Anh là chồng tốt, là cha tốt. Tôi không hiểu nổi. Tôi không tin nổi. Tôi không tin vào chuyện xảy ra. Tôi đã chứng kiến, nhưng đó không thể là sự thật. Không thể nào. Anh lúc nào cũng hiền hòa. Nếu bạn thấy anh chơi đùa với con cái, hay bất kỳ ai thấy anh bên cạnh các con, cũng sẽ không chần chừ mà chắc rằng anh không thể tệ bạc.
Lần đầu tôi gặp, anh vẫn sống với mẹ, phía bên kia hồ Xuân. Tôi thường thấy họ bên nhau, bà mẹ cùng các con trai, và nghĩ rằng chàng trai nào dễ thương như vậy với gia đình chắc là đáng tìm hiểu. Rồi một lần đang đi trong rừng, tôi gặp anh đang quay về sau buổi đi săn. Không săn được miếng thịt nào cho dù chỉ là con chuột đồng, nhưng anh không nản. Anh vẫn bông đùa dọc đường và tận hưởng không khí buổi sáng. Đó là một trong những điều đầu tiên tôi yêu ở anh. Anh tiếp nhận mọi sự dễ dàng, không cáu kỉnh và than van khi có chuyện không theo ý mình. Bởi vậy mà chúng tôi đã nói chuyện nhiều vào ngày hôm đó. Tôi nghĩ rằng mọi thứ sẽ luôn tốt đẹp sau lần ấy, vì chẳng mấy chốc anh sẽ luôn ở gần đây. Còn chị của tôi – à, mà cha mẹ tôi đã đi một năm trước, xuống phương nam, để lại cho chúng tôi nơi này – chị nói, nửa đùa nửa thật: “Thôi rồi, nếu chàng ta mà cứ ở đây mỗi ngày đến nửa đêm, chắc là không còn chỗ cho chị đâu!”. Và chị dọn đi, đến sống ở ngay phía dưới con đường. Chị và tôi vẫn luôn gần gũi. Mọi thứ vẫn không thay đổi. Tôi không thể qua được những lúc tồi tệ mà không có chị.
Vậy là anh đã đến sống ở đây. Và mọi điều tôi có thể nói, là đó là năm hạnh phúc của đời tôi. Anh thật sự rất tốt với tôi. Một nhân công tận tụy và không bao giờ lười biếng, khá to con và đẹp trai. Bạn biết không, ai cũng tôn trọng và thấy anh trẻ trung, như anh vốn vậy. Những đêm họp mặt ở nhà nghỉ, lần này rồi lần khác, họ hay để anh bắt giọng. Anh có giọng hát truyệt vời, bắt đầu cất lên, mạnh mẽ, tất cả hát nối vào, giọng cao giọng thấp hòa theo nhau. Giờ đây, tôi rùng mình khi nghĩ đến giọng hát đó. Lúc các con còn bé, những đêm đã về nhà sau buổi họp mặt, tiếng hát cứ theo tôi, len lỏi qua cây cối, dưới ánh trăng đêm hè. Tôi sẽ không bao giờ còn nghe được gì hay đẹp đến vậy. Tôi sẽ không bao giờ còn biết đến niềm vui nào như thế.
Họ nói là do mặt trăng. Là lỗi của mặt trăng, và dòng máu nữa. Nó có trong máu của cha anh. Tôi không hề biết ông, để giờ phải thắc mắc về điều xảy đến với anh. Anh đã biến khỏi ngõ Nước Bạc mà không còn vết tích gì. Tôi từng vẫn nghĩ anh sẽ trở lại, nhưng giờ thì không biết sẽ ra sao. Những chuyện họ nói về anh chỉ lộ ra sau khi sự việc xảy đến với chồng tôi. Họ nói có gì đó chảy trong máu của anh, và nó có thể không bao giờ bộc phát, nhưng nếu bộc phát ra, thì bởi sự thay đổi của mặt trăng. Nó luôn diễn ra trong đêm trăng, lúc mọi người đã ngủ say trong nhà. Khi đó, sẽ có một thứ lan tỏa ở khắp dòng máu đang chảy trong cơ thể, anh phải thức dậy vì không thể ngủ được nữa, rồi bước ra, dưới ánh mặt trời chói lòa, đi một mình, buồn bã tìm kiếm những thứ giống như anh vậy.
Và có lẽ là thế, vì chồng tôi đã làm thế. Vào lúc đó, tôi nói trong mơ màng: “Anh định đi đâu vậy?”, anh trả lời: “Ô! Đi săn, chiều về”. Kiểu này không giống anh, ngay cả giọng nói cũng khác. Nhưng tôi thì quá buồn ngủ, mà cũng không muốn đánh thức các con. Và cũng vì anh là người quá tốt và có trách nhiệm, nên không có gì khiến tôi phải hỏi “tại sao” lại đi săn và săn “ở đâu”, hay những điều tương tự.
Chuyện này có lẽ đã diễn ra ba, bốn lần. Anh về muộn, mệt lử, và nhẹ nhàng né tránh – anh không muốn nói về chuyện đó. Tôi nghĩ, ai chẳng có lúc xử tệ, và cằn nhằn không bao giờ giúp được gì. Nhưng tôi bắt đầu lo. Anh không đi nhiều nhưng lại về mệt mỏi, và lạ lùng. Ngay cả cái mùi cũng lạ. Nó làm tóc tai tôi muốn dựng đứng lên. Tôi không chịu nổi và nói: “Cái gì vậy, anh có mùi gì vậy? Khắp người anh kìa!”. Anh trả lời: “Anh không biết”, cụt lủn, làm như đang ngủ. Anh xuống nhà dưới, tắm giặt, nghĩ rằng tôi không để ý đến. Nhưng cái mùi đó vẫn còn ở lông tóc anh, trên giường, trong nhiều ngày.
Rồi điều kinh khủng cũng đến. Tôi không dễ dàng gì khi kể về điều này. Tôi muốn khóc khi phải mang nó trong đầu. Đứa út bé bỏng, yêu thương của chúng tôi, luôn nằm quay lưng về phía cha. Một đêm, anh bước vào, con bé sợ đến cứng đơ, mắt mở to và bắt đầu khóc, cố trốn sau lưng tôi. Con bé còn chưa thể nói rõ nhưng cứ lắp đi lắp lại: “Đuổi ông ấy đi! Đuổi ông ấy đi!”
Trong khoảnh khắc, nghe vậy, ánh mắt anh long lên. Đó là điều mà tôi không bao giờ muốn nhớ. Đó là điều tôi không thể quên. Cái ánh mắt khi nhìn về đứa con ruột thịt của anh.
Tôi nói: “Xấu hổ quá, sao con kỳ cục vậy!”, nhưng dù quở tránh, tôi vẫn ôm chặt con bé, vì tôi cũng sợ. Sợ hãi và run rẩy.
Anh nhìn đi chỗ khác và nói gì đó như là: “Chắc nó mớ”, rồi cho qua. Hay là cố cho qua. Tôi cũng vậy. Nhưng tôi muốn phát rồ khi con bé tiếp tục sợ điên lên với cha nó. Mà con bé làm sao có thể khác được, còn tôi thì cũng không thể thay đổi được việc đó.
Cả ngày hôm ấy, anh tỏ ra xa lánh. Tôi nghĩ, anh đã biết chuyện. Đó chính là lúc trăng bắt đầu tròn.
Trong nhà tối tăm, nóng nực và ngột ngạt, tất cả đã ngủ được một lúc, chợt có gì đó đánh thức tôi. Anh không còn nằm cạnh. Tôi lắng nghe, có tiếng động nhỏ ngoài hành lang. Tôi đứng dậy vì không còn chịu được, và bước ra hành lang. Có ánh sáng gắt từ phía cửa. Tôi thấy anh đứng ngay bên ngoài, ở chỗ cỏ cao gần cổng. Đầu anh đang lửng lơ. Rồi anh ngồi xuống, trông như kiệt sức, nhìn xuống chân mình. Tôi đứng bên trong và quan sát, vì chẳng biết phải làm gì.
Tôi đã thấy điều anh thấy. Tôi thấy sự biến đổi. Trước tiên, ở chân của anh. Chúng dài ra, từng chân dài ra, duỗi thẳng ra, các ngón cũng duỗi ra, để cuối cùng là một đôi chân dài, to và trắng. Một đôi chân không lông lá.
Lông bắt đầu rụng trên khắp người anh, giống như bị đốt dưới ánh nắng mặt trời và cháy sạch. Toàn thân anh trở nên trắng trẻo, giống da của bọn sâu bọ. Rồi anh quay mặt lại. Tôi thấy nó đang biến đổi. Nó cứ bẹt dần, bẹt dần, miệng bằng và rộng, răng phẳng và đục, mũi thì như một cục thịt có hai cái lỗ, tai đâu mất, còn hai mắt xanh – xanh biếc với vòng trắng xung quanh – đang nhìn vào tôi, cùng với gương mặt trắng, phẳng và mềm mại đó.
Anh đứng dậy, bằng hai chân.
Tôi nhìn anh. Tôi phải nhìn anh, tình yêu thắm thiết của tôi, giờ đã biến thành một thứ đáng ghét.
Tôi không thể động đậy, nhưng khi nép mình ở đây, trong hành lang này, nhìn ra ngoài lúc ngày mới đang lên, tôi run lên theo tiếng gầm gừ của mình, để rồi bật ra thành tiếng rú điên dại, đáng sợ. Tiếng rú sầu thương, riếng rú kinh hoàng, mà cũng là tiếng rú kêu gọi đồng loại. Họ đã nghe thấy, dù đang ngủ cũng phải dậy. Cái thứ mà chồng tôi đã biến thành đó, đứng nhìn, săm soi, xộc cái mặt của nó hướng về cổng nhà tôi. Tôi vẫn dính chặt ở chỗ cũ, sợ chết khiếp, nhưng đằng sau tôi bọn nhỏ đã thức, con bé út đang thút thít. Cơn giận của bà mẹ nổi lên, tôi gầm gừ và trườn về phía trước.
Con người đó nhìn quanh. Hắn không có súng như những người khác hay có. Nhưng hắn nhặt một nhánh cây lớn đã gẫy lên, bằng cái chân dài và trắng, đẩy mạnh về phía nhà chúng tôi, thẳng vào tôi. Tôi đớp lấy đầu cây, dùng răng giữ lấy, bằng cả sức mạnh của mình, vì tôi biết người đó sẽ giết con tôi nếu làm được. Chị của tôi cũng đang tới. Tôi thấy chị chạy thẳng đến người đàn ông, với chiếc đầu thấp và bờm dựng cao, đôi mắt vàng như mặt trời mùa đông. Hắn quay về phía chị và giơ nhánh cây lên đập. Nhưng tôi đã bước ra khỏi ngạch cửa cùng với sự điên dại của một bà mẹ, số khác cũng đang đến để đáp lại tiếng gọi của tôi, vây thành một khối, trong ánh sáng chói lòa và sức nóng của mặt trời ban trưa.
Con người đó nhìn quanh chúng tôi, thét lớn và khua nhánh cây đang cầm. Rồi hắn xông ra, chạy về phía đồng trống và các luống cày, xuống sườn núi. Hắn chạy, trên hai chân, nhấp nhô, qua lại. Chúng tôi rượt theo sau.
Tôi chạy sau chót, vì trong cơn giận và nỗi sợ của mình, tình yêu vẫn còn đó. Tôi đang chạy thì thấy họ lôi hắn xuống. Răng của chị tôi đã phập vào cổ họng kẻ đó. Tôi bước đến, và hắn đã chết. Họ đang lùi ra sau vụ giết chóc, vì đã có mùi tanh của máu. Mấy đứa trẻ trẻ thì đang co ro, một số đang khóc. Chị tôi đang chùi qua chùi lại cái miệng, bằng chân trước, cho hết vết máu. Tôi đến gần hơn vì nghĩ nếu thứ đó đã chết, bùa chú và lời nguyền hẳn cũng mất, chồng tôi có thể trở lại như cũ, dù còn sống hay đã chết, cho dù tôi có thể chỉ nhìn thấy anh, tình yêu của tôi, thì cũng được thấy trong hình hài thật, đẹp đẽ. Vậy mà chỉ có một con người đã chết nằm đó, trắng trẻo và máu me.
Chúng tôi cứ lui dần ra, rồi quay đầu lại chạy, hướng lên đồi, lẩn vào khu rừng, nơi của những chiếc bóng chập choạng và sự tối tăm ma quái.
* * *
Giới thiệu về tác giả tại Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Ursula_K._Le_Guin
Trang của tác giả http://www.ursulakleguin.com/UKL_info.html
Bản e-text của The Wife’s Story (không chính thức) http://zerotonin.livejournal.com/97378.html