Cuộc thảo luận bàn tròn kỳ 2 của Da Màu trong dự án Stop the Hate của tiểu bang California qua chủ đề “Kỳ Thị, Khi Ý Nghĩ (Thành Kiến) Biến Thành Hành Động (Bạo Động)” đã diễn ra vào tối Chủ Nhật 26 tháng 11, 2023 lúc 7 giờ tối (Giờ Miền Đông). Qua phương tiện Streamyard và trình chiếu trực tiếp trên 2 mạng xã hội: Facebook Da Mau và YouTube Damau TruyenHoangChinh.

Buổi thảo luận được thực hiện với sự tham dự của Nhà văn Hoàng Chính (Biên tập viên Da Màu) trong vai trò điều hợp viên cùng với các khách mời: Giáo sư Võ Hương Quỳnh (Giáo sư tại American University-Washington DC.), Nhà văn Đặng Thơ Thơ (Nhà văn, Sáng lập viên & Biên tập viên Da Màu) và Nhà văn Trần Doãn Nho (Cộng tác viên Da Màu.)

Sau khi được giới thiệu trong phần mở đầu, các khách mời trình bày với khán / thính giả về công việc của mình và về những trải nghiệm trong đời sống cá nhân liên quan đến vấn đề kỳ thị.

Điều hợp viên Hoàng Chính đã nhắc đến sự kiện từ đáy sâu tâm thức, con người luôn có khuynh hướng nhận định sự khác biệt giữa cá nhân mình và người khác. Từ nhận thức ấy nảy sinh ra thành kiến và tùy điều kiện và cơ hội, những thành kiến (hạn hẹp) ấy phát triển thành hành động. Và đặt câu hỏi: Chúng ta phải làm gì đối với hành vi bạo động do kỳ thị?

Các câu hỏi lần lượt được đặt ra để khơi gợi những ý tưởng cho việc thảo luận:

Khi đối đầu với hành vi kỳ thị, chúng ta phải (hoặc nên) làm gì?

• Tránh xa, phớt lờ cho an toàn (!).
• Đối đầu & Giải thích, bởi phần lớn sự kỳ thị gây ra do thiếu hiểu biết.
• Tố cáo với luật pháp.
• Đặc biệt, vì là những người viết, chúng ta có thể phát biểu, phản đối, tố giác… qua tác phẩm văn chương.

Các hình thức kỳ thị: Các thành viên đã thảo luận xoay quanh những chủ đề nhỏ sau đây:

• Kỳ thị, từ ý nghĩ, đến hành động. Ranh giới cực kỳ mỏng manh ngăn chia ý nghĩ với hnh động.
• Sự kỳ thị ẩn tàng trong cấu trúc xã hội.
• Các suy nghĩ phương Tây đối nghịch với phương Đông. Phương Tây cho phương Đông là man di mọi rợ, phương Đông (điển hình là Việt Nam) cũng gọi người phương Tây là Bạch Quỷ, nhà cầm quyền áp dụng chính sách “Bế quan tỏa cảng” …
• Sự kỳ thị biểu lộ qua đường lối, chính sách cai trị của nhà cầm quyền, của nước giàu đối với nước nghèo, của phương Tây (kỹ thuật) với phương Đông (thua kém về kỹ thuật).
• Nguyên nhân đưa tới những cái “nhìn xuống” đối với người khác, tự coi mình là cao cấp, là thượng đẳng…

Ngược dòng lịch sử, để nhìn lại những thời kỳ mà sự kỳ thị lộ nguyên hình trong những chính sách, đường lối thực dân, chiếm thuộc địa, khai hóa…

Sự kỳ thị ẩn náu trong ngôn ngữ (những từ như “lại cái, bóng, pê đê…”)

Sự kỳ thị ẩn náu trong tác phẩm văn chương (nhiều cuốn sách bị rút ra khỏi chương trình giáo dục, thư viện Hoa Kỳ…)

Nhìn chung, Giáo sư Hương Quỳnh giúp khán / thính giả đào sâu vào nguồn gốc của sự kỳ thị qua những thời kỳ lịch sử của nhân loại, nhà văn Trần Doãn Nho nhắc tới những hình thức kỳ thị trong các tầng lớp xã hội nơi có mặt của di dân, nhà văn Đặng Thơ Thơ đề cập tới khía cạnh kỳ thị trong ngôn ngữ, và nhà văn Hoàng Chính nêu ra những hiện tượng kỳ thị vây quanh khung cảnh sống của chúng ta trong thời gian vừa qua, nhất là từ khi có đại dịch Covid 19.

Cuộc thảo luận nghiêng nhiều về phía nhận diện sự kỳ thị trong ý nghĩ, trong đời sống, trong lịch sử, trong chính sách của từ cơ quan, hãng xưởng nhỏ bé, đến cấp độ chính quyền.

• Các thành viên dành nhiều thời gian chia sẻ cái nhìn cũng như những trải nghiệm trong cuộc sống để giúp nhận diện sự kỳ thị trong môi trường giáo dục, trong sinh hoạt xã hội và trong văn chương.

• Kết quả là cuộc thảo luận tương đối ít chú trọng đến khía cạnh bạo động của sự kỳ thị vì không đủ thời gian và cũng vì việc nhận diện sự kỳ thị từ nhiều môi trường khác nhau chiếm nhiều thời gian của thành viên. Ngoài ra cũng có thể vì nguyên nhân hoặc hình thức kỳ thị thì đa dạng trong khi hành vi bạo động thì chỉ thu gọn vào việc dùng sức mạnh trấn áp người khác.

• Trong những kỳ Bàn Tròn sắp tới, đề tài này (“Bạo Động Do Kỳ Thị”) có thể được lặp lại để đào sâu hơn và bàn kỹ hơn. Đồng thời khán / thính giả cũng như độc giả Da Màu có thể được mời tham dự bằng cách gửi về Bàn Tròn Da Màu những mẩu chuyện liên hệ đến vấn đề kỳ thị mà họ đã gặp phải trong đời.

Trước khi kết thúc điều hợp viên cũng đề cập đến những nguồn trợ giúp nạn nhân của sự kỳ thị trong tiểu bang California để cư dân California có thể tìm đến khi cần.

Buổi thảo luận bàn tròn kết thúc lúc 8 giờ tối, giờ Miền Đông (EST).
Bàn Tròn kỳ 3 dự tính sẽ được tổ chức vào tháng 2, 2024 và Bàn Tròn kỳ 4 vào tháng 5, 2024.