| Malala Yousafzai: sự Can đảm của một cô bé thách thức ta hành độngTạp Chí Da Màu - Văn chương không biên giới | Thúc đẩy sự cảm thông và chấp nhận những dị biệt bắt nguồn từ văn hóa, ngôn ngữ, phái tính, màu da, tín ngưỡng, và chính kiến qua các hình thái văn học nghệ thuật ♦ Promoting the awareness and acceptance of cultural, language, gender, religious and political differences through literary and artistic expressions

Malala Yousafzai: sự Can đảm của một cô bé thách thức ta hành động

Laura Bush ♦ Chuyển ngữ: Đinh Từ Thức ♦ 0 bình luận ♦ 12.10.2012

Malala Yousafzai

Chiều thứ Ba (09-10, 2012), Malala Yousafzai là một cô bé 14 tuổi về nhà trên chuyến xe bus chở học sinh. Bây giờ, cô bé đang vật lộn với tử thần, sau khi bị một người che mặt mang vũ khí lên xe bus, gọi tên cô rồi bắn vào đầu và cổ cô. Malala đã trở thành mục tiêu của phe Taliban người Pakistan vì trong ba năm qua, cô bé đã lên tiếng cổ võ cho tất cả con gái được quyền đi học. Sau vụ nổ súng hèn hạ này, một người phát ngôn của Taliban lên tiếng rằng tổ chức của họ coi cuộc vận động về quyền giáo dục của Malala là “thô tục” và buộc tội cô đã “tuyên truyền” cho văn hóa phương Tây. Tồ chức này hứa rằng, nếu cô thoát chết, họ sẽ ráng giết cô lần nữa.

Mười một năm trước, nước Mỹ đã thức tỉnh trước tâm địa man rợ của Taliban. Chế độ của họ tại Afghanistan đã dành một phần để đàn áp tàn bạo và khuất phục đê tiện nữ giới. Phụ nữ không được phép làm việc và đi học. Cảnh sát tôn giáo của Taliban tuần hành trên các đường phố, đánh đập những phụ nữ nào đi một mình, những người không ăn mặc “đúng phép” hoặc những ai dám cười lớn. Phụ nữ không được quyền mang giầy gây tiếng động lớn, và móng tay của họ bị cắt bỏ vì “phạm tội” sơn vẽ.

Hiện nay, Taliban đã bị đẩy lui, nhưng họ vẫn còn hoạt động tại một phần đất của Pakistan và ở vùng phía Bắc và Tây của Pakistan dọc theo biên giới Afghanistan. Thành phố Mingora, nơi Malala bị bắn, thuộc tỉnh Swat của Pakistan, đã từng là tuyến đầu trong trận chiến chống lại phe Taliban quá khích. Vào năm 2007, Taliban dành được quyền kiểm soát ở Swat, và chỉ bị đẩy lui phần lớn vào mùa Hè năm 2009 bởi một cuộc tấn công của quân đội Pakistan. Trong khi nắm quyền lực, Taliban đóng cửa hay phá hủy các trường dành cho con gái, để lại những đống đổ nát; thi hành luật lệ tôn giáo theo cách giải thích của riêng họ, và cấm không được nghe nhạc trong xe.

Khi ở tuổi 11, để phản đối những gì xả̉y ra tại đất nước mình, Malala bắt đầu viết về những trải nghiệm của mình, lập một blog bằng tiếng Urdu cho đài BBC. Cô kể chuyện mặc quần áo thường, không phải đồng phục, để không ai biết rằng cô đi học, và viết về việc cô và các bạn gái khác “đã dấu sách của chúng tôi dưới khăn quàng” như thế nào. Dầu sao, sau khi Taliban cưỡng bách đóng cửa trường của cô, Malala không còn lựa chọn nào khác hơn là ở nhà và bỏ học. Trong một bài khác trên blog, cô viết: “Năm ngôi trường nữa đã bị phá hủy, một trong số này ở gần nhà tôi. Tôi thật ngạc nhiên, vì những trường này đã đóng cửa rồi, tại sao họ còn cần phải phá hủy?” Vài tuần sau đó, cô viết “Tôi buồn rầu nhìn bộ đồng phục của tôi, cặp sách và hộp hình học” và “đau khổ” vì các anh của cô có thể đi học trong khi cô không thể.

Malala đã mơ tưởng trở thành một bác sĩ, nhưng gần đây cô trở thành quan tâm tới chính trị và lên tiếng về quyền của trẻ em. Vào năm 2011, Malala đã được đề cử cho Giải Hòa Bình Trẻ Em Quốc Tế (International Children’s Peace Prize), để vinh danh thành tích can đảm của cô, đã dám lên tiếng cho quyền giáo dục của con gái giữa lúc chủ nghĩa bảo thủ gia tăng và trong thời gian ít có người lớn nào làm như vậy. Năm ngoái, cô đã được tặng Giải Hòa Bình Trẻ Toàn Quốc của Pakistan lần đầu tiên. Đây là những thành tựu của một cô bé đã khiến Taliban khiếp sợ.

Những lên án về dã tâm cướp đoạt mạng sống của Malala đã mau lẹ và mạnh mẽ. Chính quyền Hoa Kỳ gọi đó là “mọi rợ” và “hèn hạ”. Thủ Tướng Pakistan nói “Malala giống như con gái tôi và cũng như con quý vị. Nếu tâm địa đó thắng, rồi còn con gái của ai sẽ bình an?” Và tổng tư lệnh quân đội Pakistan nói rằng Taliban đã “không hiểu được rằng cô bé ấy chẳng phải là một cá nhân, mà là một thần tượng của can đảm.”

Dầu sao, lên tiếng về một hành động bạo tàn vẫn chưa đủ. Malala gây cảm hứng cho chúng ta vì cô đã có can đảm chống lại tâm địa độc tài người khác áp đặt lên cô. Cuộc đời cô biểu hiện cho một tương lai sáng sủa hơn cho Pakistan và trong vùng. Chúng ta phải lên tiếng trước khi những hành động này xả̉y ra, phải hành động để bảo đảm rằng chúng không tái diễn, và tiếp tục can đảm để chống lại những tàn bạo và mọi rợ của Taliban đang diễn ra. Malala Yousafzai đã từ chối nhìn đi hướng khác. Chúng ta mang nợ sự can đảm và hy sinh của cô nên cũng phải làm như vậy.

Malala ở cùng tuổi một thiếu nữ viết văn khác, một người viết nhật ký, đã gây cảm hứng cho bao nhiêu người khắp thế giới. Từ một nơi trốn tránh ở Amsterdam, Anne Frank đã viết, “Thật tuyệt diệu khi không ai cần đợi chờ một giây phút trước khi bắt tay vào việc làm cho thế giới tốt hơn”. Hôm nay, vì Malala và bao nhiêu thiếu nữ như cô, chúng ta không cần và không thể đợi. Chúng ta phải làm cho thế giới của các em tốt đẹp hơn.

Bà Laura Bush là Đệ Nhất Phu Nhân Hoa Kỳ 2001-2009.

—————

Nguồn: Laura Bush, “A girl’s courage challenges us to act” (Washington Post, Oct. 10, 2012)

Phần Góp Ý/Bình Luận Cancel

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

Tên/Bút hiệu (* cần bỏ vào)

EMail (* cần dùng email thật - Sẽ không có ai nhìn thấy ngoài chính bạn)

Website (tùy nghi)