Trang chính » Tin văn học Email bài này

Thỏ đã đi rồi: nhà văn John Updike vừa qua đời*


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 29.01.2009

(*Tựa của bản tin lấy ý từ những nhan đề tiểu thuyết của John Updike. Nhà văn có một loạt truyện gồm năm tác phẩm có tựa đề dùng chữ Thỏ là tên gọi nhân vật chính, Rabbit Angstrom: “Rabbit, Run,” “Rabbit, Redux,” “ Rabbit Is Rich,” “Rabbit At Rest,” và “Rabbit, Remember.” Cả hai quyển “Rabbit Is Rich” và “Rabbit at Rest” đều được giải thưởng Pulitzer.)

john updike portrait John Updike, nhà văn hàng đầu trong thế hệ của ông, người đã tuần tự ghi lại những bi kịch hằng ngày của người Mỹ sống ở thành phố nhỏ bằng lời văn lưu loát và sống động, với cái nhìn đầy hóm hỉnh và rất chân thật về tình dục, đã qua đời ngày thứ Ba 27 tháng Giêng vì chứng bệnh ung thư phổi. Ông được 76 tuổi.

“Vô cùng thương tiếc, chúng tôi báo tin John Updike đã qua đời sáng hôm nay,” ông Nicholas Latimer, người của nhà xuất bản Alfred A. Knopf, một đơn vị của Random House, đã nói. “Ông là một trong những nhà văn tài giỏi nhất, và chúng ta sẽ rất đau buồn khi tưởng nhớ đến ông.”

Tác giả hai lần đoạt giải Pulitzer này đã mất ở một viện dưỡng bệnh tại Massachusetts, một tiểu bang miền Bắc Mỹ và cũng là nơi ông đã sinh sống hơn nửa thế kỷ. Ông có sức sáng tạo rất sung mãn, để lại nhiều tác phẩm ở các thể loại như truyện dài, truyện ngắn, tiểu luận và phê bình.

Truyện của Updike thường chú trọng đến những căng thẳng ngấm ngầm dưới bề ngoài thường nhật êm ả của những vùng ngoại ô nước Mỹ, là những vùng được phát triển mạnh mẽ trong những năm 60 và 70 khi sự nghiệp văn học của ông cũng bắt đầu khởi sáng. Trong tác phẩm của ông thường xuyên xuất hiện những gợn sóng tình dục.

Trong một truyện ngắn ông viết từ khi còn updike as a young man trẻ, “A&P,” ghi lại những biến động trong tâm hồn của một thanh niên mới lớn khi có ba cô gái trẻ mặc áo tắm bikini vào trong siêu thị A&P nơi anh ta đang làm việc.

“Nhìn thấy một cô gái trẻ mặc bikini trên bãi biển là một chuyện,” Updike viết, “còn trong không khí mát lạnh của A&P, dưới ánh đèn huỳnh quang, bên cạnh những thùng hàng chồng chất lên nhau, và đôi bàn chân trần của cô bước lên trên nền nhà lót nhựa có những hình kẻ ô như bàn cờ xen lẫn hai màu xanh lá cây và màu kem lại là chuyện khác.”

Sự chú trọng về chủ đề tình dục một cách rất thẳng thắn của Updike đã xảy ra trước khi những chuyển biến sâu đậm về văn hóa vào những năm cuối cùng của thập niên sáu mươi làm giảm đi mức độ cấm kỵ về chủ đề này. Nhà xuất bản đã phải viết lại nhiều đoạn trong quyển tiểu thuyết thứ hai của ông, “Rabbit, Run,” (tạm dịch là Thỏ, Chạy Đi) trước khi phát hành vì sợ sẽ bị kiện về tội xuất bản dâm thư.

Quyển tiểu thuyết này đã giới thiệu nhân vật chính Henry “Rabbit” Angstrom của bốn quyển truyện dài và một quyển truyện vừa trong suốt bốn thập niên, đã mang đến cho ông hai lần đoạt giải Pulitzer văn học.

‘MỘT TRONG NHỮNG NGƯỜI TÀI GIỎI NHẤT’

Chính bản thân của Updike cũng được khen ngợi nhiều như truyện ngắn, thơ, và những bài phê bình của ông.

Hơn 800 truyện, phê bình, thơ và tiểu luận của Updike đã được xuất bản ở đặc san The New Yorker từ năm 1954 cho đến năm 2008. Rất nhiều độc giả Mỹ đã gắn liền tên tuổi của Updike với tờ đặc san này.

“Cho dù sự nghiệp văn học của ông làm tăng thêm danh tiếng của bất kỳ đặc san nào – rõ ràng ông là một trong những nhà văn tài giỏi nhất trên thế giới – ông vẫn thích viết cho tờ tuần san này, ông thích được là một phần của cơ cấu mà ông đã tham gia từ khi ông hãy còn rất trẻ,” David Remnick, Tổng Biên tập của The New Yorker, nhận xét.

“Ông là, từ trước đến nay, linh hồn của The New Yorker, và khó mà tưởng tượng được sự vắng mặt của ông.”

William Pritchard, giáo sư Anh ngữ ở Đại học Amherst người đã viết biên khảo về Updike và cũng biết ông, nhận xét Updike nổi bật vì văn tài của ông rất đa dạng – ông có thể viết văn, viết biên khảo phê bình và cả thơ nữa.

“Ông đứng, đối với tôi, chỗ cao nhất trên cương vị của một nhà văn thực sự sống bằng nghề văn học,” Pritchard nói. “Mỗi hoạt động đều được thực hiện bằng trí thông minh, tính khôi hài hóm hỉnh, và lòng say mê.”

‘LÀM TẤT CẢ MỌI CHUYỆN CÓ Ý NGHĨA’

updike juggling apples Sinh ra ở Reading, Pennsylvania, Updike học văn chương ở đại học Havard, nơi ông đã cống hiến bài vở và về sau ông gia nhập ban Biên Tập của Harvard Lampoon, tờ đặc san chuyên về chỉ trích một cách khôi hài. Sau khi học ở Oxford một năm, Updike về ở New York và làm biên tập viên cho tờ báo The New Yorker được hai năm.

Năm 1957, ông mang gia đình về Ipswich, Massachusetts, một thành phố biển phía Bắc của Boston, và sau đó dọn về nông trại Beverly ở gần đó.

Không khí miền Bắc Mỹ New England hiện diện trong một tiểu thuyết dài của Updike được xuất bản năm 1984 với tựa đề The Witches of Eastwick (Những Nàng Phù Thủy Thành Eastwick), nói về ba nữ phù thủy ở một thành phố giả tưởng thuộc tiểu bang Rhode Island vào năm 1960. Các nữ phù thủy này được phép mầu sau khi họ bị chồng bỏ. Rồi có một ngày có một tên quỷ tên là Darry Van Horne đến thành phố này và Van Horne đã quyến rũ ba nữ phù thủy này cùng một lúc. Họ chia sẻ tình yêu với Van Horne một cách êm đềm cho đến khi Van Horne phụ tình họ và cưới một cô gái rất trẻ, Jenny. Ba nữ phù thủy này giết tình địch của mình bằng các dùng pháp thuật của mình gây ung thư cho cô gái trẻ. Ba nữ phù thủy này trở nên nghi ngờ sự sáng suốt của họ khi Van Horne trốn ra khỏi thành phố này với một người tình trẻ tuổi khác mà người đó là em trai của Jenny. Trước cuộc tình tan rã này, tình bạn của họ bị rạn nứt cũng như sự tự tin của họ. Cuối cùng, mỗi người đều chọn một người đàn ông lý tưởng theo ý họ và rời bỏ thành phố. Tác phẩm này được quay thành phim năm 1987 rất thành công về mặt thương mại với các tài tử nổi tiếng như Jack Nicholson và Cher.

Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters năm 2005, ông nói nhận định về chính bản thân ông trên cương vị nhà văn đã thay đổi trong những năm gần đây khi ông xuất bản càng lúc càng nhiều những biên khảo phê bình về nghệ thuật hội họa và văn học và phải cố gắng rất nhiều trên phương diện truyện ngắn. Khi được hỏi giữa hai bộ môn phê bình hội họa và viết truyện ngắn ông thích bộ môn nào hơn, ông đắn đo.

“Nếu tôi được hỏi câu hỏi này mười năm về trước, có lẽ tôi sẽ trả lời truyện ngắn là địa hạt mà tôi thấy dễ chịu gần gũi nhất. Tôi không chắc là tôi vẫn cảm thấy hoàn toàn dễ chịu với địa hạt này bởi vì có lẽ tôi không còn ý tưởng để viết truyện ngắn nữa,” ông nói.

Ông cũng rất thật tình khi nói về nhu cầu cần được xuất bản tác phẩm của ông:

“Tôi trở nên một người chuyên viết phê bình sách và hội họa nhiều hơn là tôi dự định. Ít nhất là người ta cũng cảm thấy dễ chịu hơn khi ngồi xuống viết một bài phê bình vì người ta có thể tin chắc là bài này sẽ được đăng và người ta sẽ được trả tiền nhuận bút. Với truyện ngắn thì không thể biết chắc được.

Nguồn: http://www.reuters.com/article/topNews/idUSTRE50Q5WR20090127?feedType=RSS&feedName=topNews

bài đã đăng của Scott Malone


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)