằng con trai lần đầu đến Việt Nam về một cuộc chờ đợi làm thủ tục nhập cảnh vừa lâu vừa lắm nỗi bực mình, lần trở về này là một bất ngờ. Nhất là khi cúm lợn đang làm cho thế giới này điên đảo.

Nhà văn trẻ ấy bị thương

Một chiếc tủ được đóng bằng thùng đạn pháo binh, trên để những tạp chí. Ðó cũng là bàn viết. Ðó là gia tài của một cây bút trẻ. Làm sao những người độc giả của tôi hiểu được, để đổi lấy những trang giấy đầy bom đạn, sôi sục căm hờn, lờn vờn cõi tử, nóng hổi tiếng gào rú, tiếng nổ, là tác giả của chúng đã phải đổi lại bằng chính sinh mạng của mình…

Ở Tù Với Trần Dạ Từ Và Bạn Hữu

Mọi người nhìn nhau, không thấy ai đấu tố. Sau đó cũng không thấy hình phạt. Chúng tôi cũng chỉ lặng lẽ cười với nhau. Ít lâu sau, khi nghe tin anh Nguyễn Mạnh Côn chết, lại nghe kể trước khi chết miệng anh còn kêu cơm cơm. Tự nhiên, tôi bỗng thấy mình khóc.

Sự Hình Thành của Quán Văn (trích Phóng bút Cũng Cần Có Nhau)

Quán Văn lúc nào cũng đông vui. Nhưng phải đợi đến sự kết hợp diệu kỳ giữa Trịnh Công Sơn và Khánh Ly, Quán Văn mới trở nên một hiện tượng và mang dấu ấn rõ rệt… Hát và Lắng Nghe đã trở thành một nhu cầu cần thiết cho tuổi trẻ hôm nay giữa vùng đạn bom tủi nhục…

Kỷ Niệm 30 Tháng 4 của Thằng Con Trai 12 Tuổi

Thằng bé nằm yên trên giường, mắt đã nhắm và khuôn mặt trở lại bình thản, trẻ thơ. Có lẽ nỗi đau mất mẹ là quá lớn đối với em, em không thể vượt qua được. Em đã trở về với quê hương của em, về núi rừng đại ngàn, về với người mẹ thương yêu.

CHẠM MẶT TỬ THẦN

Sau khi Toại ngã đạn, Trịnh Công Sơn đã sáng tác ca khúc Nhân Danh Ai, dành riêng cho Ngô Vương Toại. Bài ca lên án những ai dùng bạo lực để cố cướp lấy tính mạng của đồng loại. Mặc dù hồi đó thuộc nằm lòng ca khúc này… giờ này tôi cũng chỉ nhớ lõm bõm được một câu: Nhân danh ai anh đến đây bắn vào người…

… 1 tác phẩm nghệ thuật?

. . . để xem ai là nghệ sĩ sáng tác? và tuyên ngôn, quan niệm nghệ thuật của hắn?

Tôi và Da Màu

Tâm hồn và sức khỏe, kể cả “tâm thần” tôi bắt đầu hồi sinh vươn vai sống lại trên mảnh đất Da Màu. Tôi như là tôi thuở đôi mươi khi viết cho VĂN hồi ấy. Cái án chung thân tư tưởng tự mình máng vào cho mình đã không còn trong tôi… Tôi lại là tôi, không hề có 35 năm sống dưới chế độ xã hội chủ nghĩa.

Hành Lý và Giầy

Tôi đã biết mơ trong ngôn ngữ lạ, nhưng tôi vẫn viết, đọc, và nói tiếng Việt hàng ngày. Tôi đã mất, nhưng tôi vẫn còn Việt Nam. Tôi sống trong và bên ngoài quá khứ. Tôi hòa mình với những biến chuyển, nhưng tôi cũng đứng bên lề của thời gian.

Thời Gian

Ước mơ của cháu là gì? Ông hỏi …. Tôi nói không suy nghĩ: Cháu sẽ bay vào vũ trụ khám phá các vì sao. Ông bật cười sang sảng, tiếng cười ông ngân vang, òa vỡ trên từng lớp sóng. Sóng uốn đến tận giải ngân hà. Đó là ước mơ can đảm nhất mà ông từng nghe. Ước mơ của tôi vỡ tan sau tiếng cười của ông ngày ấy.

Trông vời quê mẹ…

Mùa hè năm rồi nhà văn Nguyễn Tường Thiết, nhân chuyến nghỉ hè ở nhà tôi cùng với vợ, chị Thái Vân, và nhà thơ Trần Mộng Tú và chồng, anh Frank, đã đặt tên cho hòn đá này là Hòn Vua, khi tôi chỉ cho anh xem và nói cảm tưởng của tôi về hòn đá có dáng giống như một ông quan An Nam ngồi lặng lẽ ngóng ra biển trông về quê mẹ bên kia bờ Thái Bình.

Nhìn Tây Tạng, thấy Việt Nam

Ôi! Dân Tạng chỉ có hơn một triệu nên phải chịu cảnh mất nước đã đành, còn dân Việt chúng ta có hơn tám chục triệu cũng đành chịu trở thành dân mất nước? Chẵng lẽ ngay trong cuộc đời trước mắt, chúng ta đứng yên để thấy những đảng viên cộng sản trở thành cai nô, người dân Việt Nam trở thành nông nô, tổ quốc Việt Nam là một ngôi sao nhỏ nằm chung với bốn ngôi sao nhỏ khác trên lá cờ Trung Cộng?

Như hoa mẫu đơn

Tôi vẫn ngạc nhiên khi thỉnh thoảng nhớ lại chuyện cũ, nghĩ đến một người can đảm tới mức thấy chuyện nên làm là làm ngay, mặc dù nhỏ thôi, hình dung anh im lặng bước tới sát cửa nhà người khác lúc nửa đêm, nhấc cái chậu cây nặng lên tay, khuân về nhà mà không để ý là thể có người nhìn sau lưng anh qua khe cửa, ngờ anh là tên trộm bần tiện.

Người đàn em cũ

Những quân nhân từ Sài Gòn chuyển ra mặc dù không chính thức “cúp phép”, nhưng phải phục vụ hai năm mới được giải quyết cho đi phép, vì các ông “thần” nầy cho đi xem như mất tiêu, đừng hòng họ trở về đơn vị cũ. Vì Lộc nhận được điện tín của người bà con báo cho biết là mẹ của Lộc đau nặng, tôi đề nghị 10 ngày phép. Ông đại đội trưởng gọi tôi lên xài xể một trận là tôi không biết mẹ gì hết, thứ nầy mà cho đi phép xem như mất một tay súng.

Đi thăm ngôi nhà của Hemingway ở Key West, Florida

Ghé ngôi nhà của Hemingway làm tôi nhớ đã lâu lắm chưa đọc lại Hemingway kể từ sau 1975, nhưng nhớ có đọc, và nhớ hoài, trong một trong những cuốn sách dậy viết văn có đề cập tới câu trả lời của ông, khi được hỏi tại sao ông viết đi viết lại tới 39 lần trang cuối cùng…

Echos – phần 3

242. Mọi lối thoát thường bị bít kín chỉ bởi một cành hoa.

243. Tôi lắng nghe bi kịch của một con người: anh ta lỡ chân bước vào một tấm gương; khi cánh cửa khép vào thì nó cũng biến mất.

244. Khi anh bị đuổi khỏi Giấc Mơ, anh sẽ bị đuổi khỏi Tất Cả.

Echos – phần 2

138. Ngay cả sáng tạo cũng chỉ là sự ghi chép lại.

139. Sống để cảm nhận sự tồn tại cũng chỉ là một cách để tồn tại.

140. Con bươm bướm không thấy được khung cửa sổ, nhưng mấy ai hình dung được mức độ khủng khiếp của vấn đề?

echos – phần 1

8. Tôi đứng nhìn người bạn họa sĩ đang vẽ một cái bùng binh, và vây quanh tôi là một thứ động cơ giả tạo tôi không thể nào cắt nghĩa.
9. Mặc cảm tự ti và khoảng cách giữa hai con đường kéo dài thêm một thực tế xa xôi.
10. Tôi không hiểu những kẻ nói rằng “tồn tại” là một vấn đề trừu tượng. Anh nhìn xem, còn có gì sống động hơn thế?

Newseum: Triển lãm một mảnh tường Bá Linh, vọng gác ‘Tử thần’; Vai trò của báo chí và truyền thông dẫn tới biến cố ‘địa chấn’ này

Sau đây là ký sự bằng hình riêng khu triển lãm bức tường Bá Linh do tôi ghi nhận nhân chuyến viếng thăm Newseum vào tháng 7, 2009 vừa qua. Đây là chuyến viếng thăm Newseum thứ hai của tôi.

Trò chuyện với bạn về Trần Phong Giao

Đó là một lần duy nhất tôi có thể thong thả ngồi uống nước chè xanh, trò chuyện với anh, tại nhà riêng của anh, được nhìn thấy anh trong bộ quần áo bình dị mặc ở nhà và được ngắm nhìn hai bức tranh sơn dầu rất đẹp của họa sĩ Đinh Cường và hoạ sĩ Rừng mà anh đã treo trang trọng trên bức tường đối diện với salon chúng tôi đang ngồi.

Kiểm kê di sản văn hoá nghệ phẩm của các nhà thờ

Vào năm 2005, có khoảng 1,785 bản tường trình việc mất trộm nghệ phẩm tại các nơi thờ phượng, phần lớn tại Ý, Pháp và Nga. Tuy con số này chỉ bằng nửa con số trộm cắp cùng loại xẩy ra tại các tư gia, nhưng là một con số quá lớn so với chỉ có 281 vụ tại các viện bảo tàng và 232 vụ tại các phòng triển lãm và buôn bán nghệ phẩm.

Malta, S. đi tìm gốc

Nhân chủng học là một môn đối với tôi khá là đơn giản. Ngoài màu da, màu tóc, màu mắt năm bảy loại đậm nhạt, phần phụ nữ tôi còn phân biệt ở tạng mông. Bộ phận cơ thể này cũng có thể phân loại gọi là …đậm nhạt…. Malta đa nguồn gốc … là nơi lý tưởng để thực tập con mắt, và nếu tôi đã tài, thì dây không phải là ký vặt mà đã là một bài viết nghiêm túc, “Nguồn gốc các dân tộc tại Malta, nhìn từ đằng sau phụ nữ”.

Kỷ niệm cùng Nguyễn Thụy Long

Tôi quen Nguyễn Thụy Long từ văn phòng báo Sống của Nhà văn Chu Tử, một nhật báo rất nhiều độc giả, quy tụ nhiều nhà văn nhà báo tầm cỡ, khuynh hướng chống Cộng, thời Đệ Nhị Cộng Hòa [Đệ Nhất là thời Tổng thống Ngô Đình Diệm 1955-1963].

thuở mơ làm văn sĩ: cách sống của nguyễn đức sơn (chương 11)

Tôi vào quán cắm một chiếc tăm lên miệng và đi xuống bếp …. Nhất quyết phải no bụng, nếu để bụng đói mà chết là là làm nhục miền Nam no ấm tự do. Dưới sự lãnh đạo anh minh của chí sĩ Ngô Đình Diệm, người ta từng nói thế nhiều rồi, tôi bực bội. Chính nghĩa và tà thuyết là vàng thau lẫn lộn, ở cả miền Nam lẫn miền Bắc.

Quân và bé Niglou

Niglou ra đi, con ở lại, mẹ không muốn nói là con phải sống vui vẻ ở điều mất mát này mà ý mẹ muốn nói, nếu thật sự con muốn Niglou yên bình ở thiên đường thì con cũng phải sống yên bình với nỗi nhớ con về Niglou. Có như vậy, Niglou mới có thể yên tâm được. Con hiểu không? Mình nhớ, nhưng trong yên bình.

Chuyện bên phố cũ

Câu chuyện ấy mẹ tôi kể tôi nghe tự hồi nào nhỉ? Không thể nhớ. Thỉnh thoảng nó xuất hiện loáng thoáng trong mớ ký ức mịt mờ của tôi về thời thơ ấu. Mà tự cái thuở xa vời vợi ấy bây giờ có cố nhớ lại cũng chẳng thể nhớ rõ mà đoan chắc chuyện gì. Chẳng hạn có chắc gì mẹ tôi đã trực tiếp kể chuyện ấy cho tôi nghe?

Về Một Quãng Đời của Trịnh Công Sơn – trích đoạn hồi ký

Tối đó Sơn hát cho tôi nghe một vài bài tiêu biểu trong tập ‘Ca khúc da vàng’. Đến những đoạn như ‘Gia tài của Mẹ: một bọn lai căng… một lũ bội tình’ hay như ‘Đại bác đêm đêm dội về thành phố! Người phu quét đường dừng chỗi lắng nghe’ hoặc như ‘Tôi có người yêu chết trận đêm qua, chết thật tình cờ…’ tôi bỗng nổi da gà. Lời ca thật xúc động. Nó xoáy sâu vào tim người nghe rồi chuyền lên óc làm cho rúng động tâm can, tỏa lan dần cơ thể làm cho tứ chi bãi hoải.