Nghệ sĩ Noval Noir vẽ chân dung Renee Nicole Good (1987-2026) tại đài tưởng niệm ở Minneapolis, nơi người dân tập trung để tưởng nhớ sau khi cô bị nhân viên ICE bắn chết.

hình ảnh:  Elizabeth Flores/The Minnesota Star Tribune

 

Lời toà soạn:

Cái chết của Renee-Nicole Good, một phụ nữ ba con và là một nhà thơ, đang làm chấn động nước Mỹ. Điều đã xảy ra cho cô sẽ có thể xảy ra cho bất kỳ ai trong chúng ta, bất kể màu da, giới tính, chính kiến, quốc tịch… Trong khi chờ cuộc điều tra tiến hành và phán quyết của toà án, điều đáng để chúng ta suy nghĩ, vượt lên ý thức hệ đảng phái trong chính trị Hoa Kỳ, là những lời phát biểu của hai vị lãnh đạo quốc gia Trump và Vance.

Khi tổng thống Trump tuyên bố công khai rằng việc bắn người là “đúng”, “tự vệ”, “cần thiết” trước khi (1) điều tra hoàn tất, (2) công tố kết luận và (3) tòa án xét xử, thì ông ta đã đi trước tư pháp. Về quyền lực và ảnh hưởng, tổng thống không phải một người bình luận thông thường. Lời nói của ông ta có thể gây áp lực gián tiếp lên công tố, ảnh hưởng đến bồi thẩm đoàn tương lai, định hướng dư luận theo phía hợp thức hóa bạo lực nhà nước. Lên tiếng đổ lỗi cho nạn nhân trước khi sự việc sáng tỏ, đó là lạm dụng vị thế quyền lực.

Khi phó tổng thống Vance trả lời phóng viên báo chí rằng người nổ súng “được quyền miễn trừ tuyệt đối (absolute immunity). Anh ta đang thực hiện công vụ” (“That guy is protected by absolute immunity. He was doing his job”), Vance đã, vô tình hay cố ý, nói sai lệch về khái niệm “miễn trừ tuyệt đối” thường chỉ dành cho các nhà lập pháp, thẩm phán, công tố viên khi họ thi hành nhiệm vụ trong phạm vi chức nghiệp. Các nhân viên công lực như cảnh sát, đặc vụ liên bang, ICE chỉ có quyền miễn trừ có điều kiện (qualified immunity) khỏi các vụ kiện dân sự (đòi bồi thường tiền bạc).

Nhiều chuyên gia hiến pháp cảnh cáo rằng việc Vance thúc đẩy quyền miễn trừ tuyệt đối cho nhân viên ICE không chỉ để bảo vệ một cá nhân, mà ông đang xây dựng nền tảng cho việc bình thường hoá bạo lực, cho phép bạo lực nhà nước vô giới hạn và vô tội vạ, và từ nay trở đi nhân viên ICE có thể sử dụng vũ lực gây chết người mà không sợ bị chính quyền địa phương hoặc tòa án tiểu bang điều tra và truy tố; từ đó biến bộ máy tư pháp thành một công cụ bảo vệ đặc quyền bạo lực của nhà nước, cho phép ngành hành pháp/chính quyền trung ương/liên bang nắm quyền tuyệt đối.

Tạp chí Da Màu từ ngày thành lập đến nay vẫn giữ vững chủ trương chống bạo lực, chống áp bức, theo đúng tôn chỉ “Thúc đẩy sự cảm thông và chấp nhận những dị biệt bắt nguồn từ văn hóa, ngôn ngữ, phái tính, màu da, tín ngưỡng và chính kiến qua các hình thái văn học nghệ thuật.” Đối lập với đường lối bạo lực cứng rắn mà Vance, hay bất cứ ai khác, đề xướng, Da Màu cổ vũ cho sự bao dung và đa dạng,  Da Màu khuyến khích sự tương tác mỹ học giữa người viết và người đọc qua việc giới thiệu các tác phẩm mang tính thử nghiệm, những đề tài nhạy cảm về nhân sinh quan, giới tính, sắc tộc hoặc những góc nhìn chính trị không chính thống. Da Màu chống lại bạo lực và sự áp đặt, bằng con đường văn hóa và đối thoại, với niềm tin rằng khi con người hiểu được cái hay, cái đẹp trong sự khác biệt của nhau, thì bạo lực—dù là bạo lực ngôn từ hay bạo lực nhà nước—cũng sẽ ít có đất dung thân hơn.

 

Trong tuần:
”ON LEARNING TO DISSECT FETAL PIGS”/”Học Về Cách Mổ Bào Thai Heo”- bài thơ đoạt giải Academy of American Poets Prize năm 2020 của Renee Nicole Good / Ian Bùi chuyển ngữ
”Nhân Xưng Thứ Nhất Đơn Lẻ”- truyện ngắn Haruki Murakami/Phạm Vũ Thịnh chuyển ngữ
”Kỳ Nam và Một Đất Nước Học Cách Im Lặng”- nhận định của Nguyễn Thị Minh Ngọc
”Câu Lạc Bộ Đồng Minh”- trích đoạn tiểu thuyết Nốt Cuối Một Hợp Âm của Đặng Mai Lan
”Trái và Phải”- truyện ngắn Trần C. Trí