Trang chính » Biên Khảo, Giới thiệu tác giả, Tin văn học Email bài này

Sau cùng Nobel đã đến với Tomas Tranströmer


♦ Chuyển ngữ:
1 bình luận ♦ 6.10.2011

 

 

Tomas-Transtr-mer-006

 

Không phải Adonis hay Murakami, hay Amos Oz, Les Muray hay Ko-Un, hay Bob Dylan, mà là Tomas Tranströmer – nhà thơ của chính đất nước trao giải. Như thế đây là lần thứ tám Nobel văn chương được trao cho một người cầm bút Âu châu trong 10 năm trở lại, tiếp theo tiểu thuyết gia Herta Müller của Đức năm 2009, nhà văn Pháp JMG le Clézio năm 2008, và tiểu thuyết gia Doris Lessing của Anh năm 2007.

Ủy ban chấm giải khi chọn Tomas Tranströmer đã nhắc nhở đây là nhà thơ xứng đáng được vinh danh vì thơ ông đã cho chúng ta những hình ảnh cô đọng sắc sảo tinh chuốt, chúng là những cửa mở mới lạ vào thực tại đời sống. Thơ ông là những thám dò vào thế giới nội tại và những tương quan của thế giới đó với phong cảnh của quê hương Thụy Điển.

Chào đời tại Stockholm vào năm 1931, Tranströmer theo học đại học Stockholm, sống với công việc chính là chuyên gia tâm lý cho một viện cải huấn những thanh niên phạm pháp. Tác phẩm đầu tay của ông là tập 17 Bài Thơ xuất bản năm 1954, trong khi ông còn là sinh viên. Những tập thơ sau đó gồm trong đó Hemligheter på vägen (1958) and Klangar och spår (1966) là những ý nghĩ và những quán niệm về những chuyến đi qua vùng Thụy Đan Uy, Tây Ban Nha và Phi Châu. Những bài thơ trong tập Östersjöar (1974) khảo sát lịch sử nhiễu nhương của các nước khu vực Baltic qua những xung đột, giao tranh, giữa đất và sông biển.

Tomas Tranströmer bị tai biến mạch não năm 1990, ông mất khả năng nói nhưng tiếp tục viết, tập Sorgegondolen bán tới 30 nghìn cuốn năm xuất bản 1996. Trong một lần trình diễn thơ gần đây ở London, thơ ông được đọc bởi những nhà thơ, trong khi ông chơi những nhạc khúc dương cầm viết dành riêng cho ông, và chơi với mỗi bàn tay trái trên toàn bàn phím.

Tranströmer gọi những bài thơ của ông là những “điểm gặp gỡ,” nơi sáng và tối, nội cảnh và ngoại cảnh va chạm, đập đầu vào nhau để cho ta bất ngờ những nối kết với thế giới, với lịch sử và với chính chúng ta. “Ngôn ngữ diễn hành đồng bộ với những đao phủ thủ. Do đó chúng ta phải tạo một ngôn ngữ mới.” [The language marches in step with the executioners. Therefore we must get a new language.]

Peter Englund, tổng thư ký của Hàn Lâm Viện Thụy Điển, nhìn nhận chọn lựa một nhà thơ Thụy Điển có thể gây xào xáo chút gì trên báo chí nước ngoài, nhưng bày tỏ rằng đã 40 năm qua, Hàn Lâm Viện Thụy Điển đã không trao giải cho một ai trong nước. Hai nhà văn Thụy Điển sau cùng đoạt giải vào năm 1974 là Eyvind Johnson và Harry Martinson – một giải chung cho hai người. Tomas Tranströmer là nhà thơ của thế giới. Tác phẩm của ông đã được dịch ra 50 thứ tiếng – trong đó hai tập được dịch ra tiếng Anh là The Half-finished HeavenNew and Selected Poems.

Englund nói dù lượng thơ xuất bản của Tranströmer có phần cách quãng – bạn có thể gom tất cả vào không quá hai tập bỏ túi không quá dày cộm – thì đó là thứ quý phẩm tinh cốt nhìn vào những câu hỏi lớn : cái chết, lịch sử, ký ức, thiên nhiên. “Con người làm như là những thấu kính hội tụ nơi tất cả những thực thể quan trọng này gặp gỡ và khiến cho chúng ta có ý nghĩa,” Englund nói. Và, “Bạn không bao giờ cảm thấy nhỏ bé sau khi đọc thơ của Tomas Tranströmer.”

 

Theo Richard Lea & Alison Flood (The Guardian), bản dịch của Thường Quán

bài đã đăng của Richard Lea & Alison Flood


1 Bình luận »

  • Englund nói: “Bạn không bao giờ cảm thấy nhỏ bé sau khi dọc thơ của Tomas Tranströmer.”

    God! Xin Da Màu hay anh Thường Quán, nếu có thể sưu tầm và chuyển dịch sang Việt Ngữ một vài bài thơ của Tomas Tranströmer thì thật hay cho đọc giả vô cùng.

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)