Mùa Hè Đỏ Lửa không những chỉ xảy ra trong Chiến Tranh Việt Nam vào năm 1972 mà vẫn đang sôi sục trên thế giới ngay lúc này với cuộc chiến đã kéo dài 4 năm giữa Ukraine và Nga, giữa Israel và lực lượng Hamas và Hezbollah, và giữa Hoa Kỳ và Iran, đến nay đã bước vào tháng thứ sáu.

Chiến tranh và hoà bình luôn là một phần không thể tách rời  trong cuộc sống của loài người. Về đề tài này, câu ngạn ngữ La Tinh “Si vis pacem, para bellum” (tạm dịch: “Muốn hoà bình thì hãy chuẩn bị chiến tranh”), trích dẫn từ một tác phẩm của nhà văn Vegetius thời Đế Quốc La Mã (khoảng thế kỷ thứ năm trước công nguyên), đã được nhiều người biết đến.

Vặn nhanh đến 14 thế kỷ sau, vào năm 1907, Andrew Carnegie, nhà kỹ nghệ và hảo tâm nổi danh của Hoa Kỳ (1835-1919), đã phát biểu như sau trước Quốc Hội, tạm dịch: “Nhân danh toàn dân, Quốc Hội này lên tiếng: ‘Si vis pacem, para pactum’, nếu muốn hoà bình, hãy đồng lòng gìn giữ hoà bình[1]”.

Da Màu mời độc giả suy gẫm về hai ý tưởng đối nghịch này, đồng thời xin giới thiệu hai tác phẩm nổi tiếng về đề tài chiến tranh/hoà bình dưới đây:

Bức thảm thêu dựa theo hoạ phẩm bất hủ về đề tài chiến tranh Guernica (1937) của Pablo Picasso (1881-1973) do nữ nghệ sĩ Jacqueline de la Baume-Durrbach (1920-1990) thực hiện vào năm 1955. Đây là tác phẩm phản ảnh khuynh hướng phản chiến của danh hoạ người Tây Ban Nha về cuộc dội bom của Đức Quốc Xã xuống thành phố Guernica, quê hương của ông trong cùng năm bức tranh ra đời. Hoạ phẩm nguyên thuỷ dùng màu đen, trắng và xám để diễn tả nỗi kinh hoàng của chiến tranh, trong khi bức thảm thêu dùng ba gam màu: nâu, kem và màu da bò, tạo nên một chiều sâu mới lạ cho bức danh hoạ này.

Bức tranh Impression – Soleil levant (1872) của Claude Monet (1840-1926) vẽ lại cảnh thanh bình sau một cuộc chiến, mà kết cuộc là Pháp bị bại trận trong chiến tranh Pháp-Phổ (1870-1871). Trong tranh là cảnh hải cảng Le Havre vào lúc bình minh. Các hoạ tiết về tàu thuyền và cần cẩu ở hậu cảnh làm nổi bật hình ảnh những người đánh cá ở tiền cảnh, biểu tượng cho ý chí của một dân tộc quyết xây dựng lại nước nhà trong hoà bình, dù chỉ vừa thoát ra khỏi một cuộc xung đột bằng chiến bại.

BÀI TRONG TUẦN

Mắc Cạn – Truyện ngắn của Nguyễn Đông A
Thơ Trần Đình Sơn Cước: Nỗi Niềm Và Trăn Trở – Nhận định của Trần Doãn Nho
Chết Là Hết Bị Phạt Cấm Túc – Truyện chớp của Dana – Đặng Thơ Thơ chuyển ngữ
Một thời Đại Học Sài Gòn: Giáo sư Trần Ngọc Ninh và Di ngôn ẩn giữa bao mùa tuyết xưa” (Kỳ 5) – nghiên cứu/nhận định của Nguyễn Tà Cúc

[1] Nguyên văn: “This Congress says on behalf of the people: Si vis pacem, para pactum, if you want peace, agree to keep the peace.” Trích trong tác phẩm “The Interparliamentary Plan” của Richard Bartholdt (1907).