A bone to the dog is not charity. Charity is the bone shared with the dog, when you are just as hungry as the dog.

Vứt một miếng xương cho chó, đó không phải là lòng nhân hậu. Lòng nhân hậu là khi chúng ta cùng chia sẻ miếng xương với chó trong lúc ta cũng đói như nó.

Jack London

Mới chiều hôm qua trẻ mục đồng còn hát những bài đồng dao bên ruộng lúa, lúc chia tay chúng hẹn trưa mai trở lại bờ đê đầu làng tiếp tục cuộc vui. Tối đêm qua tiếng dân chài còn hòa nhịp với sóng biển hiền lành, thành phố vui say dưới ánh đèn điện, cha mẹ chuẩn bị thức ăn cho ngày mai ở sở làm, ở trưòng học. Mẹ hôn trán con chúc ngủ ngon, bà kể cháu nghe chuyện cổ tích con mèo Asa biến thành cô gái Okesa cứu ông bà chủ của mình. Bà hát, cặp mắt cháu lim dim:

Ah, Sado, Sado
Những hàng cây và bãi cỏ đang mời gọi bạn
Sado thật xinh đẹp
Hãy đến với thị trấn Sado của chúng tôi

Sau một đêm yên bình như bao đêm yên bình khác, ngày hôm sau cảnh tượng hãi hùng trước mắt: đất nứt, nước cuồn cuộn chảy, xe trôi, xác người trôi, nhà cửa đổ nát tan hoang. Cha mất con, chồng mất vợ, cháu mất ông bà, học trò mất thầy cô, bạn bè. Nỗi khổ tột cùng. Tuyến nước mắt của những người sống xót đã khô, không còn giọt nào nhỏ xuống nữa. Họ im lìm chịu đựng. Trong cảnh điêu tàn, một ngôi sao bé nhỏ chiếu sáng khắp tinh cầu.

ảnh: internet

Câu chuyện được kể lại bởi một cảnh sát người Việt khi chú được phái tới một ngôi trường tiểu học phân phát thức ăn đến những nạn nhân trong trận động đất tại Nhật. Ở dãy xếp hàng rồng rắn, chú thấy một em bé mặc quần sọt, áo ngắn tay đứng cuối hàng, dưới không khí buốt lạnh. Chú nghĩ, đến lượt em bé nhận phần ăn chắc sẽ không còn vì trước mặt em vô số người chờ đợi. Chú bèn mang thức ăn của chú đến cho em và hỏi chuyện. Em bé nói nhìn thấy ba đến trường đón con và bị nước cuốn đi, mẹ và em ở gần biển có lẽ đã chết. Em bé nhận phần ăn, cúi đầu cảm ơn chú. Em mang phần ăn đến nơi những người phát thực phẩm rồi về chỗ cũ xếp hàng. Chú hỏi sao con không ăn cho đỡ đói, em trả lời “Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Bỏ vào đó để các cô chú phát chung cho công bằng chú ạ." *

Đọc xong câu chuyện, nhìn lại mình, tôi hổ thẹn cả người. Câu chuyện rất ngắn nhưng tôi nhận được một bài học giá trị làm người còn hơn đọc hàng ngàn trang Tam Quốc Chí hay Thần Điêu Đại Hiệp. Em bé 9 tuổi học lớp 3, tôi học hơn em 12 lớp. Suốt những năm học đó tôi chưa hề biểu hiện sự hy sinh cho người khác như em bé đã làm. Cũng tuổi như em, năm tôi học lớp 4, mỗi khi đi học về nhà cơm, canh mẹ chưa nấu xong tôi cằn nhằn, đùng đùng bỏ sách vở xuống nền nhà, đóng cửa phòng ù lì nằm dọa, đợi mẹ năn nỉ mới chịu ăn. Dù tôi lúc đó là học sinh khá, nhưng ý thức tôi không khá.

Chuyện của em loan đi toàn cầu nhanh chóng. Tôi chưa từng thấy chuyện nào truyền qua mạng nhanh lẹ và gây xúc động lớn cho người đọc như vậy. Hà Minh Thành, tác giả bài viết sau khi nghe em bé trả lời, đã cảm nhận: “Tôi nghe xong vội quay mặt đi chỗ khác để khóc để nó và mọi người đang xếp hàng không nhìn thấy. Thật cảm động. Không ngờ một đứa nhỏ 9 tuổi mới học lớp 3 đã có thể dạy một thằng có ăn có học từng có bằng tiến sĩ như tôi một bài học làm người trong lúc khốn khó nhất. Một bài học vô cùng cảm động về sự hy sinh”. **

Đến lúc này tôi mới hiểu ra rằng người ta cúi đầu thán phục người khác không dựa trên bằng cấp, chữ nghĩa, giàu sang, địa vị xã hội mà dựa trên cử chỉ, hành động cao thượng của người đó. Nhận xét ấy đã phá tan ảo tưởng trong đầư tôi bấy lâu nay.

Hành động tưởng chừng rất đỗi bình thường ấy nhưng mấy ai can đảm bước qua giữa lằn ranh cho mình hay cho người khác? Chỉ mỗi một hành động của em bé người Nhật đã nói lên nhân phẩm và dân tộc tính về đất nước họ. Đơn giản chỉ có vậy. Tôi luôn tự hỏi ai đã mang đến cho em đức tính nhẫn nại và sự hy sinh cho người khác như vậy? Gia đình? thầy cô? bạn bè? khu phố văn hóa? xã hội? hay bản năng? Đi tìm câu trả lời mất cả trăm năm. Tôi chỉ biết em là người Nhật. Xứ mặt trời. Xứ của tinh thần võ sĩ đạo và lòng tự trọng!

Năm xưa tôi không đủ kiên nhẫn chờ đợi như cậu bé người Nhật, tôi chen lấn xô đẩy nhảy vọt một cách ngoạn mục vào bên trong hàng rào, dẫm lên những bông hoa đang khoe sắc cho mọi người thưởng thức trong ngày hội hoa. Rồi giờ đây, có khi tôi thiếu kiên nhẫn lẫn ý thức nơi công cộng. Tôi băng ngang, vượt hàng trong phi trường, nhà hàng, quầy vé để được phục vụ trước, bỏ mặc đàng sau nhiều người xếp hàng, chờ đợi cả giờ đồng hồ trước tôi. Ắt hẳn họ sẽ nhìn tôi bằng ánh mắt thương hại hơn là trách cứ.

Ngày còn ôm vở đến trường, tôi đọc Nhà Mẹ Lê, Gió Lạnh Đầu Mùa – Thạch Lam, Tuổi Thơ Dữ Dội – Phùng Quán, Oliver Twist – Charles Dickens. Những trang sách ấy đã cho tôi ít nhiều cách sống biết chia sẻ, hài hòa với bạn bè cùng mọi người xung quanh. Lớn lên. Tôi đi làm. Những tư cách ngày ấy lần lần bị quên lãng nhường cho lối sống vị kỷ của mình. Tôi sống vò võ trong cái vỏ ốc chỉ biết riêng mình và gia đình là trên hết. Tôi dửng dưng với mọi hoàn cảnh, xã hội. Những nạn nhân bão lụt, sóng thần, động đất tôi chẳng đoái hoài đến. Sống với nó, tôi không mở rộng cõi lòng nhìn ra bên ngoài để thấy những người khác đau khổ, cô đơn, thiếu thốn về cái ăn, cái mặc, thiếu thốn về tinh thần. Động đất ở Haiti, Tân Tây Lan, bão dữ ở miền Trung Việt Nam, lũ lụt ở Úc, mỗi bận như vậy người chết la liệt, nhà cửa đổ nát, ngập lụt, người người khốn đốn sống giữa màn trời chiếu đất. Lòng tôi có xót xa nghĩ đến họ? Nhân viên đài truyền thanh, truyền hình kêu gọi mọi người góp một bàn tay giúp các gia đình nạn nhân vượt qua cơn khó khăn. Nhìn số tiền đóng góp chạy trên màn hình, tôi phớt lờ bậc sang kênh khác như chẳng biết họ là ai, đang làm gì. Đôi khi tôi bắt gặp người mãi nhạc mù lang thang trên phố cất tiếng hát kiếm sống qua ngày, tôi lờ đi dù mắt tôi sáng như mắt mèo đêm. Lòng nhân hậu của cậu bé 9 tuổi học lớp 3 không có trong tôi.

 
ảnh: internet

Không có tính nhường nhịn, chia sẻ cho mọi người như cậu bé, tôi bỏ thức ăn thừa cho chó, mèo nhà hàng xóm sau khi tôi dùng bữa thỏa thích. Nhiều lần nó kêu meo meo vài tiếng rồi vẫy đuôi sang nhà khác kiếm ăn. Tôi, áo quần chất đầy tủ, mỗi lần mặc cứ phải mất thì giờ lựa chọn trong khi nhiều nơi trên thế giới vô số người không đủ quần áo mặc mùa đông. Giày dép tôi đầy kệ, mũ nón vứt đầy phòng mà đâu đó trẻ em đầu trần, chân đất kiếm đồ rơi ngoài bãi rác giữa cái nắng thiêu đốt, ruồi nhặng bu quanh. Tôi, nước lọc, nước suối chất cao, xe hơi chạy vùn vụt trong khi nhiều người đi bộ bằng chân không hàng chục cây số trên đường đất sét kiếm nước uống. Bao nhiêu cơ quan từ thiện như Hồng Thập Tự, Oxfarm, Vicent DePaul, Ước Mơ Xanh, v.v., nơi đồng tiền tôi chưa bao giờ được gửi đến.

Câu chuyện em bé đói, lạnh nhường phần ăn của mình cho người khác tạo cơn địa chấn trong tôi. Câu chuyện như ngọn đèn rực sáng vào bóng đêm vị kỷ trong lòng tôi. Nó như một gáo nước lạnh xối vào làm bừng tỉnh lối sống ích kỷ hiện hữu nơi tôi nhiều năm dài.

Ngôi nhà tôi đang ở, hãng xưởng tôi đang làm, con cái tôi đang vui vẻ, tất cả có mặt ngày hôm nay, chắc gì nguyên vẹn ngày mai? Bi quan lắm chăng? Dù muốn hay không nó đã xảy ra và sẽ xảy ra bất cứ khi nào, cho ai. Tôi chờ bao giờ mới mở rộng cõi lòng để sống hòa đồng, chia sẻ với mọi người xung quanh?

ảnh: internet

Trong cơn nguy khốn đói rét, sự kiên nhẫn chờ đợi và tấm lòng bao dung đầy tình người nơi cậu bé người Nhật rộng như biển.

Cậu bé đứng đó cúi xuống nhưng cái nhìn của cậu cao vời vợi như Thái Sơn.

Cả đời tôi ngước nhìn không bao giờ tới ngọn núi ấy.

 

Tưởng niệm các nạn nhân sóng thần, động đất.
March 2011
Kay Dee Wong

*’ ** nguồn: Hà Minh Thành

 

 

 

.

bài đã đăng của Kay Dee Wong

• Như lục bình trôi - 18.10.2010
• Bộ tộc Kayan: Truyền thuyết người cổ dài - 23.06.2010
• Dấu chân cát nóng - 26.05.2010
• Một thoáng Chămpa - 06.05.2010