Hằng ghé thăm ông. Thường thì một tháng một lần. Cũng có khi nhiều hoặc ít hơn, tùy những việc nhận thêm ngoài cơ quan của Hằng nhiều hay ít.
Ông và bà ở trong một ngôi nhà khá đẹp và tiện nghi. Có một khoảng đất trồng hoa, có bếp lát gạch men trắng, nhà tắm có bồn to và toilet sạch sẽ… Chủ trước nghe nói cũng làm lớn ngang cỡ ông, một Thứ Trưởng, Bộ Trưởng nào đó. Trước, nhà ông luôn có hai người trở lên phục dịch. Nay ông hưu, cho nghỉ cả. Mẹ phải mướn một con bé phụ việc vặt cho ông. Con bé có nốt ruồi ở khóe môi trên, là con bé thứ ba mẹ đưa về nhà này. Ðứa thứ nhất ăn cắp vặt. Ðứa thứ hai vào làm mấy ngày đã bịa chuyện nằm mơ thấy hồn cha khóc kêu về để xách gói đi luôn.
Vừa bước vào nhà, Hằng đã đánh hơi thấy một mùi gì là lạ. Cách bài trí tưởng như khác đi nhưng nhìn kỹ thì không. Chỉ là vương vất khắp nơi những túi xách, balô và một thứ quần short xé tưa đùi. Một cái áo thun có chữ Little Saigon. Ðúng rồi, mùi Mỹ! Chẳng đợi Hằng tra hỏi, con Lý đã khai vanh vách:
“Việt Kiều! Ông cho Việt Kiều thuê phòng! Nó nhờ ông nấu cả ăn trưa. Ông đang đi chợ…”
“Ai dắt lại?”
“Cô Ngọc!”
“Nó là gì của cô?”
“Nghe nói là cháu…”
“Một ngày thằng khốn đó trả cho ông được bao nhiêu?”
“Không phải thằng. Ðó là một cô, xinh xắn lắm. Cổ có một thằng bồ người nước ngoài, thường ngồi ôm nhau hun ở đây. Có cả ông bà ngồi coi tivi gần đó, tụi nó mặc kệ…”
Hằng nghe khí nóng bốc ngút cao thành ngọn trên đầu. Ở đâu ra mấy cái quái thai kia. Chị Ngọc thì Hằng có biết. Theo mẹ thì đó là một người phụ nữ đàng hoàng, tài năng. Ông quen được nhân một hội nghị ở miền Trung, thời ông còn làm Thứ trưởng. Ngồi một lát thì ông về, bày ra sau bếp những cá trê, đậu bắp, bạc hà, thơm, ngổ, ngò gai và cả một con lươn… Cắt đặt công việc nấu nướng cho con Lý xong, ông lên phòng khách vừa ngồi xếp những món quần tưa gối, vừa nói chuyện với cháu gái.
“Ông cần tiền lắm hở ông?” – Hằng hỏi.
“Sao cháu lại nói thế?”
“Cháu mới trúng một show được vài trăm, ông cần lấy mà tiêu, còn mấy đứa kia cà chớn lắm thì ông tống ra cửa giùm cháu. Ông không dám đuổi thì mẹ cháu hoặc cháu sẽ nói giúp cho.”
“Có gì đâu, ông cũng ở không, chẳng làm gì, ông coi nó như cháu. Con bé dễ thương lắm, cháu gặp rồi cháu sẽ mến.”
Con Hồng Bạch ở ngoài lanh chanh vô đớp lời:
“Nó dễ thương lắm chị Hằng ơi, em nói chuyện với nó một bữa bằng em đi học một tháng ở các lớp sinh ngữ ban đêm.”
Bạch là cháu họ xa phía bà. Hằng không ưa con nhỏ này. Nhờ thân thế của ông và bà ngày trước nó chui vào một chỗ làm tốt mà theo Hằng thì vượt quá sức nó. Cơ quan nó luôn phải giao dịch với người nước ngoài mà mãi đến bây giờ nó mới chịu đi học Anh văn. Mắt con Bạch liếc trộm Hằng có vẻ gian gian khi ông kêu Hằng, Bạch ở lại ăn cơm luôn. Chắc nó không biết trước đó con Lý đã mách lẻo rằng bữa nào cô Việt Kiều kia về nhà ăn cơm là y như rằng cô Bạch canh me mà xuất hiện.
Chiếc máy nhắn tin kêu píp píp báo Minh cần gặp gấp để chuẩn bị một hợp đồng lớn. Hằng hứa với lòng thế nào cũng phải tìm cách gặp cái con nhỏ người Mỹ gốc Việt kia, xem mặt mũi như thế nào mà có can đảm tung ba cái quần short tưa vải kia ra phòng khách cho một ông cụ gần tám mươi tuổi ngồi xếp sau khi đã đi chợ về và chuẩn bị nấu ăn hầu hạ nó.
*
* *
Lúc cơn giận bốc lên như vậy, Hằng định sẽ có lúc ‘trị’, và nếu cần, đuổi ‘con quái’ kia ra khỏi nhà ông bà ngoại. Nhưng công việc, rồi công việc, khiến Hằng gần như quên bẳng nó đi. Có tới năm ngày sau, nhân một buổi ghé thăm mẹ Hằng, bà rút ra một bộ bà ba màu đất, nhờ Hằng ướm thử coi có vừa không? Hằng nhớ tới “con quái” kia, hơi nghi nghi. Quả nhiên, bà thủ thỉ với mẹ, cháu cô Ngọc sắp đi Kampuchia mà nó chỉ có hai bộ đồ để thay, lại rách teng, có bữa phải tròng vào người đồ phơi khô chưa kịp, nên sẵn đi chợ An Ðông, bà ghé hàng may sẵn mua tặng cho nó bộ này.
Hằng cởi bộ đồ ra, giận dỗi, lâu rồi chẳng thấy bà cho cái gì. Thế mà một con nhỏ từ đâu chẳng dính một tí thịt, một tí da nào bà lại lo như vậy. Bà đang lúng túng, mẹ lại bồi thêm:
“Con thấy không ổn rồi má ơi! Nghe cô Ngọc nói ba má nội ngoại gì của nó cũng đều rất giàu. Coi chừng, ba má bị con nhí này “giả dạng thường dân” để gạt rồi. Hôm con Hằng về kể là nó liệng quần ngoài phòng khách cho ba xếp, con gọi điện thoại mắng vốn cô Ngọc ngay. Cô Ngọc lúc đó mà không xin lỗi rối rít là nó không yên với con đâu.”
“Ðó là lỗi tại má. Má thấy nó có hai cái quần rách bận qua bận lại hoài nên đem ra đó ngồi nhíp lại. Bất đồ có người nhắn đi họp tổ hưu trí, má liệng đại đi, chưa kịp đem vào phòng lại cho nó.”
*
* *
Một tuần sau, thuận đường. Hằng ghé thăm ông bà vào buổi tối. Nghe nói “con quái” với thằng bồ đi Kampuchia chưa về. Ông bà cứ luôn miệng nhắc nó. Nó thích ngồi chỗ này đàn hát nghêu ngao nhiều khi có một mình. Nó đấm lưng cả cho ông. Ngày mai chẳng biết nó về sớm hay tối để lo cơm? Ðã vậy con Bạch còn ló đầu vô:
“Ngày mai Tố Chân có chắc về không hai bác?”
Hằng đanh giọng:
“Chuyến này cái con Tố Chân Tố Chè gì đó ra hotel mà ở. Hồng Bạch thường làm với khách nước ngoài, chắc rành mấy chỗ đó, kiếm giúp đi!”
Bạch lí nhí:
“Nhưng ông bà muốn cho cổ ở đây.”
Hằng hét lớn:
“Ðể nó lại ôm bồ nó xà nẹo trước mặt ông bà, để nó lại hành ông xách giỏ đi chợ, bà nấu cơm cho nó ăn nữa hả?”
Bạch lại chuyển đôi con ngươi gian gian hết liếc ông lại đẩy sang bà cầu cứu, nhưng ông bà chỉ yên lặng ngó lơ. Hằng lại rút một xấp tiền đưa cho ông gọi là ‘bù lỗ’…
*
* *
Nghe chị Ngọc kể với mẹ, đầu tiên chị Ngà là mẹ của “con quái”, đề nghị chị Ngọc cho cháu về ở chung. Nhưng điều ấy bất khả vì ngoài chuyện chật hẹp, toilet bẩn thỉu, bản thân chị Ngọc lại là người ở lậu trên chính ngôi nhà của mình nên không được quyền sửa sang bất cứ chỗ nào trong căn nhà ấy. Sau 30 tháng 4, cả gia đình chị đều sống ở nước ngoài trừ chị và cậu em út ở Saigon. Mọi sự rắc rối từ sau cái chết của người em, chị quyết định nghỉ hưu sớm và chuyển vào Saigon sinh sống. Suốt thời gian chị Ngọc ở, cứ lâu lâu lại có người xuất hiện, chìa tờ giấy cấp nhà cho biết gia đình họ được phân về đó. Cũng may là ngoài Phường biết được chị đã hiến căn nhà hương hỏa ở ngoài Trung nên chẳng bao giờ bức bách chị đi. Ba má chị Ngọc có thói quen thích đẩy các con sang Mỹ học tiếp khi vừa xong cấp hai. Toàn bộ học ở Mỹ, không xảy ra chuyện gì. Chỉ trừ chị Ngọc. Xong cử nhân ở Harward, chị bay sang Paris học tiếp. Gặp những người của Ðảng Cộng sản Pháp ở đó. Thế là mê đắm. Ði ngược về nước vào những năm bảy mươi, hoạt động thiên tả ở miền Nam Trung bộ một thời gian. Ðó là nguyên nhân khiến chị Ngọc được phong một chức khá cao ở Ðà nẵng. Và đó cũng là dịp khiến chị quen được ông bà ngoại của Hằng. Họ gặp nhau thường ở những hội nghị toàn quốc. Gia đình ông bà là một trong những gia đình hiếm hoi chị Ngọc quen được khi quyết định bỏ hết mà về Saigon. Chị nói, thấy ông bà là người tốt, nhà rộng, lại về hưu, nên nghĩ rằng nếu gởi con gái của chị mình về đó sẽ lợi cả hai bên. Một bên có tiền. Một bên có chỗ ở khá lịch sự cho người về từ một nước nổi tiếng về sự tiện nghi mà cách đây hơn hai mươi năm, chị đã trải qua một phần đời ở đó. Tóm lại, qua những lời bóng gió, chị Ngọc có ý muốn giúp ông bà có tiền. Nhưng nếu vì tiền mà phải quỵ luỵ thế này, Hằng dư sức giúp ông bà “dẹp loạn!”
Ông cầm tiền, ngó bà, tần ngần. Bà hết ngó con Bạch lại ngó sang ông rồi cầm tiền bỏ vào chiếc hộp sơn mài cẩn hình trăng và hạc. Chẳng ai nói với Hằng tiếng nào. Hằng về. Và tưởng vậy là xong…
*
* *
Bẳng đi một thời gian khá lâu, mẹ lẫn Hằng đều không ghé ông. Một tối, nghe Minh hỏi nhà thuê cho một nhóm người Singapore đang làm quản lý một khách sạn lớn nằm ở khu trung tâm Saigon, Hằng chợt nhớ ra ngôi biệt thự của ông. Hỏi giá cả đàng hoàng trong sức có thể của bên thuê xong, Hằng kéo Minh đến nhà ông ngay. Ðêm đó, tình cờ, là đêm cuối “con quái” còn ở Sài Gòn, và cũng là đêm cuối nó ở nhà ông bà ngoại.
Bước vào nhà lần này, Hằng không nghe mùi Mỹ mà là mùi khói nhang lạ lắm. A, không phải nhang, mà hình như là trầm. Con Lý chỉ lên hướng sân thượng:
“Cả nhà trên đó, ngó ma quái lắm.”
Minh đã nghe Hằng kể chuyện “con quái” từ lâu, bấm tay Hằng:
“Coi chừng con nhỏ này là môn đệ của một giáo phái thần bí nào đó ở Mỹ, đang dụ dỗ ngoại theo.”
Hằng tức tối:
“Ðã đưa tiền cho dẹp rồi, còn tiếc cái gì không biết!”
Họ cùng lên sân thượng. Ðúng là ma quái. Còn vài hôm nữa là đến ngày nguyệt tận. Trời tối huyền hoặc. Sân thượng ấy Hằng vốn ít lên nay lại càng xa lạ. Ðèn cắm rải rác khắp sân, soi nhiều bóng người hình thù cổ quái. “Con quái” đang khảy guitar. Người hát lại là bà. Bà hát hay không ngờ. Lại đệm cả mandolin phụ họa nữa. Bài hát quen lắm:
“Ai qua miền quê binh khói,
Nhắn giúp rằng nơi quê tôi,
Tôi vẫn mơ lùm tre xanh ngát,
Tim sắt se lòng quê điêu tàn,
Ôi quạnh hiu, ôi quạnh hiu, lều tranh xơ xác,
Luyến tình quê, luyến tình quê, hẹn sẽ trở về…
Nhớ rồi, khi Hằng còn bé lắm, mẹ đã hát và kể, thuở nhỏ ngoại ru mẹ bằng tiếng mandolin và những bài hát như vầy.
Mọi người ra dấu chào Hằng và Minh. Rồi tiếp tục chương trình gì đó của họ. Ai thích hát thì hát. Ai thích kể chuyện thì kể. Lần lượt, hết người này đến người kia. Trật tự mà ngẩu hứng. Hằng ngó kỹ ‘con quái’. Mặt nó khá xinh. Không phải đẹp. Mà dễ thương. Má hơi bầu bỉnh trẻ con. Mắt một mí. Nhìn rất rõ cái gốc gác Á châu của nó, chẳng có gì là Mỹ. Bộ đồ nó mặc trên người trông rất quen. Chính là cái quần đã vất vương vãi phòng khách nhà ngoại và cái áo toạt vai bà đã ngồi nhíp. Trừ ông bà, những người khách lạ kia có lẽ do nó kéo về. Không biết ai là bồ nó. Ở đó có hai người khá gây ấn tượng. Một nhà sư người Việt, áo lam. Một người tự giới thiệu là mục sư, không biết đến từ Châu Mỹ hay Âu, khá đẹp trai, và trẻ. Nhìn kỹ mới biết, đèn, là những bao dán bằng giấy ciment, chứa gạo lưng lửng bịch, miệng bao xé lam nham, bên trong cắm đèn cầy vàng. Thức ăn toàn đồ chay…
Hằng bấm Minh kéo ông hoặc bà xuống nhà nói chuyện nhưng Minh cứ khoát tay, ra dấu đợi. Ngó bộ anh chàng cũng đang bị cái tập thể này hớp mất hồn. Hằng sốt ruột ngó đồng hồ rồi chịu không nổi bước xuống trước. Minh không theo, khiến xuống lửng bậc thang, Hằng lại phải trồi lên nghe thử chuyện gì đã hút Minh dữ vậy.
“Con quái” đang kể về ông nội của nó. Ðó là một người Tàu, hai bàn tay trắng tới Mỹ, cuối đời, trúng những áp-phe về bất động sản, phất lên giàu ức tỷ. Các người cô của Tố Chân buôn ngọc, vàng. Cũng giàu nứt vách nhưng không chịu đi học. Người con trai duy nhất trong nhà, cũng là người duy nhất có khát vọng học hành đỗ đạt cao là cha của Tố Chân. Khi ông về nhà tuyên bố sẽ lập gia đình với cô bạn cùng lớp: Tôn nữ Biếc Ngà, không bà chị nào của ông tin đó là tình yêu. Bất cứ cô gái nào đến với em trai mình, các bà đều cho là có mưu đồ đào mỏ, ngay cả với Ngà, là người mà các bà đã sưu tra kỹ gốc gác. Ông nội chị Ngà là quan triều Nguyễn, họ nhà chị sang Mỹ học hành thành đạt, có người kết hôn với triệu, tỷ phú ở Cali. Tố Chân kể, các cô cứ theo dụ nó theo nghề buôn ngọc vì sợ đứt nghề. Nó là đứa cháu độc nhất trông nhà vì không cô nào dám lấy chồng, họ sợ những người đàn ông xâm nhập vào nhà họ với ý định đào mớ ngọc, vàng của các bà đang ôm giữ. Nó kêu rất nhớ ơn ba má, đã cho nó sống theo ý nó sau khi xong đại học. Nó đã đi gần đủ các châu trên thế giới. Theo nó, điều đó quý gấp mấy bạc vàng.
Khuôn mặt say mê nghệt ra nghe của Minh khiến Hằng chỉ muốn hét lên:
“Nói điêu! Giọng điệu như kẻ trọng nghĩa khinh tài nhưng sao lại ở lường nhà người, không sòng phẳng tiền nhà, lại đày đọa hai người chủ nhà đáng tuổi nội, ngoại mình hầu hạ tới như vậy.”
Tự lúc nào, bà đã xuống, đứng sau lưng Hằng:
“Xuống đây, cháu! Ông bà có cái này gởi cho má và cháu.”
“Cái này” của bà là đầy đủ mớ tiền của Hằng đưa gọi là để “bù lỗ” mà lâu nay bà vẫn cất trong hộp sơn mài cẩn hình trăng hạc. Thêm nữa, một món quà của chị Ngà gởi cho mẹ Hằng và một của “con quái” gởi cho Hằng.
Hằng mới trình bày chuyện mấy người Singapore, bà đã khoát tay:
“Ông bà không nhận đâu. Ðó là chuyện kinh doanh rồi, mà ông bà đâu có cần tiền. Hồi nãy mẹ con Tố Chân đã gởi tiền nhà nhưng ông bà sẽ tìm cách trả lại, sáng mai…”
“Bà ơi! Bà đừng có sĩ ! Nó đã hành hạ ông bà biết là bao nhiêu!”
“Nhưng có nó trong nhà, ông vui lắm. Bà cũng vui. Cháu không biết đó thôi. Từ lúc vào Sài Gỏn, được phân ngôi nhà này, ông bà lúc nào cũng có cảm giác ở trọ. Như là chủ nhà đi đâu vắng tạm, sẽ về. Nhất là khi đã về hưu, bà ngồi dịch sách về đạo Phật, lại càng nặng nề cái cảm giác đó. Chỉ từ khi Tố Chân tới ở, ông bà mới thấy vơi dần mặc cảm kia. Nó làm cho mình thấy cả thế giới này, cuộc đời này là cõi tạm, là quán bên đường, nhưng đã ghé qua thì cứ sống hết mình với cả lòng thành sẽ thấy nhẹ nhàng mà sống. Ðiều đó khiến bà thấy công việc dịch sách của bà có ý nghĩa hơn…”
“Cháu không chịu nổi khi thấy nó “đày” ông đi chợ. Lại tào lao kéo cả con Bạch về ăn.”
“Coi chừng cháu bị già hơn cả ông bà. Có hôm đi chợ về, ông nói, phải chi má con Hằng cũng đòi mình đi chợ nấu ăn như vầy, để vợ chồng mình không bị mang cảm giác “người thừa” với tụi nó…”
“Ông bà điên rồi! Chẳng ngờ ‘con quái’ này lại tác động đến ông và bà theo chiều hướng đó…”
Không thể tiếp tục nói chuyện lâu hơn với bà được nữa. Bà không trách nhưng ý ngầm có vẻ như buồn mẹ con Hằng ít ghé nhà chơi. Thế sao bà không nghĩ ở bên kia, ông nội và các cô của Tố Chân cũng phiền muộn khi nó ham rong chơi không nối nghiệp nhà. Ðược lòng người này dễ mất lòng người kia. Ông nó làm nghề kinh doanh bất động sản, nhà cửa luân lưu sang tay là chuyện thường. Nhà của mẹ con Hằng đang ở cũng là một cái nhà của nhà nước cấp. Chủ trước vượt biên, nghe nói đi không đến nơi vì gặp hải tặc. Nói như bà, thì lãng vãng đâu đó vẫn có những oan hồn về thăm lại nhà cũ hay sao?
Hằng lại bước lên sân thượng để kêu Minh về. “Con quái” đang thuật lại cuộc phiêu lưu mới nhất của nó và Laurent ở Xiêm-Rệp. Hai đứa nó chui vào được ở chung một cái chòi rách của một gia đình tám con gần Angkor Thom. Ở đó tụi nó đã được ăn mắm bò hóc. Hằng định chê với Minh, ngó bộ con nhỏ này không có quê hương, với nó dường như mọi chốn đều có thể trở thành quê nhà. Nhưng Minh đang ngồi kia, ánh mắt dường như cháy rực lên khát vọng đi xa. Ờ, quên, sau quá nhiều lần được cho du học, lại bị cho ở lại vào giờ chót, dường như vẫn còn âm ỉ trong Minh, ước mơ được đi đó đi đây, chơi, rồi trở về…
Những ngọn nến đã cháy tim gần đụng gạo. Một ai đó thổi tắt luôn chút sáng thừa. Trăng hạ huyền đã thấy ở một xế trời. Tố Chân đang kể lại những đêm trăng nó đã trải qua ở Châu Phi, phía cực nam, lúc ấy chưa có Laurent bên cạnh…
1995