Amrita Pritam (1919-2005) được coi là nhà thơ, nhà tiểu thuyết, và nhà tiểu luận nữ xuất chúng đầu tiên của Ấn Độ, và nhà thơ hàng đầu của ngôn ngữ Punjab trong thế kỷ 20. Với một đời viết dài sáu thập niên, bà được yêu mến ở cả hai bên biên giới Ấn Độ – Pakistan. Trứ tác của bà gồm hơn 100 cuốn sách gồm thơ, truyện, tiểu sử nhân vật, tiểu luận, và tự truyện.

Khi Ấn Độ thuộc Anh được chia thành hai quốc gia độc lập Ấn Độ và Pakistan năm 1947, Pritam di cư sang Ấn Độ, tuy suốt đời bà vẫn được độc giả Pakistan mến mộ.

Cùng với Mohan Singh, Amrita Pritam được nhìn nhận rộng rãi là đã đưa thi ca Punjab ra khỏi trạng thái lãng mạn huyền bí và vào một không khí hiện đại nơi tình dục, chính trị, tính đô thị, và sự dấn thân là những chủ đề có sức sống.

Pritam từng nhận những giải thưởng cao quý nhất của văn chương Ấn Độ và Punjab, trong đó có giải thưởng cho thành tích trọn đời do Học Viện Văn Học Ấn Độ trao tặng vào năm 2004.

[tiểu sử theo http://en.wikipedia.org/wiki/Amrita_Pritam và ghi chú của D.H. Tracy
đi kèm theo các bản dịch tiếng Anh trong tạp chí Poetry, tháng Sáu 2011]

 

 

 

Tôi

 

Nhiều người cùng thời—
nhưng “tôi” không phải người cùng thời của tôi.

Tôi sinh ra mà không có “tôi”
thì chỉ là vật tế nhơ nhuốc trên mâm.
Một khoảnh khắc của thịt da, bị cầm tù trong da thịt.

Và khi ở đầu chiếc lưỡi bằng da thịt này
một từ xuất hiện, nó liền tự sát.
Nếu được cứu để khỏi tự sát,
nó hiện xuống giấy, nơi một án mạng xảy ra.

Phát súng—
nếu nó trúng tôi ở Hà Nội
nó sẽ trúng lần nữa ở Praha.

Một đám khói nhỏ bốc lên,
và “tôi” của tôi chết như đứa trẻ tám tháng.
Liệu “tôi” của tôi một ngày kia có là người cùng thời của tôi?

 

 

 

Một bức thư

 

Tôi—một cuốn sách trong rầm nhà.
Có lẽ một xấp giao kèo hay tập thánh ca.
Hay một chương trong cuốn Kama Sutra,
hay một lời nguyền về những nỗi đau thầm kín.
Nhưng rồi dường như tôi chẳng phải cái nào trong những cái ấy.
(Nếu phải, có người hẳn đã đọc tôi.)

Rõ ràng tại cuộc họp của những nhà cách mạng
họ đã thông qua một nghị quyết,
và tôi là bản chép tay của nó.
Nó có đóng mộc của công an
và chưa bao giờ được thực thi đến nơi đến chốn.
Nó chỉ được bảo lưu cho đúng thủ tục.

Và giờ đây chỉ có vài con se sẻ đến,
ngậm rơm trong mỏ,
và ngồi lên thân tôi
và lo lắng về thế hệ tới.
(Tuyệt vời làm sao khi lo lắng về thế hệ tới!)
Se sẻ có cánh,
nhưng nghị quyết không có cánh
(mà nghị quyết cũng không có thế hệ thứ hai).

Đôi khi tôi nghĩ đến bắt lấy cái mùi—
điều gì nằm trong tương lai tôi?
Lo lắng làm cho gáy tôi rời ra.
Bất cứ khi nào tôi cố gắng ngửi,
chỉ có bụm khói cứt chim.
Ôi trái đất của tôi, tương lai người!
Tôi—hiện trạng người.

 

 

 

Khoảng trống

 

Chỉ có hai vương quốc:
vương quốc đầu đã đuổi cổ cả chàng lẫn tôi.
Vương quốc sau chúng tôi đã rời bỏ.

Dưới bầu trời trống hoác
tôi đắm mình rất lâu trong cơn mưa của thân thể tôi,
chàng mục ruỗng rất lâu trong làn mưa chàng.

Rồi như một thứ độc dược chàng uống sự trìu mến của những tháng năm.
Chàng cầm tay tôi bằng bàn tay run.
“Lại đây, chúng ta hãy ở dưới một mái nhà trong chốc lát.
Nhìn kìa, đàng xa ở phía trước, nơi đó
giữa thật và giả, một khoảng trống nhỏ.”

 

Theo các bản dịch từ tiếng Punjab sang tiếng Anh của D.H. Tracy và Mohan Tracy, “Me”, “A Letter”, và “Empty Space” trong tạp chí Poetry, tháng Sáu 2011

 

 

 

.