Người phụ nữ trong ảnh, sau ngày cưới, đã nách đứa em gái út mới ba tuổi về nhà chồng ở An Trạch vì không nỡ bỏ nó ở lại Tân Duyệt trong một gia đình có bà nội điên, cha nghiện rượu và anh trai tâm thần. Đôi vợ chồng son đều là giáo làng. Họ sống trong căn nhà lá lụp xụp dựng giữa đồng trống, ban đêm thắp đèn trứng vịt tù mù, bên ngoài tối thui, xung quanh mênh mông nước ơi là nước, chỉ thấy cỏ năng, cỏ năng, rồi cỏ năng. Đứa nhỏ thường ngồi xuồng ba lá tròng trành theo chị đến trường sơ học, lủi thủi chơi một mình ở góc lớp trong khi chị nhịp thước gỗ dạy cho bọn trẻ đánh vần. Biết thân nên nó ít khóc bậy.
Nó lớn lên cùng với mấy đứa con trai của chị, được hai thằng cu gọi là dì Út tuy chỉ chênh nhau vài tuổi. Cậu bé đứng bên trái, giữa hai đùi người cha, nay đã thành nhà văn. Anh rể đã qua đời nhiều năm trước. Mới hôm qua đây, ở tuổi 96, chị cũng vừa cưỡi hạc quy tiên bỏ lại đứa em út ba chìm bảy nổi, quá thất thập vẫn còn bơ vơ giữa những người máu mủ.
Trần Thị NgH
tháng 8.2022