Ngôn ngữ ngậm ngùi – phần 1

Dẫn ra các ví dụ trên để thấy rằng tiếng Việt là của người Việt, không có Bắc Trung Nam chi cả, và chỉ vì duyên cớ nào đó mà đem lòng oán ghét những “từ” này “từ” nọ thì kể cũng bất công và tội tình cho chữ nghĩa. Hãy trả ngôn ngữ về vị trí độc lập như nó đã từng.

Ngôn ngữ ngậm ngùi – phần 2

Điều an ủi là các từ ngữ “tiếng Việt cũ” thế nào cũng còn tìm thấy được trong các bộ tự điển tiếng Việt về sau này, với chú thích là… “từ cũ” hay “từ cổ”. Dù sao, việc “tử thủ” ngôn ngữ “tiếng Việt cũ” của những “người lính già” cũng là hành động dũng cảm đáng ca ngợi, và ít ra cũng đã “can trường trong chiến bại”.

Liên hệ giữa phát triển kinh tế và xây dựng dân chủ trong trường hợp Việt Nam

Với một dân số chỉ một triệu vào lúc đó, Tân Gia Ba chống trả mãnh liệt và triệt hạ hoàn toàn mọi áp lực chính trị từ Trung Quốc, muốn biến Tân Gia Ba thành một quốc gia có cùng cấu trúc chính trị với nước mẹ…. Nhưng cấu trúc chính trị mà Tân Gia Ba quyết liệt từ chối lại chính là cấu trúc chính trị mà Việt Nam đã chọn và đang tìm mọi cách để không phải thay đổi.

Chữ "mình" trong tiếng Việt

Mà tôi, một kẻ tha hương dầm dề ngần ấy năm dài nơi đất khách, vẫn mộng mị và suy nghĩ, vẫn nói và viết bằng tiếng mẹ đẻ trơn tru hơn ngôn ngữ bản xứ, là điều tôi nên tự hào hay tự trách?

Bửu Chỉ: Bằng chính mình đến với cuộc đời

Đối với Bửu Chỉ, mặt trời, mặt trăng còn là biểu hiện của thời gian. Thời gian ám ảnh Bửu Chỉ không nguôi. Con người khi còn trong trứng nước đã bị treo lơ lửng trên thập giá của thời gian. Thời gian là tên trấn lột đểu cáng, trêu ngươi. Con người đuổi theo nó đến hụt hơi mà chẳng bao giờ kịp để đòi lại những kỷ niệm êm đềm, những khoảnh khắc bình yên, những bạn bè, những người yêu dấu.

Hãy trả lại dấu nặng cho câu tục ngữ ấy

Từ sau năm 1975, người ta đã lập lờ, đã nhập nhằng một cách cố ý, đánh tráo chữ “hạnh” bằng chữ “hành” trong câu tục ngữ trên. Rõ ràng là cả “ý đồ” ⁽¹⁾ chứ không phải chỉ là chuyện dấu nặng hay dấu huyền.

Cuộc đối thoại từ quá khứ

Lúc này đây chính là lúc cái nhìn vô vọng thực tiễn như vậy thật sự kinh khủng nhất đối với chúng ta, vì hơn bao giờ hết, đất nước đang đứng trước những nguy cơ chồng chất mà hy vọng duy nhất chỉ còn biết đặt vào một phong trào trí thức dấn thân, mang nặng bản chất dân tộc và trọng liêm sỉ.

Những “kẻ lạ mặt” trong ngôn ngữ

“Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời…”, mỗi lần nghe câu hát ấy là mỗi lần tôi lại phân vân tự hỏi, “Những ‘kẻ lạ mặt trong ngôn ngữ’ ấy có phải là ‘tiếng nước tôi’ (và những đứa cháu của tôi có phải ‘yêu’ chúng ‘từ khi mới ra đời’)?”

Chu Sơn Trả Lời Thắc Mắc của Độc Giả về Bài Viết “Ngô Kha và Cuộc Chuyện Trò Cuối Năm”

Sau từng ấy thời gian (trên dưới ba mươi năm) với ký ức một kẻ trầm luân đã đến tuổi xấp xỉ cổ lai hi mà khẳng quyết bức thư (của anh Kha gởi cho tôi) được phục hồi y nguyên bản là một khoa trương không cần thiết, dễ gây ngộ nhận, và rất đáng chê trách.

Ngô Kha: nhà thơ chống Cộng số một?

hỡi những người lính Tàu, linh Nhật, lính Mỹ, lính Pháp
những người Cộng Sản
cát bụi công bình mà thương cho số phận tất cả
bởi ai đã chối bỏ chìa khóa mở cửa chốn địa đàng này
nên bây giờ có những lũ người đi vào bằng bạo lực
Ta phải chiến đấu…

Ngô Kha: trí thức cách mạng và lãng mạn?

Tôi không rõ hiện ông Chu Sơn còn ở trong nước hay đang sống ở hải ngoại. Nếu còn trong nước, là một người đã cùng hoạt động bên cạnh Ngô Kha, được nhận lá thư sau cùng của Ngô Kha viết trong những giờ phút cuối của đời mình, nhưng ông lại không có đóng góp gì trong truyển tập của Ngô Kha. Tại sao thế?

Ngô Kha và Cuộc chuyện trò cuối năm – Phần 1

Bài viết, mà phần chủ yếu là bức thư của Ngô Kha gởi Chu Sơn, trình bày một cách khá chi tiết về suy nghĩ của nhà thơ này trước thời cuộc và cách thế ứng xử của ông trong một giai đoạn quan yếu của chiến tranh Việt Nam. Ngoài ra, còn có phần đóng góp của chính tác giả Chu Sơn về một số vấn đề, đặc biệt những nghi án liên quan đến cái chết của Ngô Kha sau lần ông bị bắt vào ngày 30.01.1973.

Ngô Kha và Cuộc chuyện trò cuối năm – Phần 2

“ Lí do thứ hai là moi không muốn lún sâu vào guồng máy, mà chắc chắn như đinh đóng cột là đảng Cọng sản sẽ lái đất nước tiến lên Xã Hội Chủ Nghĩa sau khi đã tiến hành thắng lợi cuộc chiến tranh giải phóng. Để chúng ta không nợ nần gì với nhau, và cũng để chúng ta – các toi và moi – tránh được một tình trạng khó xử khi mỗi người là một công dân tự do đứng trên cái nền tảng chung là Dân tộc, Đất nước mà thể hiện trách nhiệm và quyền hạn của mình.

Mã Số Giữa Kiến Và Ong

Trong hiểu biết của tôi, kiến bò, ong bay. Kiến ở hang. Ong gầy tổ. Cùng ưa ngọt. Kiến, đường. Ong, mật. Hai loài này có một tổ chức xã hội khá chặt chẽ, tính kỷ luật rất cao, phân bố trách nhiệm rõ ràng. Có phải chỉ do mỗi phần bản năng, chỉ thuần nhất trong cấu trúc phi-tri-thức mà chúng hợp nhất, đồng điệu chăng.

Chung quanh vấn đề Tư thế Chính trị của Trịnh Công Sơn – Phần 2: Đàng Sau Những Cuộc Ám Sát Nhân Cách

Như tất cả các nhân vật lịch sử khác, cuộc đời của ông, không sớm thì muộn, sẽ được phân tích, soi rọi từ nhiều góc độ. Đừng chờ đợi sự toàn hảo. Nhất định chúng ta sẽ bắt gặp những ứng xử rất người và ngay cả những lầm lỗi rất người của Trịnh Công Sơn.

Trịnh và Trịnh: Hảo vọng và Ảo vọng

Tôi không đồng ý với bài viết của Trịnh Cung, về đại ý cũng như cung cách diễn đạt. Nhưng theo một châm ngôn, tương truyền của Voltaire: “tôi không tán thành những điều anh nói, nhưng nguyện phấn đấu đến tàn hơi, để anh được nói lên những điều đó”. Điều này, tôi học lóm được nơi các nhà tranh đấu cho dân chủ ở phương Tây.

Chung quanh vấn đề Tư thế Chính trị của Trịnh Công Sơn – Phần 1: Những điều trông thấy

Sự tương tự của nội dung và số lượng các bài viết cáo buộc Trịnh Cung “mua lòng chiến hữu” được tung ra bất chấp thủ đoạn khiến người ta liên tưởng đến một chiến dịch theo kiểu “trục tà” (witch hunt) nào đó mà nhân cách của Trịnh Cung, và không chỉ của Trịnh Cung, là mục tiêu săn đuổi.

Nghệ Thuật Ngôn Ngữ Trong Ca Từ của Trịnh Công Sơn

Chính nó, cái cấu trúc ấy, đã là một hòa điệu đầy nét thẩm mỹ trong cái nghe, cái nhìn, cái cảm của con người. Cùng với những hình ảnh lạ và đẹp của người nhạc sĩ, nó mang chúng ta vào một thế giới không mòn, với những cánh cửa mãi mở ra, tiếp tục dẫn chúng ta đi tới. Trịnh Công Sơn đã nhìn ra những nét sống muôn đời của thiên nhiên ấy và ôm lấy chúng trong cuộc hành trình mình.

Tran My Chau tung tin hỏa mù về Trịnh Cung và phu nhân!

Dưới đây là những diễn tiến sau khi chúng tôi nhận được một bài viết của một người ký tên Tran My Chau. Sự việc dưới đây tự chúng sẽ nói về bản chất và ý nghĩa của câu chuyện. Mời bạn đọc theo dõi.

Trịnh Công Sơn, Vết Chân Dã Tràng

Cho đến ngày nay, quan điểm về tên gọi cuộc chiến vẫn là điều tranh cãi. Với tôi, tôi đồng cảm cùng suy nghĩ của Trịnh Công Sơn, bởi vì đứng trên góc nhìn dân tộc, cái chết nào cũng đau xót như nhau. Vì tất cả đều chung giòng máu Lạc Hồng

Bà Đặng Tuyết Mai nói về Trịnh Công Sơn

Anh Trịnh Công Sơn mới nói, anh là người đứng giữa, một chứng nhân. Anh Kỳ có nói rằng, trong hai chiến tuyến đang đánh nhau, anh chọn là người đứng giữa anh sẽ bị trúng đạn của cả hai bên. Thành ra, có sự rất căng thẳng giữa anh Kỳ và Trịnh Công Sơn.

Tạp chí Da Màu lên tiếng về bình luận của độc giả Đặng Văn Âu

Chúng tôi sẽ tiếp tục sinh hoạt dựa trên chủ trương của mình một cách độc lập và hy vọng hình ảnh của tạp chí Da Màu sẽ được xác lập không phải từ những phán xét thiên lệch mà chính từ những điều Da Màu đã thực hiện được qua sự đóng góp không thể thiếu của quý tác giả thân hữu và bạn đọc.

Đời và nhạc Trịnh Công Sơn

Nói rằng Trịnh Công Sơn là thiên tài, cũng dễ thôi. Nhưng trở thành thiên tài trên một đất nước như Việt Nam, được thừa nhận là thiên tài trong một xã hội như Việt Nam — nhất là sau cuộc đổi đời 1975 — thật không đơn giản.
Mục đích của bài này là giải thích sự hình thành của thiên tài Trịnh Công Sơn

Mười Tám Năm

Ði ngược dòng thời gian, tôi thấy em trong bào thai của mẹ. Và tôi, tôi ở trong bào thai của một xã hội, một chế độ hoàn toàn lạ lẫm với tôi. Em thì được sinh ra nhưng tôi thì lại được tái sinh trong một cuộc đời khác.

Thư gởi họa sĩ Trịnh Cung về chuyện lừa người nổi tiếng vào chuyện tuyên truyền chính trị rẻ tiền

một người cầm bút chân chính không được dẫn chuyện riêng, đời tư của người khác, đặc biệt là chuyện của bạn bè trong đời thường vào chuyện chính trị, chuyện công. Nhưng vì anh Trịnh Cung không thực hiện điều nên tránh đó, nên khi góp ý, phản biện những gì anh đã viết trong bài Trịnh Công Sơn và tham vọng chính trị, buộc lòng tôi “đạp gai phải lấy gai mà lể”

Về Một Quãng Đời của Trịnh Công Sơn – trích đoạn hồi ký

Tối đó Sơn hát cho tôi nghe một vài bài tiêu biểu trong tập ‘Ca khúc da vàng’. Đến những đoạn như ‘Gia tài của Mẹ: một bọn lai căng… một lũ bội tình’ hay như ‘Đại bác đêm đêm dội về thành phố! Người phu quét đường dừng chỗi lắng nghe’ hoặc như ‘Tôi có người yêu chết trận đêm qua, chết thật tình cờ…’ tôi bỗng nổi da gà. Lời ca thật xúc động. Nó xoáy sâu vào tim người nghe rồi chuyền lên óc làm cho rúng động tâm can, tỏa lan dần cơ thể làm cho tứ chi bãi hoải.

Từ bài viết "Trịnh Công Sơn & tham vọng chính trị"

Bạn có thể ngưỡng mộ sự thánh thiện của nghệ sĩ trong tác phẩm của họ, thế nhưng việc từ cơ sở đó rồi tin tưởng rằng nghệ sĩ cũng thánh thiện như vậy ở đời thường, là một việc làm đầy rủi ro. Mức độ rủi ro còn cao hơn, nếu bạn hy vọng sự thuỷ chung mà nghệ sĩ thể hiện với tình yêu của họ trong tác phẩm sẽ được họ thực hiện trong thực tế.

Đọc trên mạng: Chung quanh “Trịnh Công Sơn & Tham vọng Chính Trị” của Trịnh Cung

Trong cùng một lúc, Da Màu luôn cố gắng để tạo điều kiện cho bạn đọc có cơ hội quan sát các vấn đề từ nhiều góc nhìn khác nhau, trang “Đọc trên mạng” sẽ cung cấp các link dẫn đến các bài viết liên quan trực tiếp đến đề tài sôi nổi kể trên.

Nếu bạn đọc tìm thấy những bài viết hữu ích cho cuộc thảo luận, xin gởi về BBT Da màu [email protected] để chúng tôi nghiên cứu và cập nhật trang “Đọc trên mạng”