Phi châu
Như thế nàng nằm
mía ngọt
sa mạc tóc nàng
bàn chân nàng vàng
những ngọn núi là ngực nàng
hai sông Nile lệ nàng
như thế nàng nằm
đen tuyền suốt những năm.
Trên khắp những biển trắng
sương muối trắng và lạnh
những tên cướp thô bạo
nhũ băng nổi bật
cướp đi những con gái trẻ của nàng
bán những con trai mạnh khoẻ của nàng
cải đạo nàng theo Giêsu
làm nàng đẫm máu với súng
như thế nàng nằm.
Giờ đây nàng chỗi dậy
nhớ niềm đau
nhớ những mất mát
tiếng thét của nàng lớn và vô vọng
nhớ tài sản của nàng
lịch sử của nàng bị thảm sát
giờ đây nàng sải bước
dù nàng đã nằm
Mỹ châu
Vàng của lời nàng hứa
không bao giờ được khai thác
Những biên giới công lý của nàng
không được định nghĩa rõ ràng
Những mùa màng dư dật của nàng
trái cây và hạt vân
Chưa nuôi kẻ đói
không xoa dịu niềm đau sâu xa đó
Những tuyên ngôn tự hào của nàng
là lá trên gió
Sự phơi bày phương nam của nàng
cái chết đen đã đối xử tốt
Khám phá đất nước này
những thế kỷ chết gào khóc
Dựng những tấm bài vị huy hoàng
nơi không ai có thể gièm pha
“Nàng hủy diệt tương lai tươi sáng của nàng
và cưỡng hiếp vì một đồng xu
rồi phỉnh gạt con trẻ của nàng
với những huyền thoại sai sự thật”
Tôi van xin bạn
Khám phá đất nước này
Dịch từ nguyên tác tiếng Anh, “Africa” và “America”, trong The Complete Collected Poems of Maya Angelou của Maya Angelou (New York: Random House, 1994)
Hai bài thơ hay, trong giòng thơ bước đi cùng lịch sử của nước Mỹ, nước Mỹ có ngọn nguồn từ Phi châu – … Maya Angelou, Ai, Langston Hughes, I A Baraka, Rita Dove, Nikki Giovanni, Alice Walker, Audre Lorde…, tuyệt diệu.
Cảm ơn người dịch Lê Nguyên Tịnh.