Home » Bàn Tròn: Chiến Tranh Việt nam, Bàn Tròn: Nghệ Thuật & Chính Trị, Nghiên Cứu, Nhận Định, Phê Bình, Tiểu luận Email bài này

xem phim “the vietnam war” (kỳ 3/3)

♦ 0 comment ♦ 3.07.2025

3) ĐÚC KẾT CUỘC CHIẾN CỦA NGƯỜi MỸ 

Cuộc chiến cay đắng, chia rẽ nhất

-Đó là cuộc chiến cay đắng, gây chia rẽ nhất nhì trong toàn bộ lịch sử Mỹ – lời Sam Wilson (01:41:44-cuốn 10)

-Chiến tranh VN là một bi kịch không đo lường nổi, không bù đắp nổi (01:42:51-cuốn 10)

Binh sĩ Mỹ không bị lãng quên

-Khi nhìn thấy bức tường tôi nghẹt thở. Tất nhiên tôi khóc ròng. Người ta đỡ lên cho tôi chạm vào bức tường. Tôi tìm thấy tên anh tôi nằm giữa tên tất cả những người khác…Anh không bị lãng bị lãng quên. Anh không mất đi- lời Carol Crocker (01:27:25-cuốn 10)

Bức tường tưởng niệm có cứu mạng người?

 -Bỗng nhiên tôi thấy nghẹn thở, và nghĩ mình không chịu nổi đâu…Và tôi đổ sụp xuống. Bao nhiêu nước mắt mà tôi kìm nén; không phải là khóc mà là nức nở. Không dừng được, không thở được. Tôi biết ơn Chúa vì có bức tường ấy. Tôi nghĩ nơi đây sẽ cứu mạng bao người. Bức tường sẽ cứu mạng người – lời John Musgrave (01:28:27-cuốn 10)

Nhận xét: Sau chiến tranh VN, chính phủ Mỹ đã gởi quân đến Afghanistan, Iraq, Syria. Chính phủ Mỹ đã cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định gởi thanh niên Mỹ ra chiến đấu ở nước ngoài? Lòng tự tôn của người Mỹ vẫn còn quá lớn nên họ vẫn tiếp tục đánh thay cho dân bản xứ? Lính Mỹ đã có cách phân biệt dân thường và lính địch ở những nơi ấy?

Thực tế ISIS bị đẩy lùi nhưng chưa bị xóa sổ, Taliban vẫn còn mạnh. Quân chính phủ của TT Syria đang chiếm ưu thế.

Chính nghĩa không phải lúc nào cũng thắng.

“…Nhưng đôi khi mọi việc không như ý. Người tốt không phải lúc nào cũng thắng. Như thế không có nghĩa là ta không có chính nghĩa (lời Stuart Herrington- 00:08:48, cuốn 10)

Nhận xét: Có chính nghĩa mà không có đủ sức mạnh quân sự và lòng quyết tâm, sự kiên trì thì không thể chiến thắng. Chế độ VNDCCH (CSVN) chiến thắng vì đảng CS quyết tâm và kiên trì, bất chấp tổn thất to lớn ( ông HCM tuyên bố dù chiến tranh có kéo dài 10, 20 năm; dù đốt cháy dãy Trường sơn vẫn quyết chiến đến cùng). Trên chiến trường lính CS dũng cảm nhờ được giáo dục lòng căm thù (hay cuồng tín?), nhờ “lòng hận thù ngất trời” (ca từ trong bài “giải phóng miền Nam”)

 NHỮNG CÁI SAI CỦA BỘ PHIM

-Trước đây Diệm khiến dân quê ghét nên mới sinh ra VC (01:00:52-cuốn 2)

Sự thật: VC (người Mỹ gọi quân du kích của MTDTGPMN, phát âm là “vi-xi”) do CSBV “sinh ra” ngày 20-12-1960 tại Tây Ninh, dựa vào nghị quyết đại hội lần thứ 3 của Đảng Lao Động (tức Đảng CSVN )

-Cuộc tổng tuyển cử thống nhất 2 miền mà các bên hứa tại Geneve đã không diễn ra (01:08:00-cuốn 1)

Sự thật : cuộc tổng tuyển cử không có trong văn bản Hiệp định mà được quy định trong bản tuyên bố cuối cùng ngày 21-7-1954 và không có bên nào ký (VNCH phản đối hiệp định Geneve vì chia cắt VN )

Nhầm lẫn lớn nhất của các nhà làm phim là không biết VC và CSBV là một (VC do CSBV lập nên )

-“Hơn triệu quân Bắc Việt và du kích VC” ( 07:03 –cuốn 1)

-Đến năm 1959 Lê Duẩn và nhóm có xu hướng cứng rắn…Họ lập luận rằng Hà Nội phải tìm mọi cách trợ giúp cách mạng miền Nam (01:14:23-cuốn 1)

–TT hy vọng ép được Hà Nội từ bỏ việc hậu thuẫn chiến tranh du kích ở miền Nam (16: 17 cuốn 3)

Sự thật:  chiến tranh du kích ở miền Nam do MTDTGPMN tiến hành; mà MTDTGPMN chính là do Hà Nội lập ra (lập ra chứ không phải hậu thuẫn).

-Giống như Washington (đối với VNCH) ,Hà Nội cũng không thèm hỏi ý kiến những người chung chiến tuyến ở miền Nam (MTDTGPMN- được người Mỹ gọi là VC) (01:36:13-cuốn 9)

Nhận xét: Hòa đàm công khai bế tắc, TT Nixon ra lịnh cho Kisinger thương thuyết bí mật với phái đoàn CSBV mà không cho phái đoàn VNCH và MTDTGPMN biết.  Khi có bản dự thảo hiệp định. Kissinger mới đưa cho TT Nguyễn Văn Thiệu xem. Ông Thiệu tức giận vì không được hỏi ý kiến, vì hiệp định vẫn để quân CSBV ở lại miền Nam nên phản đối (cuối cùng chính phủ Mỹ dọa cắt viện trợ, TT Nixon cam kết bằng thư riêng gởi TT Thiệu rằng Hoa Kỳ sẽ can thiệp nếu CS tấn công; nên TT Thiệu  miển cưỡng ký vào hiệp định)

Với phái đoàn MTDTGPMN, đương nhiên không được hỏi ý kiến vì là con đẻ của chế độ CSBV. CSBV cố tình che giấu điều ấy để lôi kéo dân miền Nam và lừa dối dư luận quốc tế. Giai đoạn đầu cuộc chiến, quân CSBV khi xâm nhập được vào lãnh thổ VNCH đều cởi bỏ quân phục miền Bắc, thay vào quân phục của du kích (thay nón cối bằng nón tai bèo)

  • HẠN CHẾ CỦA BỘ PHIM

-Không nhắc đến nhiều chiến thắng nổi bật của quân Mỹ (thí dụ trận Khe Sanh)

-Bỏ qua vai trò của quân VNCH trong chiến thắng ở Cam Bốt; trong khi nêu nhiều chi tiết về thiệt hại của quân VNCH khi đánh sang Lào.

-Dù các đơn vị riêng rẽ của Nam VN chiên đấu dũng cảm, chiến dịch (đánh sang hậu cần CSBV ở Lào ngày 8-2-1071) vẫn thất bại. (00:14:36 –cuốn 9)

Một chi tết đáng ghi nhận: Tình báo Mỹ ước lượng số quân CSBV ở Lào chưa tới 22.000 (trong khi thực tế là 60.000); vì vậy nên VNCH mới điều 17.000 quân sang (00:13:38-cuốn 9)

Nhân xét: Có tài liệu cho biết về chiến thuật, bên tấn công muốn bảo đảm chắc chắn thắng trận phải cần quân số vượt trội 4/1 so với bên phòng thủ. Trong chiến tranh VN –ngoại trừ những trận đánh quy mô nhỏ, quân số CSVN khi tấn công quân VNCH và Mỹ thường đông hơn. (thí dụ trận Ban mê Thuột, An Lộc,Long Khánh) Vì sao CS có thể huy động đông quân số hơn? Vì quân VNCH đóng rải rác khắp lãnh thổ. Trong cuốn phim này nếu để ý người xem thấy binh sĩ Mỹ khi tấn công quân CSVN thường có quân số ít hơn. (Thí dụ ngày 5 -3-1969  đại đội của Marlantes được lệnh tấn công một trung đoàn Bắc Việt đang đóng ở sườn đồi 484) Vì sao? Chắc do chủ quan, tự tin vào hỏa lực.

-Các nhà làm phim đã không biết rõ về ông Hồ Chí Minh nên mô tả ông là người yêu nước, hiếu hòa. Chuyện ông Lê Duẫn nắm quyền đẩy mạnh cuộc chiến nếu có thực thì chính ông Hồ Chí Minh mới là kẻ đã khơi mào cuộc chiến hòng áp đặt CNCS lên nước VN. Ông HCM rõ ràng yêu CNCS hơn yêu nước, và nếu ông là người hiếu hòa thì tại sao Xuân năm 1968 ông lại làm thơ ra lịnh tổng tấn công miền Nam, tại sao trong di chúc ông ca ngợi Mác, Lê Nin và kêu gọi người VN góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới? Ông HCM rất mưu mô xảo quyệt, vẻ bề ngoài và phong cách giản dị của ông đã lừa được rất nhiều người Việt thì sá gì người nước ngoài. 

Nhận xét về lời phát biểu của Bảo Ninh, Phan Quang Tuệ.

-“Từ 1970 trở đi đối phương trên chiến trường là quân Nam VN. Là người VN và bi kịch là chỗ đó. Bi kịch chiến tranh VN là người VN giết nhau. Hỏa lực Mỹ nhưng xương thịt là người Việt”, lời phát biểu của Bảo Ninh, lính CSVN (00:11:09- cuốn 9)

Nhận xét : Bảo Ninh là bộ đội, là lính chế độ CSVN. Khi nói “bi kịch chiến tranh VN là người Việt Nam giết nhau” Ông đã phát biểu sự thật, điều mà nhà nước CS phớt lờ, không bao giờ nói. Tuy nhiên, cần lưu ý: Bảo Ninh nói  “từ 1970 trở đi” nghĩa là từ khi lính Mỹ chấm dứt nhiệm vụ chiến đấu trên chiến trường. Xin hỏi ông: “Trước 1970, lính bộ đội không đánh nhau với lính VNCH sao?” Và xin hỏi: ”Ông nói hỏa lực Mỹ nhưng xương thịt là người Việt, thế còn bộ đội sử dụng hỏa lực của ai, có phải của LX, TQ?”

-“Huynh đệ tương tàn. Có người nói nhưng bọn họ là CS mà! OK đúng thế! Bọn họ là loại người Việt tệ nhất; còn ta là người Việt tốt…Nhưng sự thật là người Việt giết người Việt”, lời phát biểu của Phan Quang Tuệ, Sài Gòn (00:11: 39-cuốn 9)

Nhận xét: Phan Quang Tuệ là lính VNCH. Lời ông phát biểu thể hiện cảm xúc của đa số người lính miền Nam. Đó là địch quân trên chiến trường cùng màu da tiếng nói, xem cuộc chiến là tai trời ách nước, giết địch để không bị giết chứ không phải vì lòng căm thù, “ta bắn trúng ngươi” vì số ngươi xui xẻo. Câu nói: “Bọn họ là loại người Việt tệ nhất; còn ta là người Việt tốt” nghe có vẻ mỉa mai; tuy nhiên đúng phần nào: CNCS tồi tệ hơn CNTB rất nhiều.

Đặt 2 câu phát biểu của 2 người lính 2 miền vào bối cảnh Việt Nam hóa chiến tranh của TT Nixon thật không thỏa đáng chút nào.

VN hóa chiến tranh nhằm mục đích rút binh sĩ Mỹ về nước. Mặc dù điều này bất lợi cho VNCH và thuận lợi cho CSVN; không thể trách người Mỹ khi họ rút quân. Rõ ràng lính Mỹ không nên tham chiến ở VN. Nhưng họ đã tham chiến và chịu tổn thất quá sức chịu đựng nên phải rút. Suy cho cùng cuộc chiến này là của chúng ta. Vấn đề là tự túc tự cường và tranh thủ sự viện trợ của chính phủ Mỹ, sự yểm trợ của Không quân Mỹ trong khi LX và TQ vẫn tiếp tục viện trợ cho CSBV .

-“Tôi có người em trai tên Tuấn…Phi cơ của em bị bắn rơi và không tìm thấy xác…năm ấy 26 tuổi.Tôi không thể vượt qua nổi cảm xúc rằng em và thế hệ của em hy sinh cuộc đời cho cái gì? Buồn hơn nữa là ngay chính người Việt dường như cũng không coi trọng mất mát đó”- lời Phan Quang Tuệ (01:15:24-cuốn 9)

Nhận xét: Không hiểu sao ông Tuệ lại phát biểu như thế! Dù ông nói lên điều ấy trước hay sau khi CS chiếm miền Nam thì cũng không thỏa đáng. Ông thừa biết em trai ông và thế hệ của mình hy sinh để bảo vệ thể chế tự do dân chủ, chống lại quân CS BV muốn áp đặt CNCS lên đất nước. Sống ở miền Nam, ông cũng thừa biết những người lính ngã xuống không hề bị dân chúng phê phán. Phải chăng ông bị ảnh hưởng của giới phản chiến Mỹ?

Dù thế nào, nói chung bất cứ người lính nào hy sinh trên chiến trường đều không vô ích nói chi vô nghĩa. Một người lính hy sinh vào giờ thứ 25, thí dụ tử trận hay tự sát sau khi ông Dương Văn Minh kêu gọi buông súng đầu hàng; những người lính ấy chết vì cái gì? Có phải vì ý thức bảo vệ đất nước trong tâm trí họ? Có phải điều ấy thể hiện ý chí kiên cường, không khuất phục của họ?  Sự hy sinh ấy có vẻ vô ích; nhưng thật ra không hề! Vì tuy không thay đổi được tình thế nhưng cũng nêu lên một tấm gương cho các thế hệ sau. Nếu có phê phán hãy lên tiếng với các tướng lĩnh, chính phủ; còn với người lính, xin hãy trân trọng.

KẾT LUẬN

Xem hết 10 cuốn phim người ta thấy đạo diễn phim Ken Burns (có tin cho rằng thuộc nhóm phản chiến), và Lynn Novick (có tin thuộc nhóm cánh tả truyền thông Mỹ) đã nghiêng về các phong trào phản chiến. Bộ phim đã cho người xem thấy tương đối trung thực, đầy đủ “điều gì đã xảy ra” ở VN;  nhưng chỉ liên quan đến người Mỹ và đối phương của họ (CSVN).

Phim đã “không kể câu chuyện từ nhiều phía” mà chủ yếu từ 2 phía Mỹ và CSVN; còn VNCH- một trong 2 phía chính yếu trong cuộc chiến, chỉ được được nhắc đến rất ít ỏi.

Để đúng với cái tên “The Việtnam War” (Chiến tranh Việt Nam ), bộ phim bắt buộc phải nêu những điểm này:

– đề cập đầy đủ 2 phía chính yếu của cuộc chiến là VNCH và VNDCCH (CSVN); kế đó là Hoa Kỳ- phía hỗ trợ VNCH, tham gia sâu vào cuộc chiến. Ngoài ra, không thể thiếu Liên Xô, Trung Quốc là 2 phía hỗ trợ đắc lực cho VNDCCH. Còn phải nhắc đến sự tham chiến của quân Úc, Thái Lan, Nam Hàn, Tân Tây Lan-những quốc gia đã mang quân đến giúp VNCH.

– bắt đầu từ cuộc xung đột Quốc-Cộng ở VN, cho thấy không chỉ đảng CS chống Pháp còn có cuộc đấu tranh ôn hòa nhưng hữu hiệu của ông Ngô Đình Diệm và các đảng phái QG;

– nêu rõ trước khi ký hiệp định Geneve 1954, CSVN đã bí mật chôn giấu vũ khí, để lại hàng ngàn cán bộ ở miền Nam và ngay sau khi ký hiệp định, lúc Mỹ chưa tham chiến, ông Hồ Chí Minh đã lên tiếng đòi “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”; để chứng minh trước người Việt và thế giới rằng ông HCM là người khơi mào cho cuộc chiến hòng áp đặt CNCS tệ hại lên đất nước.

Bộ phim sẽ trình bày chính Việt Minh (CSVN) và Pháp đã ký vào Bản hiệp định Geneve chia cắt đất nước năm 1954; trong khi cựu hoàng Bảo Đại, các đảng phái QG và Hoa Kỳ đều phản đối, không ký vào văn bản chính thức của hiệp định. Cuộc hiệp thương thống nhất hai miền vào năm 1956 được quy định trong bản Tuyên bố cuối cùng không có chữ ký của bất cứ bên nào. Vì vậy chính phủ VNCH không vi phạm hiệp định khi từ chối hiệp thương thống nhất. Bên vi phạm hiệp định Geneve chính là VNDCCH vì đã đưa quân vượt qua khu phi quân sự, sang Lào, sang Cam Bốt để xâm nhập VNCH. Cũng chính họ đã vi phạm hiệp định Paris sau này khi không hiệp thương 3 thành phần để giải quyết vấn đề chính trị cho miền Nam, mà xua quân đánh chiếm VNCH vào ngày 30-4-1975.

Bộ phim sẽ trình bày chi tiết cuộc di cư của hơn 800.000 đồng bào miền Bắc vào Nam năm 1954 và cuộc di tản của hơn 2.000.000 người Việt rời bỏ đất nước trốn chạy CS năm 1975 với hậu quả khoảng 500.000 ngàn người chết trên biển.

Bộ phim sẽ trình bày sự thật lịch sử bị CSVN bóp méo, che giấu: CSVN không thắng được thực dân Pháp mà chính người Nhật đã đánh bại Pháp; CSVN cũng không đánh thắng Nhật mà Nhật thua trận, đầu hàng Đồng minh. Nước VN đã có 1 lần độc lập do Nhật trao trả, 2 lần được Pháp trả độc lập; các chính phủ VNCH không phải do Mỹ dựng lên, không nghe lời Mỹ để làm bất cứ điều gì thiệt hại cho đầt nước, mà đã chống lại Trung quốc khi họ xâm chiếm đảo Hoàng Sa năm 1974, xây dựng chính thể dân chủ tự do. Ngược lại, chính phủ VNDCCH do CSVN lãnh đạo đã nghe lời Liên Xô, được TQ giúp, thực hiện cuộc cải cách ruộng đất đẫm máu, giết oan hàng ngàn người dân vô tội; đàn áp văn nghệ sĩ qua vụ án Nhân văn Giai phẩm, ra công hàm nhìn nhận 2 đảo Hoàng Sa và Trường Sa của tổ quốc thuộc về Trung Quốc, không phản đối Trung Quốc khi họ chiếm Hoàng Sa, ra lịnh không nổ súng chống lại khi Trung Quốc chiếm Trường Sa năm 1988, để mặc Trung quốc xâm phạm vùng biển VN, đánh chìm tàu thuyền, giết ngư dân VN; thủ tiêu các quyền tự do của người dân, bắt bớ đánh đập giam cầm người bất đồng chính kiến. Tất cả những điều ấy nhằm chứng minh “người tốt không phải lúc nào cũng thắng”.

Bộ phim sẽ chứng minh Việt Cộng (người Mỹ gọi là VC) không phải do dân miền Nam, vì ghét chính phủ Ngô Đình Diệm nên lập ra để chống lại; mà sự thật VC chính là MTDTGPMN do CSMB lập ra để tuyên truyền, che giấu dã tâm đánh chiếm miển Nam của họ.

Chính phủ VNCH tuy có tham nhũng, lính ma lính kiểng nhưng với sự trợ giúp của Mỹ đã nỗ lực xây dựng xã hội dân chủ, tự do (chính vì vậy mà nhiều chính phủ liên tiếp hình thành rồi sụp đổ, cũng chính vì không hạn chế đúng mức tự do dân chủ giữa lúc chiến tranh dữ dội nên CS đã lợi dụng gây xáo trộn xã hội).

Bộ phim ấy sẽ dành thời lượng đủ để cho thấy lính VNCH đã chiến đấu can trường, chiến thắng những trận đánh lớn như Tết Mậu Thân, mùa hè 1972 ở cao nguyên, ở An Lộc, ở Quảng Trị, ở Cam Bốt, ở Long Khánh; quyết định rút bỏ 2 QK 1 và 2 của TT Thiệu, cuộc di tản hỗn loạn bi thảm đường 7B.

Phim sẽ nhắc đến những vị tướng tài của VNCH như Đỗ Cao Trí, Lê Minh Đảo, Lý Tòng Bá, Ngô Quang Trưởng, Bùi Thế Lân, Nguyễn Đức Thắng, Nguyễn Khoa Nam; sự bất khuất của Đại tá Nguyễn Hữu Thông, Đại tá Lê Đức Đạt, Đại tá Hồ Ngọc Cẩn; các vị tướng đã tự vẫn sau khi TT Dương Văn Minh ra lịnh binh sĩ VNCH buông vũ khí, đầu hàng: Nguyễn Khoa Nam, Lê Văn Hưng, Lê Nguyên Vỹ, Trần Văn Hai, Phạm Văn Phú. Đại tá Đặng Sĩ Vinh (cả gia đình gồm 9 người), Trung tá Nguyễn Văn Long, vv…

Bộ phim ấy cũng cho thấy tính hiếu hòa, cương trực, nhân ái của chính phủ và người lính VNCH xuất phát từ bản chất hiền hòa, bộc trực, hào hiệp, dễ tin người của người miền Nam; ( chính vì thế nên mới thỏa hiệp với CS rồi bị phản bội, tin vào cam kết ngưng bắn của CS để rồi bị tấn công bất ngờ, bị CS gài gián điệp vào tận phủ tổng thống, bắt đúng CS nhưng rồi thả…).Phim cần làm rõ quan điểm “ những kẻ không xứng đáng đã thắng” ( lời TNS John McCain), ý tưởng “…Người tốt không phải lúc nào cũng thắng. Như thế (ta thua) không có nghĩa là ta không có chính nghĩa” -lời Stuart Herrington trong phim The Vietnam War (00:08:48, cuốn 10)

Bộ phim sẽ kể lại câu chuyện của một người dân miền Bắc di cư vào Nam 1954 và di tản khỏi VN năm 1975, một nạn nhân của cuộc cải cách ruộng đất ở miền Bắc, một người dân Huế năm 1968, một người lính VNCH (có thể là Phan Nhật Nam, Trần Hoài Thư), một người trong phong trào SVHS chống chính phủ miền Nam (có thể là Huỳnh Tấn Mẫm, Lê Hiếu Đằng), một cưu đảng viên CSVN ( có thể là Bùi Tín, Hà Sĩ Phu)

Bộ phim về chiến tranh Việt Nam không kết thúc ở ngày 30-4-1975 mà đến tận ngày nay vì cuộc chiến vẫn đang diễn ra dưới một hình thức khác: cuộc chiến giữa sự thật và dối trá, cuộc chiến thống nhất lòng người, cuộc chiến mang lại tự do, dân chủ, nhân quyền cho đất nước.

Bộ phim ấy sẽ dựa vào sự thật lịch sử, có thể có nhiều chi tiết đúng sự thật từ bộ phim The Vietnam war và các bộ phim khác.

Chúng ta, người Việt ở cả 2 miền Nam-Bắc hy vọng sẽ có một bộ phim như thế, bộ phim của người Việt về cuộc chiến xảy ra trên đất Việt để các thế hệ người VN trưởng thành hoặc sinh ra sau cuộc chiến biết được sự thật về bi kịch đau thương không từ ngữ nào diễn tả hết được của dân tộc, để người ngoại quốc hiểu đúng bản chất cuộc chiến ở VN, một trong những cuộc chiến đẫm máu nhất của nhân loại thế kỷ 20.

 

Thu Phong

Articles by Thu Phong

Comments


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

@2006-2025 damau.org ♦ Da Màu Magazine
Tạp Chí Văn Chương Da Màu
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)