Tháng Tư, ngày 30. Điểm đánh dấu một đổi thay. Không người Việt nào mà không nhớ. Đã có hàng triệu bài viết ngắn, dài, buồn, vui, dưới trăm ngàn hình thức về cái ngày 30 tháng Tư ấy nhưng sẽ không bao giờ đủ.

Nếu như dùng màu sắc để ghi nhận thời gian, sau ngày 30 tháng Tư năm ấy Việt Nam chỉ còn lại hai sắc màu: Đỏ và Đen. Đen, màu của Thần Chết. Bắt đầu là cái chết lập tức, của những chuyến thủ tiêu âm thầm, đến những buổi xử bắn công khai; theo sau là những cái chết dần mòn của những người còn sống. Đỏ, của chiến thắng, của trả thù, của hành hình, của cướp ngày, cướp đêm, của lật lọng, của lừa dối; màu của cái sôi máu con bò hung hãn lao mình vào tấm vải chói chang. Đã có muôn vàn những hình chụp, những tranh minh họa cho cái ngày 30 tháng Tư ấy, nhưng cuối cùng quê hương Việt Nam chỉ còn lại hai sắc màu: Đen và Đỏ.

30 tháng Tư 1975, ngày con bệnh chìm vào hôn mê, Việt Nam thành xác chết. Và những thầy thuốc mù lòa vực cái xác ấy lên, bôi son trát phấn cho cái xác không hồn ấy. Nhưng với trăm ngàn bùa phép rẻ tiền, cái xác chết được điểm phấn tô son ấy vẫn càng ngày càng hư vữa, rã mục.

Cho đến một ngày, xác chết ấy đầu thai, sống một đời sống khác, lại một lần đổi tên, nhưng là những cái tên bằng ngôn ngữ nước láng giềng phương Bắc.

Tuần lễ cuối tháng Tư này, ngoài những bài thơ đặc sắc, còn có những bài bàn về cách đọc thơ: bản dịch Anh ngữ của Đinh Từ Bích Thúy cho bài thơ Hãy Cho Anh Khóc Bằng Mắt Em / Những Cuộc Tình Duyên Budapest của Thanh Tâm Tuyền như một nỗ lực liên kết lịch sử với hiện tại, và bài tùy bút “Đá Còn Tưởng Nhớ” của Nguyễn Đức Tùng” là cách nhà thơ liên kết hồi ức về người thầy cũ với truyền thống nhạc jazz và bài thơ “We Real Cool” của Gwendolyn Brooks–mở ra những không gian đồng hiện để ngôn ngữ, nghệ thuật, quá khứ, và nỗi đau cùng lên tiếng định nghĩa cho nhau. Về văn xuôi mời bạn cùng nhìn vào bối cảnh chính trị thế giới qua một tiểu luận của Trần Vũ: “Kho Đạn của Nền Dân Chủ”. Rồi về với “Tháng Tư Oan Nghiệt” qua bút ký của Vũ Xuân Lan, cộng tác viên lớn tuổi nhất (94 tuổi) của Da Màu, và cùng “Vượt Qua Ác Mộng” với một bài nhận định của Ngọc Cường, và với Hoàng Định Nam (chủ bút báo Trẻ) nhìn vào một đất nước đã cưu mang hàng triệu người Việt lưu vong qua ký sự “Tháng Tư, Nước Mỹ Đã Vào Xuân”. Sau đó mời bạn trở lại quê nhà với một truyện ngắn tuyệt đẹp của Nguyễn Thị Minh Ngọc để nhìn lại chốn xưa, nơi có “Ngôi Nhà Không Cho Thuê”, và lắng nghe lời rủ rê của một nàng tiên cá cùng “Qua Vùng Biển Khác” của Hoàng Chính.

Chúc bạn đọc một tuần lễ mới không loang lổ hai màu Đen, Đỏ.

Lịch Trình Trong Tuần

“Ngôi Nhà Không Cho Thuê” — truyện ngắn của Nguyễn Thị Minh Ngọc
“Qua Vùng Biển Khác” — truyện ngắn của Hoàng Chính
“Kho Đạn của Nền Dân Chủ” — biên khảo/bình luận của Trần Vũ
“Vượt Qua Cơn Ác Mộng” — nhận định của Ngọc Cường
“Tháng Tư, Nước Mỹ Đã Vào Xuân” — ký sự của Hoàng Định Nam
“Tháng Tư Oan Nghiệt” — tiểu luận của Vũ Xuân Lan
“Đá Còn Tưởng Nhớ”- tuỳ bút/nhận định của Nguyễn Đức Tùng
Dịch thơ Thanh Tâm Tuyền “Hãy Cho Anh Khóc Bằng Mắt Em / Những Cuộc Tình Duyên Budapest” — nhận định với bản dịch Anh ngữ “Let Me Cry Through Your Eyes Budapest My Love” của Đinh Từ Bích Thúy